Alstom nie sprostał wymaganiom Frankfurtu. Po miesiącach zmagań wznawia dostawy tramwajów

Uzyskanie wymaganych dopuszczeń otwiera jednocześnie drogę do wznowienia seryjnych dostaw. Verkehrsgesellschaft Frankfurt am Main zamówiła łącznie 58 tramwajów w dwóch wersjach długościowych, a realizacja całego kontraktu ma potrwać do 2029 roku.

Rozkład jazdy:

1. Dlaczego tramwaje Alstom serii T we Frankfurcie przez około rok przechodziły dodatkowe testy i modyfikacje?
2. Ile tramwajów T30 i T40 zamówił Frankfurt oraz czym różnią się obie wersje pojazdów?
3. Jak będzie wyglądał harmonogram dalszych dostaw tramwajów Alstom i kiedy cały kontrakt ma zostać zrealizowany?

Wagon 320 miał rozstrzygnąć o przyszłości dostaw

Powrót tramwajów serii T jest istotnym wydarzeniem dla frankfurckiej komunikacji miejskiej. Proces wprowadzania nowych pojazdów okazał się bowiem zdecydowanie bardziej skomplikowany i dłuższy, niż pierwotnie zakładano.

Pierwszy pojazd nowej generacji VGF zaprezentowała jeszcze w grudniu 2022 roku. Do listopada 2024 roku dostarczonych zostało 14 tramwajów, jednak ich stan techniczny i jakość wykonania nie odpowiadały w pełni wymaganiom przewoźnika. Ostatecznie VGF zdecydowała się wstrzymać dalsze odbiory.

Kluczowym pojazdem dla całego programu stał się wagon nr 320. Jest to krótsza, 31,5-metrowa odmiana T30.

Pojazd został dostarczony do Frankfurtu 4 sierpnia 2025 roku jako egzemplarz uwzględniający uzgodnione wcześniej zmiany. Od początku było wiadomo, że jego wyniki będą miały bezpośredni wpływ na dalszą realizację zamówienia.

VGF skierowała tramwaj do swojej centralnej pracowni Stadtbahn-Zentralwerkstatt. Tam przeprowadzono rozbudowany program badań i kontroli, w tym takich, których wcześniej nie można było wykonać w zakładzie producenta.

Kolejnym etapem były intensywne jazdy próbne na frankfurckiej sieci. Tramwaj sprawdzano w różnych warunkach pogodowych. Testy miały potwierdzić, czy wprowadzone przez producenta zmiany pozwoliły osiągnąć wymagany przez VGF poziom techniczny i jakościowy.

Rok testów i modyfikacji

Proces trwał około roku. Ostatecznie próby zakończyły się pozytywnie, a wagon nr 320 otrzymał wymagane dopuszczenie.

13 sierpnia 2026 roku tramwaj został ponownie zaprezentowany podczas przejazdu prasowego, natomiast od poniedziałku 17 sierpnia VGF rozpoczęła jego eksploatację z pasażerami.

Początkowo pojazd ma pojawiać się na liniach 16, 17 lub 18.

– Bardzo się cieszę, że możemy teraz kontynuować modernizację naszej floty. Dzięki nowym tramwajom podnosimy jakość taboru na nowoczesny poziom – powiedział odpowiedzialny za mobilność we władzach Frankfurtu Wolfgang Siefert, cytowany przez VGF.

Alstom może wznowić seryjne dostawy

Powrót jednego tramwaju do ruchu ma znacznie większe znaczenie niż tylko zwiększenie frankfurckiej floty o kolejny sprawny pojazd.

VGF i Alstom uzgodniły bowiem docelowy stan techniczny i jakościowy tramwajów. Rozwiązania zastosowane w wagonie 320 będą podstawą do odbioru następnych egzemplarzy.

Dzięki temu Alstom może wznowić seryjne dostawy.

Według obecnego harmonogramu średnio co dwa tygodnie do Frankfurtu ma docierać kolejny tramwaj serii T. Realizacja całego zamówienia ma zakończyć się w 2029 roku.

Pojazdy powstają w Barcelonie. Do Frankfurtu są przewożone transportem drogowym na naczepach niskopodwoziowych. Następnie trafiają do centralnego zaplecza technicznego VGF, gdzie przechodzą proces uruchomienia i przygotowania do eksploatacji liniowej.

