Ceske drahy żegnają kultowe wagony. Béčki znikają z regularnych połączeń

Choć całkowicie jeszcze nie zniknęły z torów, ich dni są już policzone. Przewoźnik pozostawia je jedynie jako rezerwę na sytuacje awaryjne oraz do obsługi dodatkowych pociągów uruchamianych w okresach zwiększonego ruchu.

Rozkład jazdy:

1. Dlaczego České dráhy zdecydowały o zakończeniu regularnej eksploatacji legendarnych wagonów nazywanych „kożenkami”?
2. Ile wagonów typu UIC-Y/B 70 pozostało jeszcze w eksploatacji i jaką rolę będą pełnić po wycofaniu z codziennego ruchu?
3. Jak nowoczesne jednostki RegioPanter zmieniają czeską kolej i które starsze wagony są obecnie zastępowane?

Koniec codziennej służby legendarnych wagonów

Wagony typu UIC-Y/B 70 przez wiele lat stanowiły podstawę dalekobieżnych przewozów pasażerskich w Czechach. Były najliczniejszym typem wagonów eksploatowanych przez České dráhy, a swoją popularną nazwę „kożenki” zawdzięczają charakterystycznym siedzeniom pokrytym skajem, które przez lata były ich znakiem rozpoznawczym.

Obecnie przewoźnik praktycznie zakończył ich planową eksploatację.

– Od kilku lat regularnie jestem pytany, kiedy z ruchu znikną stare wagony, które pasażerowie nazywają „béčkami” lub „kożenkami”. W tym roku mogę powiedzieć, że znacząco zbliżyliśmy się do ich całkowitego wycofania. Najbardziej znane wagony serii B249 i A149 nie są już planowane do codziennego, regularnego ruchu. Na razie pozostają jednak jako rezerwa wykorzystywana do obsługi dodatkowych pociągów lub jako zastępstwo za nowoczesne, klimatyzowane wagony. Kolejnym etapem będzie ich całkowite wycofanie z eksploatacji, także z roli taboru rezerwowego – powiedział Jiří Ješeta, członek zarządu i zastępca dyrektora ds. przewozów pasażerskich Českých drah.

Z tysięcy wagonów zostało już tylko kilkadziesiąt

Proces wycofywania legendarnych wagonów trwa od kilku lat i postępuje bardzo szybko.

Spośród około 3500 wagonów typu UIC-Y/B 70 wyprodukowanych w różnych wersjach do eksploatacji u największego czeskiego przewoźnika pozostało już mniej niż 150 egzemplarzy.

Jeszcze bardziej imponująco wygląda liczba wagonów najpopularniejszej serii B249. W ruchu pozostaje ich obecnie zaledwie około 40.

To ogromna zmiana w porównaniu z okresem, gdy właśnie te wagony można było spotkać praktycznie na każdej trasie dalekobieżnej w Czechach.

Niektóre regiony pożegnały je już całkowicie

Proces wycofywania „kożenek” jest na tyle zaawansowany, że w części kraju wagony tego typu całkowicie zniknęły z eksploatacji.

W całym Obszarowym Zarządzie Operacyjnym Przewozów Pasażerskich „Środek”, obejmującym Pragę i wschodnią część Czech, a także w drugim co do wielkości zapleczu technicznym Českých drah w Bohuminie, wagony serii B249 zostały już całkowicie wycofane.

Tylko w ubiegłym roku zezłomowano ponad 50 takich wagonów, a proces ich kasacji trwa również w 2026 roku.

W ruchu pozostają już tylko nieliczne starsze wagony

Choć najbardziej charakterystyczne „kożenki” praktycznie zniknęły z codziennych połączeń, České dráhy nadal wykorzystują niewielką liczbę starszych wagonów innych serii.

W regularnym ruchu pozostaje około trzydziestu wagonów przystosowanych do przewozu rowerów (serii Bd i BDs), a także niewielka liczba wagonów pierwszej oraz pierwszej i drugiej klasy, wykorzystywanych częściowo również w ruchu regionalnym.

Ich rola z roku na rok staje się jednak coraz mniejsza.

Nowoczesne pociągi wypierają stare wagony także z ruchu regionalnego

Zmiany obejmują nie tylko połączenia dalekobieżne.

České dráhy sukcesywnie wycofują również starsze wagony wykorzystywane w ruchu regionalnym, należące do tej samej generacji co „kożenki”, a także nieco młodsze wagony określane potocznie mianem „Honeckerów”.

– Również w ruchu regionalnym kontynuujemy wycofywanie i kasację starszych wagonów należących do generacji „kożenek” oraz młodszych, niecieszących się popularnością wagonów nazywanych „Honeckerami”. Zdecydowaną większość klasycznych składów zastąpiły już nowoczesne jednostki RegioPanter. Z blisko 400 wagonów Bdt wyprodukowanych kiedyś dla Czechosłowackich Kolei Państwowych pozostało nam około 30 egzemplarzy, a z 320 „Honeckerów” w eksploatacji jest jeszcze około 120. One również są stopniowo kierowane do kasacji. W ubiegłym roku zezłomowaliśmy ich ponad dwadzieścia – poinformował Jiří Ješeta.

RegioPantery przejmują kolejne połączenia

Wycofywanie klasycznych wagonów jest bezpośrednio związane z rozbudową floty nowoczesnych elektrycznych zespołów trakcyjnych RegioPanter.

Nowe pojazdy oferują klimatyzację, pełną dostępność dla osób z ograniczoną mobilnością, nowoczesne systemy informacji pasażerskiej oraz znacznie wyższy komfort podróży niż wagony pamiętające jeszcze czasy Czechosłowacji.

To właśnie one stopniowo przejmują obsługę kolejnych tras regionalnych i dalekobieżnych.

Symbol końca pewnej epoki

Dla wielu pasażerów „kożenki” są jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli czeskiej kolei ostatnich dekad. Przez lata przewiozły miliony podróżnych i stały się nieodłącznym elementem krajobrazu dworców oraz linii kolejowych.

Choć jeszcze przez pewien czas będzie można spotkać je jako tabor rezerwowy, ich regularna służba praktycznie dobiegła końca. W najbliższych latach również ostatnie egzemplarze trafią na złom, kończąc historię jednego z najbardziej charakterystycznych typów wagonów w dziejach czeskich kolei.