Potężna tarcza TBM opuszczona pod ziemię w Łodzi. Tunel KDP coraz bliżej rozpoczęcia drążenia

Całe urządzenie waży około 4000 ton, a montaż jego najcięższego elementu wymaga precyzji do kilku milimetrów. Inwestycja jest częścią budowy kolejowego „Y”, który połączy Warszawę, nowe lotnisko i Łódź z Poznaniem oraz Wrocławiem. Według zapowiedzi podróż między Łodzią a Warszawą ma w przyszłości zajmować około 40 minut.

Rozkład jazdy:

1. Jak przebiegał montaż 430-tonowej głowicy maszyny TBM i kiedy rozpocznie się drążenie tunelu KDP pod Łodzią?
2. Jakie rozwiązania techniczne i zabezpieczenia zostaną zastosowane podczas budowy tunelu, w tym w rejonie Łódzkiego Domu Kultury?
3. Kiedy zakończy się budowa tunelu i w jakim terminie mają ruszyć pierwsze połączenia Kolei Dużych Prędkości między Łodzią a Warszawą?

430-tonowa głowica TBM trafiła do komory startowej

Na placu budowy przy ulicy Maratońskiej 18 na łódzkiej Retkini przeprowadzono jedną z najbardziej wymagających operacji związanych z przygotowaniem maszyny TBM do drążenia tunelu Kolei Dużych Prędkości.

Do komory startowej opuszczono głowicę skrawającą ważącą około 430 ton. Jest to najcięższy pojedynczy element urządzenia, które będzie odpowiadało za wykonanie podziemnego połączenia pomiędzy zachodnią częścią Łodzi a rejonem dworca Łódź Fabryczna.

Do przeprowadzenia operacji wykorzystano specjalną suwnicę o udźwigu 450 ton. Sam proces opuszczania głowicy zaplanowano na około trzy godziny.

Montaż wymaga wyjątkowej dokładności. Dopuszczalna tolerancja ustawienia głowicy wynosi zaledwie ±5 mm.

Poszczególne elementy maszyny docierały do Łodzi w ostatnich miesiącach, a znaczna część urządzenia została już zmontowana pod ziemią.

– To moment, który bardzo dobrze pokazuje skalę tej inwestycji. Do komory trafia najcięższy element maszyny, która za kilka miesięcy rozpocznie właściwe drążenie tunelu. Za nami lata przygotowań, projektowania i budowy infrastruktury potrzebnej do rozpoczęcia tej operacji. Teraz coraz wyraźniej widać przejście do kolejnego etapu realizacji – mówi Piotr Malepszak, pełnomocnik rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego.

Przedstawiciele rządu, samorządu i wykonawcy na budowie

Operacja opuszczania głowicy była również okazją do przedstawienia postępu prac przy tunelu KDP oraz kolejnych etapów przygotowania maszyny do rozpoczęcia drążenia.

Na placu budowy obecni byli Piotr Malepszak, pełnomocnik rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego, Joanna Skrzydlewska, marszałek województwa łódzkiego, Adam Pustelnik, pierwszy wiceprezydent Łodzi, Piotr Borys, prezes zarządu Port Polska, Piotr Rachwalski, członek zarządu Port Polska ds. kolei, oraz Krzysztof Laskowski, członek zarządu PORR S.A.

Przedstawiciele inwestora i wykonawcy podkreślali znaczenie zakończonego etapu montażu dla całego przedsięwzięcia.

– Port Polska to inwestycja, która coraz częściej jest widoczna nie na wizualizacjach, ale na placach budowy. W Łodzi mamy dziś jeden z takich bardzo konkretnych momentów. Przed nami jeszcze dużo pracy, ale każdy kolejny wykonany etap przybliża nas do uruchomienia pierwszej w Polsce linii Kolei Dużych Prędkości – mówi Piotr Borys, prezes zarządu Port Polska.

