Dotacja z KPO na lubelskie wodorowce przepadła. NFOŚiGW nie dał zgody. Arthur Bus z karami

Ambitny projekt zakupu 20 pierwszych w Lublinie wodorowców zatrzymał się na etapie produkcji, a pasażerowie na razie nie zobaczą nowych wodorowców. Sprawa pokazuje, jak duże ryzyko wiąże się z wdrażaniem nowych technologii i współpracą z młodymi producentami. O tych problemach z Arthur Bus pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Dlaczego MPK Lublin straciło 64 mln zł dotacji na autobusy wodorowe?
2. Ile miały kosztować i jakie parametry miały mieć nowe autobusy?
3. Co dalej z inwestycjami w komunikację miejską w Lublinie?

Wodorowy projekt zatrzymany na starcie

Historia zamówienia sięga kwietnia 2025 roku, kiedy MPK Lublin podpisało umowę na dostawę 20 autobusów wodorowych. Przetarg wygrała Arthur Bus, oferując realizację za 63 959 938 zł, pokonując konkurencję w postaci Solaris Bus & Coach oraz PAK-PCE Polski Autobus Wodorowy.

Zamówienie miało znaczenie strategiczne dla rozwoju transportu publicznego w mieście. Nowe autobusy miały uzupełnić flotę już eksploatowanych pojazdów wodorowych, w tym egzemplarzy trzech egzemplarzy Arthur Bus ze Świdnika oraz modelu Solaris Urbino 12 hydrogen.

Planowane parametry techniczne były typowe dla nowoczesnego autobusu miejskiego klasy I kategorii MAXI. Pojazdy miały mieć 12 metrów długości i pomieścić 70 pasażerów, w tym 27 na miejscach siedzących. Wyposażenie obejmowało m.in. monitoring, system zliczania pasażerów, głosowe zapowiedzi przystanków, automaty biletowe oraz porty USB.

– Będą mieć 12 metrów długości i pomieszczą 70 pasażerów, w tym 27 na miejscach siedzących. Ponadto będą wyposażone w monitoring, głosową zapowiedź przystanków, tzw. ciepłe guziki oraz system do zliczania pasażerów, a także automaty do sprzedaży biletów. Autobusy będą w pełni klimatyzowane i wyposażone w trzy podwójne porty USB. Długość trasy pokonywanej przez autobus po zatankowaniu wodoru do pełna pomiędzy kolejnymi tankowaniami będzie wynosić minimum 300 km – przekazano podczas podpisywania umowy na linii ZDiTM Lublin – Arthur Bus.

Ekologia kontra koszty

Autobusy wodorowe miały być finansowane w całości ze środków publicznych. Kluczowe było dofinansowanie z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach KPO, które wynosiło około 64 mln zł.

Dzięki temu inwestycja była atrakcyjna mimo wysokich kosztów eksploatacji. W praktyce bowiem przejechanie 100 km autobusem wodorowym kosztuje około 380 zł, przy cenie wodoru wynoszącej ok. 70 zł/kg i zużyciu 5,5 kg. Dla porównania autobus elektryczny generuje koszt ok. 120 zł, a spalinowy około 260 zł na 100 km.

Pod koniec 2025 roku sytuacja zaczęła się gwałtownie pogarszać. Produkcja w zakładzie przy ul. Frezerów została zatrzymana, pracownicy nie otrzymywali wynagrodzeń, a spółka Arthur Bus zaczęła mieć poważne problemy organizacyjne i finansowe. W efekcie nie dostarczono ani jednego autobusu.

– Spółka Arthur Bus nie dostarczyła do Lublina żadnego autobusu wodorowego. MPK Lublin rozpocznie procedurę naliczania kar umownych – poinformowała Weronika Opasiak. – Zgodnie z umową to 3000 zł brutto za każdy dzień zwłoki, za jeden pojazd – dodała.

Przewoźnik zapowiada także dalsze kroki:

– Następnie przystąpimy do dalszych kroków wynikających z umowy, w tym odstąpienia od umowy oraz obciążenia spółki dodatkowymi karami umownymi. MPK Lublin rozważy również możliwość dochodzenia odszkodowania na drodze sądowej – podkreśliła rzeczniczka.

Jednocześnie sytuację komplikuje fakt, że spółka nie posiada obecnie zarządu, a wobec niej złożono wnioski o upadłość.

Dotacja przepadła

Kluczową decyzję podjął Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który nie zgodził się na wydłużenie terminu realizacji projektu.

– W obecnej sytuacji NFOŚiGW nie wyraził zgody na wydłużenie realizacji projektu, co oznacza, że przy zachowaniu tego terminu projekt nie może zostać zrealizowany, a umowa na dofinansowanie zostanie rozwiązana – przyznaje Weronika Opasiak.

Fundusz przypomina, że obowiązujące terminy wynikają bezpośrednio z zasad KPO:

– Należy podkreślić, że beneficjenta wiążą terminy wskazane w umowie o dofinansowanie (…) oraz zapisów programu priorytetowego „Zielony Transport Publiczny” – tłumaczy NFOŚiGW.

W praktyce oznacza to utratę całej kwoty dofinansowania i wstrzymanie projektu.

MPK walczy i szuka nowych środków

Mimo niepowodzenia przewoźnik nie rezygnuje z planów rozwoju zeroemisyjnego transportu publicznego.

– Dochowaliśmy należytej staranności zarówno na etapie wyboru wykonawcy, jak i zawierania umowy. Obecna sytuacja jest konsekwencją zdarzeń całkowicie od nas niezależnych – zaznacza Opasiak.

Spółka liczy na nowy konkurs:

– Otrzymaliśmy informację, że podobny konkurs może zostać ogłoszony w ostatnim kwartale roku. Złożymy wniosek, aby zostać w nim uwzględnionym – zapowiada.

– Nadal jesteśmy zainteresowani zakupem pojazdów zeroemisyjnych, zarówno wodorowych, jak i elektrycznych. Szukamy też innych źródeł finansowania, gdzie poziom dofinansowania może sięgać 80–100 proc. – dodaje.

Równolegle MPK Lublin realizuje inne inwestycje taborowe. Do miasta trafiają nowe autobusy hybrydowe od Solaris Bus & Coach. Pierwsze pięć pojazdów już dotarło, a do końca kwietnia flota powiększy się do 20 sztuk. W czerwcu przewidziano dostawę kolejnych dziewięciu autobusów.

– Oznacza to, że w pierwszym półroczu 2026 roku na ulice Lublina wyjedzie aż 29 nowych przegubowych autobusów hybrydowych – wylicza rzeczniczka.

Dodatkowo zakontraktowano 20 trolejbusów, które również dostarczy Solaris Bus & Coach. Pojazdy mają trafić do Lublina na przełomie 2026 i 2027 roku. Miasto planuje także kolejne przetargi: 15 autobusów elektrycznych klasy mega (za ponad 53 mln zł) oraz 7 kolejnych (blisko 27 mln zł).