Alstom sprzedaje części do ED250 bez przetargu za dużą kasę. Powodem prawa do dokumentacji technicznej

Informacje na ten temat znalazły się w opublikowanym przez PKP Intercity ogłoszeniu o dobrowolnej przejrzystości ex ante w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Rozkład jazdy:

1. Dlaczego PKP Intercity zdecydowało się na zakup części zamiennych do pociągów Pendolino w trybie negocjacji bez publikacji przetargu i jakie argumenty przedstawiło w uzasadnieniu tej decyzji?
2. Jakie prawa do dokumentacji technicznej pojazdów ED250 posiada Alstom Polska i dlaczego uniemożliwia to udział innych dostawców w realizacji zamówienia?
3. Jakie ryzyka dla bezpieczeństwa eksploatacji pociągów Pendolino wskazuje PKP Intercity w przypadku zastosowania części pochodzących od podmiotów nieposiadających dostępu do oryginalnej dokumentacji konstrukcyjnej?

Zamówienie dotyczy części do pociągów ED250

Przedmiotem postępowania jest dostawa części zamiennych do elektrycznych zespołów trakcyjnych serii ED250, czyli pociągów Pendolino eksploatowanych przez PKP Intercity.

Postępowanie prowadzone jest w trybie negocjacyjnym bez uprzedniej publikacji zaproszenia do ubiegania się o zamówienie. Zamawiający uzasadnia wybór takiej procedury tym, że zamówienie może zostać wykonane wyłącznie przez jeden podmiot posiadający odpowiednie prawa do dokumentacji technicznej pojazdów.

Szacunkowa wartość zamówienia wynosi 1 184 454,34 euro, a przewidywany okres obowiązywania umowy określono na 15 miesięcy. Ostateczny termin realizacji ma zostać ustalony w toku negocjacji.

Dokumentacja konstrukcyjna pozostaje własnością Alstomu

Jak wyjaśnia PKP Intercity, posiadana przez przewoźnika dokumentacja techniczna nie pozwala na samodzielne zlecenie produkcji części zamiennych innym podmiotom.

Przewoźnik przypomina, że wraz z zakupem Pendolino otrzymał dokumentację niezbędną do eksploatacji i utrzymania pojazdów, obejmującą m.in. Dokumentację Techniczno-Ruchową, Dokumentację Systemu Utrzymania oraz Plan Utrzymania Technicznego. Dokumenty te umożliwiają prawidłową obsługę i utrzymanie pociągów, jednak nie zawierają szczegółowych danych konstrukcyjnych niezbędnych do produkcji części zamiennych.

PKP Intercity podkreśla, że prawa do dokumentacji konstrukcyjnej pozostają własnością Alstom Holdings.

Alstom Polska posiada wyłączną licencję na terenie Polski

Zgodnie z oświadczeniem przedstawionym przez Alstom Polska 27 lutego 2026 roku, spółka posiada wyłączną licencję od Alstom Holdings na korzystanie z praw własności intelektualnej związanych z dokumentacją pojazdów ED250 na terytorium Polski.

Oznacza to, że inne spółki z grupy Alstom, a także podmioty zewnętrzne, nie mogą wykorzystywać tej dokumentacji do produkcji ani sprzedaży części zamiennych dla PKP Intercity.

Według przewoźnika wszystkie części objęte zamówieniem są produkowane przez spółki z grupy Alstom lub powstają na ich zlecenie zgodnie z projektem pojazdu ED250.

Nie ma możliwości wykupienia praw do dokumentacji

PKP Intercity poinformowało, że analizowało możliwość pozyskania praw do dokumentacji konstrukcyjnej części zamiennych.

Jednak, jak wynika z oświadczenia Alstom Polska, obecnie nie istnieje możliwość nabycia przez przewoźnika praw autorskich do tej dokumentacji. Przekazane przy zakupie pociągów materiały mogą być wykorzystywane wyłącznie do wewnętrznych potrzeb PKP Intercity związanych z eksploatacją i utrzymaniem taboru.

W praktyce oznacza to, że przewoźnik nie może przekazać dokumentacji innym producentom w celu wykonania części zamiennych.

PKP Intercity wskazuje na kwestie bezpieczeństwa

W uzasadnieniu wyboru trybu niekonkurencyjnego przewoźnik zwraca uwagę również na kwestie bezpieczeństwa eksploatacji.

Zdaniem spółki zamawianie nieoryginalnych części lub próba odtworzenia dokumentacji na podstawie wyglądu i parametrów elementów mogłaby prowadzić do naruszenia praw autorskich, a także stwarzać ryzyko techniczne dla eksploatowanych pojazdów.

PKP Intercity podkreśla, że wykorzystanie części pochodzących spoza systemu producenta mogłoby wpłynąć na bezpieczeństwo użytkowania składów Pendolino oraz na utrzymanie wymaganych zezwoleń i certyfikatów.

Spółka argumentuje również, że specyfika zastosowanych technologii sprawia, iż pełną wiedzę dotyczącą konstrukcji pojazdów posiada wyłącznie ich producent.

Umowa na Pendolino została podpisana w 2011 roku

W ogłoszeniu przypomniano również okoliczności zakupu pociągów Pendolino.

Umowa na dostawę 20 elektrycznych zespołów trakcyjnych ED250 została podpisana 30 maja 2011 roku z konsorcjum Alstom Konstal S.A. (obecnie Alstom Polska S.A.) oraz Alstom Ferroviaria S.p.A.

PKP Intercity podkreśla, że już na etapie zakupu pojazdów zagwarantowało sobie dostęp do dokumentacji technicznej w najszerszym zakresie dopuszczanym przez warunki rynkowe. Jednocześnie zaznacza, że producenci taboru kolejowego co do zasady nie przekazują praw do pełnej dokumentacji konstrukcyjnej i technologicznej swoich pojazdów.

Alstom jedynym wykonawcą

W rezultacie PKP Intercity uznało, że nie istnieje rozsądne rozwiązanie alternatywne pozwalające na przeprowadzenie konkurencyjnego postępowania.

Przewoźnik wskazuje, że wyłącznym podmiotem zdolnym do realizacji zamówienia pozostaje Alstom Polska S.A., która dysponuje odpowiednimi prawami do dokumentacji technicznej oraz wiedzą technologiczną dotyczącą pojazdów ED250.

Jeżeli nie wpłyną odwołania, PKP Intercity będzie mogło zawrzeć umowę na dostawy części zamiennych do Pendolino bez przeprowadzania klasycznego przetargu.