Maszyna TBM waży 4000 ton i ma 130 metrów długości

Tunel pod Łodzią zostanie wykonany przy użyciu maszyny TBM typu Variable Density.

Urządzenie ma około 130 metrów długości i waży 4000 ton. Należy do największych maszyn wykorzystywanych przy realizacji tego rodzaju inwestycji.

Co istotne, maszyna nie została wyprodukowana wyłącznie na potrzeby łódzkiego tunelu. Wcześniej pracowała przy budowie tunelu Hampton Roads Bridge-Tunnel w amerykańskim stanie Wirginia.

Po zakończeniu tamtego przedsięwzięcia została przetransportowana do Niemiec, a następnie do Polski.

Ze względu na gabaryty urządzenie dostarczono do Łodzi w częściach. Jego montaż odbywa się w komorze startowej na Retkini.

Pod ziemią zainstalowano już między innymi bramownice numer 2, 3 i 4, znaczną część osłon maszyny, podkonstrukcję erektora oraz napęd główny.

Po opuszczeniu głowicy skrawającej prowadzone będą kolejne prace montażowe, a następnie testy urządzenia poprzedzające rozpoczęcie drążenia.

Drążenie tunelu rozpocznie się wiosną 2027 roku

Zgodnie z przedstawionym harmonogramem maszyna TBM ma rozpocząć drążenie tunelu wiosną 2027 roku.

Urządzenie wyruszy z komory startowej na Retkini w kierunku dworca Łódź Fabryczna.

Według informacji przekazanych przez Urząd Miasta Łodzi zasadnicze drążenie ma zakończyć się w 2028 roku. Na 2029 rok zaplanowano prace wykończeniowe, testy bezpieczeństwa i odbiory.

Również inwestor wskazuje, że zasadnicze prace budowlane przy tunelu powinny zakończyć się w 2029 roku, po czym prowadzone będą testy i certyfikacja infrastruktury.

– Opuszczenie tarczy TBM do komory startowej to symboliczny moment tej inwestycji. To właśnie stąd, z Retkini, maszyna rozpocznie swoją drogę w kierunku Łodzi Fabrycznej, realizując kluczowy element pierwszego odcinka Kolei Dużych Prędkości w Polsce. Przed nami wymagające zadanie inżynieryjne, do którego podchodzimy z dużą odpowiedzialnością. Jesteśmy do niego dobrze przygotowani, angażując wszystkie nasze kompetencje, dostępne technologie i najlepszy, sprawdzony przy wymagających realizacjach tunelowych Zespół. Zrobimy wszystko, aby prace przebiegały zgodnie z harmonogramem, a przede wszystkim bezpiecznie dla mieszkańców Łodzi i naszego Zespołu – mówi Krzysztof Laskowski, członek zarządu PORR S.A.

Tunel o długości 4,6 km i średnicy 14 metrów

Tunel Kolei Dużych Prędkości pod Łodzią będzie miał około 4,6 km długości i około 14 metrów średnicy.

Wewnątrz znajdą się dwa tory umożliwiające prowadzenie ruchu pociągów w obu kierunkach.

Zgodnie z przedstawionymi założeniami maksymalna prędkość pociągów w tunelu wyniesie 160 km/h.

Będzie to najdłuższy i najszerszy tunel kolejowy w Polsce wydrążony w jednym odcinku. Całą trasę od komory startowej do końcowej wykona jedna maszyna TBM, bez dzielenia jej na osobne fragmenty drążone przez różne urządzenia.

Na trasie tunelu powstanie również pięć komór szlakowych, które będą pełniły funkcje ewakuacyjne.

Podziemna infrastruktura będzie jednym z najważniejszych elementów linii kolejowej nr 85, stanowiącej część projektowanej sieci Kolei Dużych Prędkości.

Mniej ciężarówek na ulicach Łodzi

Budowa tunelu z wykorzystaniem maszyny TBM ma ograniczyć oddziaływanie inwestycji na powierzchnię miasta.

