Litwa: Po wypadkach w Gudžiūnai i Jiesia LTG pokazuje plan bezpieczeństwa kolei

Wstępne wyliczenia pokazują, że do 2030 roku na rozwiązania bezpieczeństwa i odnowę infrastruktury kolejowej potrzebne będzie ponad 800 mln EUR. Plan powstał po wstępnej analizie majowych wypadków w Gudžiūnai i Jiesia oraz po wskazaniu ich prawdopodobnych przyczyn.

Rozkład jazdy:

1. Jaką kwotę Litwa szacuje na poprawę bezpieczeństwa kolei do 2030 roku?
2. Po jakich wypadkach przygotowano plan działań dla LTG?
3. Jakie długoterminowe inwestycje wskazano w planie bezpieczeństwa?

Kolejowy plan po dwóch wypadkach

Litewski rząd i grupa LTG przechodzą do działań po dwóch poważnych zdarzeniach kolejowych z początku maja 2026 roku. Chodzi o wypadki w rejonie Gudžiūnai i Jiesia, po których przeprowadzono wstępną analizę i wskazano wstępne przyczyny. Na tej podstawie przygotowano pakiet działań krótkoterminowych i długoterminowych, które mają zwiększyć bezpieczeństwo ruchu na litewskiej kolei.

Skala potrzeb jest duża. Według wstępnych wyliczeń do 2030 roku na rozwiązania poprawiające bezpieczeństwo oraz odnowę infrastruktury potrzeba ponad 800 mln EUR. W tej kwocie mieszczą się zarówno rozwiązania techniczne, jak i inwestycje w infrastrukturę, systemy sterowania, kontrolę taboru oraz elementy powiązane z projektem Rail Baltica.

„Te liczby jasno pokazują, jakiej skali problemy narosły w systemie kolejowym w ciągu ostatniej dekady. Dlatego przygotowany plan przewiduje zarówno krótkoterminowe, jak i długoterminowe środki zwiększające bezpieczeństwo ruchu kolejowego. Krótkoterminowe działania wdrożą same Lietuvos Geležinkeliai, a długoterminowe rozwiązania będą zależeć od możliwości przyszłego budżetu państwa i wyników finansowych spółki” – powiedział Juras Taminskas, minister transportu Litwy.

Dla pasażerów i przewoźników to ważny sygnał. Bezpieczeństwo kolei nie dotyczy wyłącznie infrastruktury technicznej, ale też ciągłości transportu publicznego, punktualności pociągów, niezawodności przewozów i zaufania do całego systemu.

Krótkoterminowo: mniej awarii i mniej błędów ludzkich

Krótkoterminowe środki zaprezentowane przez LTG koncentrują się głównie na ograniczeniu ryzyka awarii taboru oraz błędów ludzkich. Spółka przegląda algorytmy działania, wprowadza dodatkowe kontrole w procesach, prowadzi dodatkowe instruktaże dla pracowników i wdraża szybkie rozwiązania techniczne.

Wśród tych działań są m.in. modernizacje wyposażenia na stacjach oraz wdrażanie dodatkowych narzędzi wspierających kontrolę i bezpieczeństwo. To typ działań, które można uruchamiać szybciej niż duże inwestycje infrastrukturalne, ale ich efekt zależy od konsekwencji wdrożenia i jakości pracy operacyjnej.

„Bezpieczeństwo jest i będzie najwyższym priorytetem LTG. Przygotowaliśmy szeroki plan działań, które należy poprawić od strony technologicznej, ale nie możemy też zapominać o inwestowaniu w pracowników, podnoszeniu ich kwalifikacji i zdolności do zarządzania złożonymi sytuacjami technicznymi” – powiedział Arūnas Rumskas, pełniący obowiązki dyrektora generalnego LTG.

To ważne uzupełnienie technicznej części planu. W kolejowym systemie bezpieczeństwa człowiek nadal ma kluczowe znaczenie: dyżurny ruchu, maszynista, personel techniczny, służby utrzymania i osoby odpowiedzialne za procedury muszą mieć nie tylko sprzęt, ale też aktualne kompetencje.

Długoterminowo: infrastruktura, sterowanie i kontrola taboru

Długoterminowe działania mają dotyczyć poprawy stanu infrastruktury i jej elementów. Zakres jest szeroki: od remontów torów po nowe narzędzia zarządzania i monitoringu. Wśród wskazanych inwestycji znalazła się rekonstrukcja sieci trakcyjnej na odcinku Wilno-Kowno, wdrożenie nowego systemu zarządzania stacjami oraz modernizacja systemu bezpieczeństwa RAKP, czyli automatycznych środków kontroli taboru.

Do listy potrzeb wpisano również instalację systemów sygnalizacji dla Rail Baltica, wybrane aktualizacje automatycznej kontroli taboru i inne środki służące poprawie bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Według Arūnasa Rumskasa, właśnie takie elementy zostały przedstawione rządowej komisji jako część wstępnych obliczeń dotyczących inwestycji w krytyczną infrastrukturę.

Znaczenie Rail Baltica jest tu podwójne. Z jednej strony to nowa europejska linia kolejowa i strategiczny korytarz dla pasażerów oraz ładunków. Z drugiej strony jej systemy sterowania i sygnalizacji muszą być spójne z oczekiwaniami bezpieczeństwa całej litewskiej sieci kolejowej.

Po obu zdarzeniach LTG prowadzi własne dochodzenie dotyczące wypadków w rejonach Kėdainiai i Kowna. Wnioski mają zostać przedstawione opinii publicznej w najbliższym czasie. Na tym etapie spółka mówi o działaniach wynikających ze wstępnych analiz, ale pełne ustalenia mają dopiero pokazać, które czynniki były decydujące.

Arūnas Rumskas zaznaczył też, że po obu incydentach zadbano o pracowników związanych ze zdarzeniami. Organizowane są dla nich konsultacje psychologiczne. To element, który w transporcie kolejowym często bywa mniej widoczny niż technika, ale po wypadkach ma duże znaczenie dla dalszej pracy personelu i bezpieczeństwa operacyjnego.