Pierwszy tramwaj CAF już w Bolonii. Rozpoczynają się testy przed uruchomieniem nowej sieci

Pojazd rozpocznie teraz serię testów – najpierw na terenie zaplecza, a jeszcze we wrześniu również na ulicach miasta. Bolonia zamówiła już 35 tramwajów, natomiast zawarta z CAF umowa ramowa umożliwia zwiększenie floty do 60 pojazdów.

Rozkład jazdy:

1. Kiedy pierwszy tramwaj CAF rozpocznie testy na ulicach Bolonii i jaki zakres prób musi przejść przed dopuszczeniem do ruchu pasażerskiego?
2. Jak będzie przebiegał harmonogram dostaw 35 zamówionych tramwajów i czy Bolonia planuje wykorzystać możliwość zwiększenia zamówienia do 60 pojazdów?
3. Na jakich odcinkach nowej sieci tramwaje CAF będą korzystać z baterii i poruszać się bez napowietrznej sieci trakcyjnej?

Najpierw zajezdnia, później ulice Bolonii

Pierwszy tramwaj nowej generacji został oficjalnie pokazany w środę, 9 września, w zajezdni Borgo Panigale. W prezentacji uczestniczyli m.in. burmistrz Bolonii Matteo Lepore, program manager CAF Oscar Flores Garcia oraz Giancarlo Sgubbi, odpowiedzialny w urzędzie miasta za projekty sieci tramwajowej i zrównoważonej mobilności.

Sam pojazd dotarł do Bolonii rano 8 września. Został wyprodukowany przez CAF w zakładzie w Irun w Kraju Basków. Do Włoch przetransportowano go drogą morską do portu w Savonie, a następnie – po postoju technicznym w Genui – przewieziono do zajezdni Borgo Panigale.

Dostawa pierwszego pojazdu ma przede wszystkim znaczenie techniczne. To właśnie na nim rozpoczną się próby niezbędne przed uruchomieniem regularnych przewozów pasażerskich.

Pierwszym etapem będą testy prowadzone na terenie zajezdni Borgo Panigale. Następnie tramwaj ma wyjechać na tory uliczne.

Według informacji władz Bolonii ma to nastąpić jeszcze we wrześniu. Pierwsze próby uliczne zostaną przeprowadzone na odcinku pomiędzy zajezdnią a via Cavalieri Ducati.

W kolejnych tygodniach i miesiącach do miasta mają docierać następne pojazdy zgodnie z harmonogramem uzgodnionym z producentem.

Uruchomienie przewozów pasażerskich przewidywane jest na wiosnę 2027 roku. Jako pierwsza ma rozpocząć funkcjonowanie Linia Czerwona, łącząca m.in. centrum miasta z Borgo Panigale. Przed rozpoczęciem regularnej eksploatacji nowe pojazdy będą musiały przejść pełny program prób i odbiorów.

CAF dostarczy co najmniej 35 tramwajów

Dostawa taboru jest efektem postępowania rozstrzygniętego przez Bolonię w październiku 2024 roku. Miasto zawarło z hiszpańskim CAF umowę ramową dotyczącą dostarczenia maksymalnie 60 tramwajów dla powstającej sieci.

Wartość sześcioletniej umowy ramowej wynosi 237,88 mln euro netto.

Nie oznacza to jednak, że wszystkie 60 pojazdów zostało już zamówionych. W ramach umowy zawierane są kolejne kontrakty wykonawcze. Dwa pierwsze obejmują łącznie 35 tramwajów i właśnie taka liczba pojazdów jest obecnie zakontraktowana. Docelowo, korzystając z możliwości przewidzianych w umowie ramowej, Bolonia zakłada zwiększenie floty do około 60 tramwajów.

Kontrakt obejmuje również części zamienne oraz materiały niezbędne do utrzymania wymaganej niezawodności i dostępności pojazdów. CAF będzie ponadto odpowiadał za czteroletni serwis full-service całej floty w zajezdni Borgo Panigale.

Tramwaje z rodziny CAF Urbos

Nowe pojazdy dla Bolonii bazują na platformie CAF Urbos. Są to tramwaje dwukierunkowe, wyposażone w kabiny motorniczego na obu końcach.

Każdy pojazd ma 34,7 m długości, 2,4 m szerokości oraz 3,56 m wysokości.