Jednym z istotnych rozwiązań będzie sposób transportowania urobku powstającego podczas drążenia.

Materiał wydobywany przez maszynę będzie przesyłany rurociągiem do Stacji Separacji Urobku.

Według szacunków inwestora zastosowanie tej technologii pozwoli uniknąć około 80 tys. przejazdów ciężarówek, które byłyby potrzebne przy tradycyjnym transporcie ziemi z tunelu.

Ma to ograniczyć ruch pojazdów ciężarowych, hałas, emisję zanieczyszczeń oraz obciążenie lokalnych dróg.

Inwestor wskazuje również, że roboty wykonywane samą maszyną TBM charakteryzują się relatywnie niskim poziomem hałasu odczuwalnego na powierzchni.

Budynki na trasie tunelu będą monitorowane

Budowa tak dużego tunelu pod zabudowanym obszarem miasta wymaga odpowiednich działań związanych z bezpieczeństwem istniejących obiektów.

Przed rozpoczęciem drążenia prowadzone są analizy geotechniczne oraz szczegółowe oceny stanu technicznego budynków znajdujących się na trasie inwestycji.

Obiekty zostaną objęte systemem monitoringu geodezyjnego, który umożliwi bieżące obserwowanie ich zachowania podczas prowadzenia prac.

W miejscach wymagających dodatkowych zabezpieczeń rozwiązania mają być dobierane indywidualnie, z uwzględnieniem konstrukcji i stanu technicznego poszczególnych budynków.

Część mieszkańców zostanie czasowo relokowana

Jednym z ważnych zagadnień związanych z realizacją tunelu jest bezpieczeństwo mieszkańców budynków znajdujących się nad jego planowaną trasą.

Urząd Miasta Łodzi poinformował, że na czas prowadzenia prac przewidziano możliwość czasowej relokacji części mieszkańców.

Obecnie prowadzone są oceny stanu technicznego budynków, na podstawie których zostaną podjęte decyzje dotyczące konkretnych obiektów.

– W celu zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańcom podczas drążenia zaplanowane są czasowe relokacje. W tej chwili na całej trasie trwają oceny stanu technicznego budynków. Po ich zakończeniu będą podjęte ostateczne decyzje odnośnie konkretnych budynków. Mieszkańcy o konieczności relokacji zostaną poinformowani w możliwie jak najwcześniejszym terminie, najpóźniej na pół roku przed relokacją. Do sytuacji każdego mieszkańca będziemy podchodzili indywidualnie, dlatego poprosimy mieszkańców o wypełnienie ankiety uwzględniającej potrzeby. Z każdym będziemy też podpisywać umowę. Na dwa miesiące przed relokacją mieszkańcy powinni już znać wszystkie szczegóły dotyczące jej przeprowadzenia – informuje Dagmara Zalewska, rzecznik prasowy budowy tunelu Kolei Dużych Prędkości w Łodzi.

Oznacza to, że ostateczna lista budynków objętych czasowymi relokacjami zostanie ustalona po zakończeniu prowadzonych ocen technicznych.

Specjalne zabezpieczenia Łódzkiego Domu Kultury

Jednym z obiektów wymagających szczególnych działań zabezpieczających jest Łódzki Dom Kultury.

Tunel KDP będzie częściowo przebiegał pod historycznym gmachem, a w jego bezpośrednim sąsiedztwie powstaną komora odbiorcza dla maszyny TBM oraz komora rozjazdowa.

W związku z tym przeprowadzono specjalistyczne prace geotechniczne, których celem jest wzmocnienie gruntu i fundamentów.

Pod budynkiem Łódzkiego Domu Kultury oraz w jego sąsiedztwie wykonano około 1400 mikropali i kolumn jet-grouting.

Zasadnicze roboty geotechniczne zostały już zakończone. Obecnie trwa ich odbiór.

