Włochy: Pierwsze autobusy Karsan e-ATA Hydrogen. Z ogniwami Toyoty i wodorem od Linde

To pierwszy europejski projekt Karsana, w którym turecki producent rozwija nie tylko autobusy bateryjne, ale także technologię ogniw paliwowych. O modelu e-ATA 12 Hydrogen pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Ile autobusów Karsan e-ATA Hydrogen trafiło do Terni?
2. Jaką technologię ogniw paliwowych zastosowano w tych pojazdach?
3. Kto zapewnia tymczasowe tankowanie wodoru dla nowych autobusów?

Wodorowy kierunek Karsana we Włoszech

Karsan dostarczył do miasta Terni we Włoszech dwa autobusy Karsan e-ATA 12 Hydrogen. To 12-metrowe pojazdy wodorowe, które wejdą do obsługi lokalnego transportu publicznego i będą eksploatowane przez Busitalia Sita Nord S.r.l.. Przekazanie autobusów odbyło się podczas ceremonii na Piazza Europa, z udziałem władz lokalnych, partnerów projektu i zaproszonych gości.

Projekt realizowany jest w ramach programu poprawy jakości powietrza regionu Umbria oraz włoskiego Ministerstwa Środowiska. W szerszym ujęciu wpisuje się też w europejski program LIFE3H, współfinansowany z programu LIFE Unii Europejskiej. Głównym partnerem przedsięwzięcia jest Regione Abruzzo, a wsparcie akademickie zapewnia University of Perugia. Według informacji LIFE3H, dwa autobusy zostaną włączone do floty Busitalia Sita Nord S.r.l., początkowo na najbardziej obciążonej linii miejskiej w Terni.

Model Karsan e-ATA Hydrogen został opracowany z wykorzystaniem technologii ogniw paliwowych Toyota Motor Corporation. To ważny element strategii producenta, który obok autobusów bateryjnych rozwija także segment pojazdów wodorowych dla komunikacji miejskiej.

Zgodnie z komunikatem miasta Terni, zakup autobusów został zrealizowany przez Consip S.p.A. i sfinansowany z Piano Strategico Nazionale per la Mobilità Sostenibile. Miasto podkreśla, że w porównaniu z autobusem diesla pokonującym około 300 km dziennie, autobus wodorowy eliminuje lokalne emisje PM10 szacowane na 25–35 gramów dziennie na pojazd. W skali roku dwa pojazdy mają pozwolić uniknąć emisji około 15–20 kg PM10 względem autobusów diesla, które zastąpią.

Tankowanie wodoru i zasięg w eksploatacji

Do czasu budowy stałej stacji tankowania wodoru, której realizację w Terni przewidziano do 2027 roku, za rozwiązanie tymczasowe odpowiada Linde Gas Italia S.r.l.. Wodór dostarczany jest z wykorzystaniem mobilnej instalacji, a pojazdy mogą wejść do regularnej eksploatacji bez oczekiwania na docelową infrastrukturę.

„Pełne tankowanie w rzeczywistych warunkach użytkowania, wykonane w godzinach dziennych, pozwala uzyskać autonomię około 400 km, co wystarcza do pokrycia dziennych potrzeb” – wyjaśniła Marta Frittella, inżynier środowiska Gminy Terni odpowiedzialna za projekt autobusowy.

Według informacji Linde Gas Italia S.r.l., tankowanie odbywa się z użyciem pakietów butli wysokociśnieniowych, zwykle w zakresie 300–450 bar, przewożonych na naczepach. System pracuje przy tankowaniu 350 bar i wykorzystuje certyfikowane przewody, a cały proces jest prowadzony stopniowo i pod nadzorem.

„Cały proces jest zarządzany przez wyspecjalizowany personel i odbywa się na specjalnie przygotowanym placu, udostępnionym przez gminę, gdzie zastosowano wszystkie niezbędne środki ostrożności dla bezpiecznej eksploatacji. Takie podejście pozwala pojazdom działać natychmiast, nawet bez stałej stacji tankowania, pokazując, jak innowacje można wdrażać w sposób konkretny, bezpieczny i natychmiastowy”
– podkreślił Daniele Onori, szef włoskich zakładów podstawowych Linde Gas Italia S.r.l.

Technika Karsan e-ATA Hydrogen

Karsan e-ATA Hydrogen to pełnoniskopodłogowy autobus elektryczny klasy I, kategorii M3, w wersji LHD. Pojazd ma 12 220 mm długości, 2 550 mm szerokości i 3 350 mm wysokości. Dopuszczalna masa całkowita wynosi 19 000 kg, opcjonalnie 19 500 kg. Konstrukcja nadwozia oparta jest na stalowej ramie przestrzennej, z zabezpieczeniem antykorozyjnym przez kataforezę i powłokę podwozia.

Układ napędowy wykorzystuje elektryczne silniki w piastach kół. Maksymalna moc wynosi 250 kW, a maksymalny moment obrotowy 22 000 Nm. Autobus ma niezależną oś przednią, tylną elektryczną oś portalową, ogumienie 275/70 R22.5, zawieszenie pneumatyczne z elektronicznym poziomowaniem i funkcją przyklęku oraz układ hamulcowy ABS, ASR, EBS i hamowanie rekuperacyjne.

Zasięg katalogowy Karsan e-ATA Hydrogen to ponad 500 km, przy prędkości maksymalnej 80 km/h. Autobus ma baterię wysokiego napięcia LTO o pojemności 43,5 kWh, ogniwo paliwowe o mocy 97 kW oraz zbiorniki wodoru o pojemności 1 687 litrów. Czas tankowania według katalogu wynosi do 7 minut, a maksymalna liczba miejsc siedzących to 40, przy całkowitej pojemności pasażerskiej około 90 osób, zależnie od konfiguracji.

Karsan e-ATA Hydrogen może być oferowany w konfiguracji dwu- lub trzydrzwiowej. W wyposażeniu przewidziano m.in. klimatyzację przestrzeni pasażerskiej i kabiny kierowcy z funkcją ogrzewania, pełny cyfrowy zestaw wskaźników, system telematyczny, gniazdo FMS, ręczną rampę dla wózków, USB typu A i C w przestrzeni pasażerskiej, system GSR, cyberbezpieczeństwo zgodne z ECE R.155 i system aktualizacji oprogramowania ECE R.156. W zakresie bezpieczeństwa standard obejmuje m.in. ESP, AVAS, ABS, ASR, EBS, RBS, HSA oraz system wykrywania pożaru.

Pod własną marką Karsan produkuje modele Karsan Jest i Karsan Atak. W 2018 roku firma opracowała Karsan e-JEST, a w 2019 roku Karsan e-ATAK. W 2021 roku wprowadziła rodzinę Karsan e-ATA w wersjach 10-, 12- i 18-metrowej, stając się pierwszą i jedyną marką w Europie oferującą w pełni elektryczny zakres produktowy od 6 do 18 metrów. W tym samym roku, we współpracy z krajową firmą technologiczną ADASTEC Corp., Karsan zaprezentował autonomiczny pojazd poziomu 4, Karsan Autonomous e-ATAK, a w 2025 roku Karsan Autonomous e-JEST. Model Karsan e-ATA Hydrogen pokazano w 2022 roku.