GZM zakończyła odbiory 73 autobusów elektrycznych Solaris i Irizar. Dla czterech PKM-ów

Pojazdy wyprodukowane przez Solaris Bus & Coach oraz Irizar e-mobility trafiły do operatorów w Świerklańcu, Katowicach, Sosnowcu i Gliwicach. Pakiet obejmuje 39 autobusów 12-metrowych i 34 przegubowe elektrobusy klasy MEGA. Największym beneficjentem programu jest Przedsiębiorstwo Komunikacji Metropolitalnej w Świerklańcu, które otrzymało 49 pojazdów oraz 30 ładowarek. O tym historycznym zamówieniu i polskim debiucie Irizar ie bus 18 pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.

Rozkład jazdy

1. Ilu producentów dostarczyło 73 autobusy elektryczne dla GZM?
2. Który operator otrzymał największą liczbę nowych elektrobusów?
3. Ile ładowarek powstało wraz z nowym taborem?

Odbiory całego pakietu zakończone

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia, dalej GZM, zamknęła jeden z największych dotychczasowych programów wymiany taboru autobusowego realizowanych w regionie. Do czterech przedsiębiorstw komunikacyjnych przekazano łącznie 73 autobusy elektryczne oraz 45 urządzeń do ładowania.

Dostawy realizowano w ramach trzech przedsięwzięć współfinansowanych z Krajowego Planu Odbudowy: Hydrogen GZM, Zielony Transport GZM oraz Zielony Transport GZM – etap II. Elektryczna część programu objęła 42 autobusy wyprodukowane przez Solaris Bus & Coach sp. z o.o. oraz 31 pojazdów dostarczonych przez Irizar e-mobility S.A.

Pierwotnie dostawy autobusów Solaris planowano na drugi kwartał 2026 r., natomiast elektrobusy Irizar miały zostać przekazane w pierwszej połowie roku. Część pojazdów rozpoczęła obsługę pasażerów jeszcze przed zakończeniem całego procesu odbiorowego. Pierwszy nowy Solaris Urbino electric o numerze 3666 wyjechał 25 czerwca na linię 129 obsługiwaną przez operatora ze Świerklańca.

Największa część taboru, czyli 49 z 73 elektrobusów, trafiła do Przedsiębiorstwa Komunikacji Metropolitalnej sp. z o.o. w Świerklańcu. Oznacza to, że operator otrzymał około dwóch trzecich wszystkich pojazdów objętych programem.

Flota w Świerklańcu została wzmocniona przez 42 autobusy Solaris Urbino electric oraz siedem pojazdów Irizar ie bus 12. Pakiet Solarisa obejmuje 24 autobusy Solaris Urbino 12 electric i 18 przegubowych Solaris Urbino 18 electric. Wraz z pojazdami na terenie zajezdni uruchomiono 30 ładowarek.

Do Przedsiębiorstwa Komunikacji Miejskiej Katowice sp. z o.o. trafiło dziewięć przegubowych autobusów Irizar ie bus 18 oraz pięć ładowarek. Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej sp. z o.o. w Sosnowcu otrzymało osiem 12-metrowych autobusów Irizar ie bus 12 i sześć ładowarek. Z kolei Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej sp. z o.o. w Gliwicach przejęło siedem przegubowych autobusów Irizar ie bus 18 oraz cztery ładowarki.

39 autobusów standardowych i 34 przegubowe

Cały metropolitalny pakiet składa się z 39 autobusów elektrycznych o długości około 12 metrów oraz 34 pojazdów przegubowych, przeznaczonych do obsługi linii z większymi potokami pasażerskimi.

Solaris Bus & Coach dostarczył 24 autobusy klasy I kategorii MAXI oraz 18 elektrobusów klasy I kategorii MEGA. Wszystkie pojazdy tego producenta zostały skierowane do operatora ze Świerklańca.

Irizar e-mobility wyprodukował natomiast 15 autobusów Irizar ie bus 12 i 16 przegubowych Irizar ie bus 18. Dla przegubowego modelu jest to debiut w polskiej komunikacji miejskiej.

Przegubowe autobusy Irizar ie bus 18 zostały rozdzielone pomiędzy Katowice i Gliwice. Wszystkie 15 egzemplarzy Irizar ie bus 12 przekazano operatorom w Sosnowcu i Świerklańcu.