Zabezpieczenie ŁDK jest jednym z elementów przygotowania trasy do rozpoczęcia właściwego drążenia tunelu.

Tunel częścią kolejowego „Y”

Budowany pod Łodzią tunel będzie częścią linii kolejowej nr 85, stanowiącej element projektowanej sieci Kolei Dużych Prędkości określanej jako kolejowe „Y”.

Nowa infrastruktura połączy Warszawę i planowane lotnisko z Łodzią, a następnie z Wrocławiem i Poznaniem.

Linie KDP mają zostać przygotowane do prędkości maksymalnej 350 km/h, natomiast najszybsze pociągi w regularnym ruchu pasażerskim będą mogły kursować z prędkością do 320 km/h.

Wyjątkiem będzie tunel pod Łodzią, w którym maksymalna prędkość wyniesie 160 km/h.

Realizacja inwestycji ma umożliwić znaczące skrócenie czasu podróży pomiędzy największymi miastami objętymi projektem.

Z Łodzi do Warszawy w około 40 minut

Według planów Port Polska uruchomienie Kolei Dużych Prędkości pozwoli skrócić czas przejazdu pomiędzy Łodzią a Warszawą do około 40 minut.

Nowa infrastruktura ma również zapewnić szybkie połączenie z projektowanym lotniskiem oraz poprawić dostępność transportową Poznania i Wrocławia.

– To wielki krok w przyszłość Łodzi. Kolej Dużych Prędkości zmieni sposób, w jaki podróżujemy, pracujemy i prowadzimy biznes. Warszawa znajdzie się zaledwie 40 minut od Łodzi, a szybkie połączenia z Poznaniem, Wrocławiem i nowym lotniskiem otworzą przed mieszkańcami zupełnie nowe możliwości. Łódź stanie się jednym z najważniejszych węzłów kolejowych w Polsce, co oznacza także większą atrakcyjność inwestycyjną miasta i szansę na nowe miejsca pracy – mówi Adam Pustelnik, pierwszy wiceprezydent Łodzi.

Zgodnie z przedstawionym harmonogramem pierwsze połączenia KDP pomiędzy Łodzią a Warszawą planowane są na 2032 rok.

Odcinki prowadzące do Poznania i Wrocławia mają zostać uruchomione do końca 2035 roku.

Prawie 470 km nowych linii kolejowych w województwie łódzkim

Budowa tunelu KDP wpisuje się również w szersze plany rozwoju infrastruktury kolejowej w województwie łódzkim.

Rekomendowany wariant Zintegrowanej Sieci Kolejowej wskazuje na potrzebę budowy niemal 470 km nowych linii kolejowych na terenie regionu.

Założenia obejmują rozwój połączeń na osi Warszawa – Łódź – Wrocław/Poznań, ale również nowe możliwości podróżowania w kierunku Kutna, Torunia i Trójmiasta oraz Bełchatowa, Radomska i Częstochowy.

Rozbudowa sieci ma wzmocnić znaczenie Łodzi jako węzła kolejowego i poprawić dostępność transportową całego województwa.

Kolejny etap budowy pierwszej polskiej linii KDP

Opuszczenie 430-tonowej głowicy maszyny TBM do komory startowej na Retkini oznacza zakończenie jednego z najważniejszych etapów przygotowań do drążenia tunelu pod Łodzią.

Przed wykonawcą pozostają kolejne prace montażowe oraz testy urządzenia, które mają poprzedzić rozpoczęcie robót tunelowych wiosną 2027 roku.

Zgodnie z harmonogramem drążenie ma zakończyć się w 2028 roku, a zasadnicze prace budowlane, testy i odbiory przewidziano na 2029 rok.

Tunel o długości 4,6 km stanie się jednym z kluczowych elementów przyszłej sieci Kolei Dużych Prędkości, umożliwiającej przejazd przez Łódź na trasie pomiędzy Warszawą a zachodnią częścią Polski.