Kategoria D także dla osób z ubytkiem słuchu. Zmiana ważna dla rynku kierowców autobusów

Rozkład jazdy

1. Kiedy weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia?
2. Co zmienia się w badaniach lekarskich kandydatów na kierowców autobusów?
3. Dlaczego ta zmiana jest ważna dla operatorów transportu publicznego?

Nowe przepisy od 3 czerwca

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 30 kwietnia 2026 r. zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw 6 maja 2026 r. pod pozycją 608. W akcie wskazano, że nowe przepisy wchodzą w życie 3 czerwca 2026 r., a więc dzień później niż pojawiało się w części zapowiedzi branżowych.

Dokument zmienia rozporządzenie Ministra Zdrowia z 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Podstawą prawną pozostaje art. 81 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami.

Dla rynku autobusowego najważniejszy jest nowy załącznik nr 3, dotyczący szczegółowych warunków badania lekarskiego w zakresie narządu słuchu. Rozporządzenie wskazuje, kiedy stwierdza się częściowy ubytek słuchu: chodzi o sytuację, w której badanie potwierdzi upośledzenie słuchu w stopniu uniemożliwiającym rozumienie mowy z odległości jednego metra i mniejszej, także przy zastosowaniu aparatów słuchowych lub implantów słuchowych.

Kategoria D i D1: ważna zmiana dla autobusów

Zmiana jest istotna, bo w praktyce dotyczy dostępu do uprawnień kategorii D i D1, czyli kategorii autobusowych. Kategoria D pozwala kierować autobusem, a D1 obejmuje mniejsze autobusy, czyli pojazdy przeznaczone konstrukcyjnie do przewozu do 17 osób łącznie z kierowcą.

Nowe regulacje nie oznaczają automatycznego dopuszczenia każdej osoby z ubytkiem słuchu do prowadzenia autobusu. Nadal konieczne jest badanie lekarskie i indywidualna ocena braku przeciwwskazań zdrowotnych. Zmienia się jednak podejście: sam ubytek słuchu nie ma już z góry zamykać drogi do uzyskania uprawnień autobusowych, jeżeli kandydat spełni warunki badania.

To ważne dla komunikacji miejskiej, przewozów regionalnych, transportu szkolnego i turystycznego. Branża autobusowa od lat sygnalizuje niedobór kierowców, a każde rozszerzenie realnej grupy kandydatów ma znaczenie dla stabilności przewozów pasażerskich.

Badanie w bezpośrednim kontakcie

Rozporządzenie wprowadza także zmianę proceduralną w § 4 ust. 2 wcześniejszego aktu. Po zmianie mowa jest o badaniu lekarskim przeprowadzanym w bezpośrednim kontakcie z osobą badaną.

To istotne, bo badanie słuchu i ocena zdolności do kierowania pojazdem wymagają realnej oceny osoby badanej, a nie wyłącznie analizy dokumentacji. W przypadku kierowców autobusów, którzy odpowiadają za bezpieczeństwo pasażerów, wymóg kontaktu bezpośredniego wzmacnia znaczenie rzetelnego procesu orzeczniczego.

Zmianie ulega również wzór oświadczenia dotyczącego stanu zdrowia. Dotychczasowy wzór może być stosowany jeszcze przez 30 dni od wejścia w życie nowego rozporządzenia.

Co oznacza to dla przewoźników?

Dla operatorów transportu publicznego najważniejszy jest potencjalny efekt kadrowy. Osoby niesłyszące i słabosłyszące, które dotychczas miały bardzo ograniczoną drogę do kategorii D lub D1, będą mogły przechodzić procedurę kwalifikacyjną według nowych zasad. Branżowe omówienia zmian wskazywały, że nowe przepisy są odpowiedzią m.in. na coraz większy niedobór kierowców zawodowych.

Nie należy jednak traktować tej zmiany jako prostego „otwarcia zawodu bez ograniczeń”. Kierowca autobusu nadal musi spełniać wymagania zdrowotne, przejść badania lekarskie, zdobyć odpowiednie uprawnienia i kwalifikacje zawodowe oraz wykazać zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu w ruchu drogowym.

Dla pracodawców oznacza to konieczność bardziej indywidualnego podejścia do kandydatów. Dla kandydatów – realną możliwość wejścia do zawodu, który do tej pory mógł być formalnie niedostępny mimo posiadanych kompetencji i technologii wspomagających, takich jak aparaty słuchowe czy implanty.

Znaczenie dla transportu publicznego

Zmiana przepisów może mieć szczególne znaczenie w miastach i regionach, gdzie braki kierowców autobusów wpływają na planowanie rozkładów jazdy, obsadę brygad i stabilność pracy przewozowej. Niedobór kierowców nie jest już wyłącznie problemem przewoźników prywatnych, ale także miejskich operatorów komunikacji publicznej.

Wprowadzenie bardziej precyzyjnych zasad oceny słuchu może zwiększyć pulę kandydatów bez obniżania standardu bezpieczeństwa. Kluczowe będzie to, jak nowe regulacje będą stosowane przez lekarzy uprawnionych do badań kierowców oraz jak szybko ośrodki szkolenia i przewoźnicy dostosują się do nowych możliwości.

W praktyce może to oznaczać większą dostępność zawodu kierowcy autobusu dla osób z niepełnosprawnością słuchu, ale także konieczność budowania świadomości po stronie pracodawców i pasażerów. Najważniejsza pozostaje zasada: o dopuszczeniu decyduje badanie i bezpieczeństwo, a nie sam fakt posiadania albo nieposiadania ubytku słuchu.

Naszym zdaniem

To jedna z ważniejszych zmian regulacyjnych dla autobusowego rynku pracy w 2026 r. Nie dotyczy bezpośrednio taboru, przetargów ani infrastruktury, ale może wpłynąć na jeden z najtrudniejszych problemów transportu publicznego – dostępność kierowców. Nowe przepisy nie znoszą kontroli medycznej, tylko porządkują zasady badania słuchu i otwierają drogę do kategorii D oraz D1 osobom, które wcześniej były z tego obszaru w praktyce wykluczane.

Dla komunikacji miejskiej i regionalnej to dobry kierunek, pod warunkiem że będzie stosowany rozsądnie i z zachowaniem wysokiego poziomu bezpieczeństwa pasażerów. Autobus nadal prowadzi kierowca odpowiedzialny za życie wielu osób, ale przepisy nie powinny automatycznie eliminować kandydatów, którzy przy współczesnych rozwiązaniach medycznych i technicznych są w stanie wykonywać ten zawód bezpiecznie.

Szczegółowe informacje w Dzienniku Ustaw: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 30 kwietnia 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 608.