Jak podała Katarzyna Kuczyńska-Budka, prezydent Gliwic, PKM Gliwice pod odbiorze siedmiu Irizarów dysponuje obecnie 219 autobusami, w tym 28 elektrycznymi i 47 hybrydowymi.

Solarisy z napędem modułowym

Nowe autobusy Solaris Urbino 12 electric i Solaris Urbino 18 electric dla Świerklańca otrzymały modułowy układ napędowy bez klasycznej wieży silnika umieszczonej w tylnej części nadwozia. Takie rozwiązanie pozwala lepiej wykorzystać przestrzeń pasażerską i ułatwia rozmieszczenie siedzeń.

Pojazdy 12-metrowe mogą przewozić do 70 pasażerów, natomiast pojemność przegubowych autobusów wynosi do 120 osób. Solaris Urbino 12 electric otrzymał baterie Solaris High Energy o pojemności 600 kWh, a przegubowy Solaris Urbino 18 electric magazyny energii o pojemności 800 kWh. Ładowanie odbywa się poprzez złącza plug-in. (TransInfo)

Wyposażenie obejmuje klimatyzację, monitoring, oświetlenie LED, porty USB oraz rampy ułatwiające podróżowanie osobom poruszającym się na wózkach. Zastosowano również prekondycjonowanie wnętrza podczas postoju przy ładowarce oraz system eSConnect, umożliwiający zdalne monitorowanie parametrów pojazdu, zużycia energii i stanu podzespołów.

Za bezpieczeństwo kierowców, pasażerów i innych uczestników ruchu odpowiadają systemy ADAS. Autobusy mają między innymi funkcję automatycznego hamowania awaryjnego AEBS, asystenta pasa ruchu LDWS, wykrywanie pieszych i rowerzystów, monitoring otoczenia oraz automatyczny system gaszenia pożaru. (Metropolia GZM)

45 ładowarek w czterech przedsiębiorstwach

Zakup autobusów został połączony z rozbudową infrastruktury energetycznej. Łącznie GZM pozyskała 45 ładowarek, z których większość uruchomiono na terenie zajezdni operatorów.

Świerklaniec otrzymał 30 urządzeń, Katowice pięć, Sosnowiec sześć, a Gliwice cztery. Jedna z ładowarek została zlokalizowana poza zajezdnią, na pętli autobusowej przy ul. Kościuszki w Będzinie.

Infrastruktura obejmuje urządzenia mniejszej mocy, przeznaczone do dłuższego ładowania autobusów podczas postoju w bazie, oraz ładowarki dużej mocy umożliwiające szybsze uzupełnienie energii. Taki układ pozwala dostosować harmonogram ładowania do pracy przewozowej, długości tras i przerw pomiędzy kolejnymi kursami.

Łączna wartość elektrycznej części trzech przedsięwzięć wyniosła około 304.600.000 PLN brutto. Na elektryczną część projektu Hydrogen GZM przypadło 85.500.000 PLN brutto, projekt Zielony Transport GZM miał wartość 133.700.000 PLN brutto, a Zielony Transport GZM – etap II około 85.400.000 PLN brutto.

Do tego należy doliczyć wcześniej odebraną część wodorową projektu Hydrogen GZM, wycenioną na blisko 31.900.000 PLN brutto. Łącznie autobusy elektryczne i wodorowe wraz z infrastrukturą oznaczają inwestycje o wartości około 336.500.000 PLN brutto.

Dofinansowanie przyznane dla trzech projektów przekroczyło 257.300.000 PLN, przy kosztach kwalifikowalnych wynoszących ponad 273.500.000 PLN. Średni udział wsparcia przekroczył 94%. Dla projektu Hydrogen GZM poziom dofinansowania wyniósł 95,41%, dla Zielonego Transportu GZM 91,35%, a dla drugiego etapu tego programu 96,54%.

Jak podkreślił Leszek Pietraszek, przewodniczący zarządu GZM, wspólne zakupy pozwalają operatorom wymieniać starsze autobusy bez nadmiernego obciążania budżetów poszczególnych miast. Z punktu widzenia pasażerów oznacza to większy udział cichych, niskopodłogowych i klimatyzowanych pojazdów w codziennej komunikacji miejskiej.

Nowe autobusy elektryczne uzupełniają osiem wodorowych autobusów NesoBus, które GZM odebrała w styczniu 2026 r. Pięć pojazdów skierowano do operatora w Tychach, a trzy do PKM Katowice. Wartość wodorowej części zamówienia wyniosła blisko 31.900.000 PLN brutto.