Przy standardowym założeniu czterech stojących pasażerów na metr kwadratowy tramwaj będzie mógł przewieźć 223 osoby – 68 na miejscach siedzących i 155 stojących.

W warunkach maksymalnego obciążenia, przy sześciu osobach na metr kwadratowy, pojemność może wzrosnąć do 300 pasażerów, w tym 232 stojących i 68 siedzących. Przewidziano także dwa miejsca dla osób poruszających się na wózkach.

Dla porównania miasto podkreśla, że przy normalnym obciążeniu pojemność nowego tramwaju będzie niemal dwukrotnie większa niż 18-metrowego autobusu przegubowego.

Baterie pozwolą na jazdę bez sieci trakcyjnej

Jednym z istotniejszych elementów wyposażenia nowych tramwajów będzie pokładowy system magazynowania energii wykorzystujący baterie.

Rozwiązanie umożliwi przejazd po fragmentach sieci pozbawionych napowietrznej sieci trakcyjnej. Ma to mieć szczególne znaczenie na odcinkach przebiegających przez historyczne centrum Bolonii, gdzie ograniczenie infrastruktury trakcyjnej pozwoli zmniejszyć jej wpływ na przestrzeń miejską.

Pojazdy będą całkowicie niskopodłogowe. Podłoga nie będzie miała stopni, a wysokość peronów przystankowych ma umożliwiać wejście do tramwaju praktycznie z jednego poziomu.

Po obu stronach znajdą się po cztery pary dwuskrzydłowych drzwi. Oprócz przestrzeni dla wózków przewidziano specjalne siedzenia dla osób o ograniczonej mobilności.

Skrętne wózki mają ograniczyć hałas

Przy projektowaniu taboru zwrócono uwagę również na warunki infrastrukturalne nowej sieci. CAF zastosował rozwiązania mające zmniejszyć nacisk osi na tor oraz ułatwić pokonywanie łuków o mniejszych promieniach.

Tramwaje będą wyposażone w cztery wózki, z których dwa skrajne będą skrętne. Według władz Bolonii ma to ograniczyć hałas, w tym charakterystyczny pisk pojawiający się podczas pokonywania ciasnych łuków.

Pojazdy otrzymają również system hamowania elektrodynamicznego, system antykolizyjny oraz monitoring wnętrza.

Informacje dla pasażerów będą prezentowane na monitorach oraz przekazywane przez system nagłośnienia.

Mieszkańcy wybrali wygląd tramwaju

Charakterystyczna kolorystyka pierwszego pojazdu nie jest przypadkowa. Projekt wyglądu tramwajów oraz zewnętrzne malowanie przygotowała Italdesign, firma założona przez Giorgetto Giugiaro.

Ostateczną wersję malowania wybrano w internetowym głosowaniu, w którym uczestniczyły 29 134 osoby mieszkające w Bolonii lub regularnie odwiedzające miasto.

Każdy z tramwajów ma również otrzymać własną nazwę. Burmistrz Matteo Lepore zapowiedział podczas prezentacji, że nazwy będą wybierały dzieci z bolońskich szkół.

Powrót tramwajów po dekadach

Dostawa pierwszego CAF-a ma dla Bolonii znaczenie symboliczne, ponieważ miasto tworzy system tramwajowy praktycznie od podstaw. Budowa Linii Czerwonej rozpoczęła się w 2023 roku, a pojawienie się pierwszego pojazdu nastąpiło po ponad trzech latach intensywnych robót infrastrukturalnych.

Nowy system ma stać się jednym z podstawowych elementów transportu publicznego Bolonii. Władze miasta liczą, że tramwaje przejmą znaczną część podróży wykonywanych obecnie samochodami i autobusami oraz poprawią dostęp do transportu zbiorowego mieszkańcom dzielnic położonych dalej od centrum.

Najbliższe tygodnie będą już etapem przechodzenia od budowy samej infrastruktury do sprawdzania kompletnego systemu. Pierwszy CAF Urbos rozpocznie próby w Borgo Panigale, a jeszcze we wrześniu powinien po raz pierwszy pojawić się na ulicach Bolonii. Jeżeli program testów i dalsze prace przebiegną zgodnie z harmonogramem, pierwsi pasażerowie mają skorzystać z nowej sieci tramwajowej wiosną 2027 roku.