Sześć Iveco Crossway Elec, czyli elektryczna regionalna komunikacja PKS Słupsk

Pojazdy mają baterie o pojemności 485 kWh i silniki o mocy maksymalnej 310 kW. W pierwszej kolejności obsłużą linie 207, 211 i 2, a okresowo będą testowane także na innych trasach regionalnych. O podpisaniu umowy na sześć elektrobusów i trzy dwustanowiskowe ładowarki pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl. (Transinfo)

Rozkład jazdy:

1. Na których liniach rozpoczną kursowanie nowe autobusy elektryczne PKS Słupsk?
2. Jaką pojemność mają baterie i jaką moc osiąga napęd nowych Iveco?
3. Jak fotowoltaika w bazie przewoźnika zostanie wykorzystana do ładowania elektrobusów?

Sześć Iveco z bateriami 485 kWh na regionalnych trasach

Do floty PKS Słupsk S.A. trafiło sześć fabrycznie nowych autobusów Iveco Crossway Low Entry ELEC. Pojazdy zostały zakupione przez Powiat Słupski, a następnie przekazane spółce wykonującej przewozy publicznego transportu zbiorowego w regionie.

Autobusy są konstrukcjami klasy II, przygotowanymi do obsługi tras podmiejskich i regionalnych. Łączą niską podłogę w przedniej części z wyposażeniem odpowiadającym dłuższym podróżom poza obszarem miejskim.

Każdy pojazd otrzymał akumulatory trakcyjne o łącznej pojemności 485 kWh. Maksymalna moc silnika elektrycznego wynosi 310 kW.

Układ napędowy wykorzystuje rekuperację, czyli odzyskiwanie części energii podczas zwalniania i hamowania. Energia trafia ponownie do baterii, ograniczając jej zużycie na trasach z dużą liczbą przystanków i zmian prędkości.

Linie 207, 211 i 2 jako pierwsze

W pierwszym etapie nowe autobusy elektryczne zostaną skierowane na linię 207, łączącą Słupsk z Bukówką, oraz linię 211 ze Słupska do Dębnicy Kaszubskiej.

Elektrobusy pojawią się również na linii nr 2 kursującej po Ustce i jej najbliższych okolicach. Są to zadania o charakterze miejskim lub podmiejskim, na których częste hamowanie pozwala efektywnie wykorzystywać system odzyskiwania energii.

Część pojazdów będzie okresowo kierowana także na inne linie regionalne. Przewoźnik chce sprawdzić ich zachowanie na trasach o różnej długości, ukształtowaniu terenu i charakterze ruchu.

„Decyzja o tym, gdzie skierujemy elektryczne autobusy, w żadnym razie nie jest dziełem przypadku. W pierwszej kolejności wybieramy zadania, na których, zgodnie z naszymi analizami, opartymi na dotychczasowych doświadczeniach branży autobusowej, napęd elektryczny powinien przynieść najlepsze efekty. Równocześnie będziemy testowali pojazdy na innych liniach regionalnych, ponieważ chcemy zdobyć własną, praktyczną wiedzę o ich eksploatacji w realiach przedsiębiorstwa PKS. Interesują nas twarde dane z codziennej pracy” – powiedział Tomasz Kowalczyk, prezes PKS Słupsk S.A.

Ładowanie podczas przerwy między szczytami

Niektóre autobusy zostaną przypisane do zadań wykonywanych głównie w godzinach porannego i popołudniowego szczytu przewozowego.

Przerwa pomiędzy tymi okresami pozwoli na uzupełnienie energii w godzinach okołopołudniowych. Takie rozwiązanie ma ograniczyć konieczność utrzymywania bardzo dużej rezerwy energii na cały dzień pracy.

Autobus może wykonać poranne kursy, wrócić do bazy na ładowanie, a następnie ponownie wyjechać na trasę przed rozpoczęciem popołudniowego wzrostu liczby pasażerów.

Przewoźnik będzie analizował między innymi rzeczywiste zużycie energii, czas ładowania, wpływ temperatury i obciążenia pojazdu oraz wielkość rezerwy pozostającej po zakończeniu zadania.

Trzy ładowarki dla sześciu autobusów

Na terenie bazy PKS Słupsk S.A. przy ul. Piłsudskiego przygotowano trzy dwustanowiskowe stacje ładowania.

Każde urządzenie może jednocześnie obsługiwać dwa autobusy. Cała infrastruktura pozwala więc ładować równocześnie wszystkie sześć nowych pojazdów.

Takie rozwiązanie będzie wykorzystywane zarówno podczas postoju nocnego, jak i w ciągu dnia. Harmonogram ładowania zostanie dopasowany do rozkładów jazdy i czasu powrotu poszczególnych autobusów do zajezdni.

Dostępność sześciu stanowisk ogranicza ryzyko oczekiwania na wolną ładowarkę. Ma to znaczenie szczególnie wieczorem, gdy kilka pojazdów może kończyć pracę w zbliżonym czasie.

Energia z fotowoltaiki w godzinach 9–13

Ładowanie autobusów elektrycznych zostanie częściowo powiązane z instalacją fotowoltaiczną działającą na terenie słupskiej bazy.

Panele produkują najwięcej energii w godzinach od 9:00 do 13:00. Jest to okres pokrywający się z międzyszczytowym postojem części autobusów.

Energia wytwarzana na miejscu będzie mogła być wykorzystana do uzupełniania baterii przed popołudniowym wyjazdem. Ma to zmniejszyć ilość energii pobieranej z sieci i ograniczyć koszty eksploatacji floty.

„Panele fotowoltaiczne zamontowane w zajezdni produkują najwięcej energii w godzinach 9–13. Właśnie wtedy, gdy niektóre autobusy odbywają postój związany z tzw. międzyszczytem, czyli porą w ciągu dnia, gdy zapotrzebowanie na przewozy jest mniejsze” – powiedział Roman Wójcik, dyrektor generalny PKS Słupsk S.A.

„Dzięki temu spodziewamy się dodatkowego efektu nie tylko ekologicznego, ale też ekonomicznego” – dodał Roman Wójcik, dyrektor generalny PKS Słupsk S.A.

Projekt za ponad 18,8 mln PLN

Wartość całego przedsięwzięcia przekroczyła 18,8 mln PLN. Blisko 13,8 mln PLN stanowiło dofinansowanie z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Zakres projektu obejmował autobusy oraz infrastrukturę niezbędną do ich ładowania. Dzięki temu pojazdy mogły rozpocząć pracę po przygotowaniu stanowisk na terenie bazy.

Zakup wprowadza napęd elektryczny do regularnej komunikacji regionalnej obsługiwanej przez PKS. Dotychczas większość projektów zeroemisyjnych w Polsce dotyczyła przewoźników działających na liniach miejskich.

Trasy pozamiejskie stawiają inne wymagania niż typowe linie w dużych miastach. Obejmują większe odległości między przystankami, różne prędkości przejazdu oraz mniejsze możliwości doładowywania pojazdów poza bazą.

Crossway Low Entry ELEC dla pasażerów regionalnych

Iveco Crossway Low Entry ELEC został zaprojektowany z myślą o przewozach podmiejskich i regionalnych.

Niska podłoga w przedniej części ułatwia wejście osobom starszym, pasażerom o ograniczonej mobilności oraz osobom podróżującym z wózkami dziecięcymi.

Autobusy są również przystosowane do przewozu osób poruszających się na wózkach. Rozwiązania poprawiające dostępność mają znaczenie na trasach regionalnych, gdzie część przystanków nie posiada infrastruktury odpowiadającej miejskim węzłom komunikacyjnym.

Napęd elektryczny eliminuje lokalną emisję spalin. Pojazdy wytwarzają też mniej hałasu, szczególnie podczas postoju na przystanku i ruszania.

Z 25 lat do niespełna 7,5 roku

Wprowadzenie sześciu elektrobusów jest kolejnym etapem modernizacji taboru PKS Słupsk S.A.

Jeszcze kilka lat temu średni wiek autobusów przewoźnika wynosił około 25 lat. Po zakończeniu obecnego etapu wymiany floty ma spaść do niespełna 7,5 roku.

„Jeszcze kilka lat temu średni wiek naszych autobusów wynosił około 25 lat. Po zakończeniu obecnego etapu modernizacji będzie to niespełna 7,5 roku. Za tymi liczbami kryje się większa niezawodność, lepszy komfort podróżowania i radykalna zmiana jakości taboru, który każdego dnia obsługuje mieszkańców regionu” – powiedział Tomasz Kowalczyk, prezes PKS Słupsk S.A.

Młodsza flota ma ograniczyć liczbę awarii oraz poprawić dostępność pojazdów. Dla pasażerów oznacza to wyższy standard podróży, natomiast dla przewoźnika mniejsze ryzyko konieczności podstawiania autobusów zastępczych.

Ekomodernizacja słupskiej zajezdni

Instalacja fotowoltaiczna jest jednym z elementów zmian prowadzonych w bazie przy ul. Piłsudskiego.

Przewoźnik wymienił również oświetlenie na energooszczędne lampy LED. Kolejną inwestycją była budowa myjni wykorzystującej zamknięty obieg wody i własną oczyszczalnię.

Wprowadzenie autobusów elektrycznych pozwala wykorzystać te działania jako część jednego systemu. Energia powstająca na terenie zajezdni będzie zużywana przez pojazdy, a infrastruktura zaplecza ma ograniczać zużycie prądu i wody.

Praktyczne wyniki eksploatacji pokażą, jaka część energii potrzebnej elektrobusom może pochodzić bezpośrednio z fotowoltaiki, szczególnie w miesiącach o niższym nasłonecznieniu.

Zakupowe tło

Sześć elektrycznych Iveco Crossway Low Entry ELEC uzupełnia 25 nowych autobusów hybrydowych pozyskanych wcześniej w ramach dwóch projektów KPO realizowanych przez Powiat Słupski i PKS Słupsk S.A.

Modernizacja objęła łącznie 31 nowych autobusów, które były sukcesywnie wprowadzane do ruchu od czerwca 2025 roku. Pojazdy zastępują starszy tabor wykorzystywany w komunikacji regionalnej, miejskiej i sezonowej.

Dostawę elektrobusów powierzono ABP Bus & Coach, natomiast za trzy dwustanowiskowe stacje ładowania odpowiadała EV Volta. Dokumentacja postępowania jest dostępna na platformie zakupowej Powiatu Słupskiego.