Frankfurt zamówił 58 tramwajów

Cały kontrakt obejmuje 58 pojazdów serii T. Zamówienie zmieniało się jednak na przestrzeni lat.

Pierwotnie w 2017 roku VGF rozpoczęła postępowanie dotyczące pozyskania 38 niskopodłogowych tramwajów. Później zakres zamówienia był stopniowo zwiększany w związku z planami rozwoju sieci, uruchamiania nowych tras i zwiększania częstotliwości.

Ostatecznie Alstom ma dostarczyć 24 krótsze tramwaje T30 oraz 34 dłuższe T40.

To istotne, ponieważ obydwie wersje różnią się nie tylko długością, ale również pojemnością i konstrukcją.

T30 ma 31,5 metra długości

Krótszy T30, do którego należy również wagon nr 320, ma 31,5 metra długości i składa się z trzech członów.

Według danych publikowanych przy okazji powrotu tramwajów do eksploatacji pojazd oferuje łącznie 191 miejsc siedzących i stojących.

T30 posiada cztery wózki, z których dwa są napędowe.

Na każdym boku znajdują się cztery drzwi, co ma umożliwić sprawną wymianę pasażerów na przystankach.

T40 ma 40 metrów i pomieści 248 pasażerów

Znacznie większe możliwości przewozowe zaoferuje wersja T40.

W tym przypadku długość tramwaju wynosi około 40 metrów. Pojazd jest czteroczłonowy i ma pięć wózków, z których trzy są napędowe.

T40 może pomieścić łącznie 248 pasażerów na miejscach siedzących i stojących. Po każdej stronie pojazdu znajduje się pięć drzwi.

Docelowo dłuższa wersja ma być szczególnie istotna na najbardziej obciążonych trasach. Pierwszym kierunkiem jej wykorzystania ma być intensywnie eksploatowana linia 11.

Citadis dostosowany do wymagań Frankfurtu

Tramwaje serii T bazują na platformie Alstom Citadis SX05, ale zostały dostosowane do wymagań frankfurckiej sieci.

Pojazdy są całkowicie niskopodłogowe. W środku przewidziano również przestrzenie dla pasażerów poruszających się na wózkach, osób podróżujących z wózkami dziecięcymi oraz rowerami.

Trzy drzwi po każdej stronie wyposażono w ręcznie rozkładane rampy. VGF zdecydowała się na rozwiązanie mechaniczne zamiast elektrycznego, stawiając przede wszystkim na jego prostotę i niezawodność.

Nowe tramwaje wyposażono również w rozbudowany system informacji pasażerskiej. Monitory mogą prezentować jednocześnie informacje dotyczące trasy i bieżącej eksploatacji pojazdu.

Pasażerowie otrzymują ponadto dostęp do gniazd USB – T30 ma ich 16, a dłuższy T40 – 18.

Nowe silniki i rozwiązania techniczne

Napęd tramwajów wykorzystuje silniki synchroniczne z magnesami trwałymi. Zastosowanie tego rozwiązania ma zapewniać wysoką efektywność energetyczną przy stosunkowo kompaktowych rozmiarach jednostek napędowych.

Silniki zostały zamontowane po zewnętrznej stronie osi wózków napędowych, co ma również ułatwiać prowadzenie prac utrzymaniowych.

Dużo uwagi poświęcono także stanowisku prowadzącego.

Kabina znajduje się centralnie, a duża szyba przednia zapewnia szerokie pole widzenia. Prowadzący otrzymał m.in. ekrany umożliwiające obserwowanie pojazdu podczas wymiany pasażerów oraz wyświetlacz prezentujący informacje o stanie tramwaju i ewentualnych usterkach.

Nie wszystkie funkcje przeniesiono jednak na ekran dotykowy. Podstawowe czynności związane m.in. z obsługą drzwi nadal realizowane są za pomocą fizycznych przycisków. Ma to ułatwiać prowadzącym przechodzenie pomiędzy nowymi i starszymi pojazdami podczas codziennej pracy.

Nowe tramwaje pozwolą wycofać starszy tabor

Wznowienie dostaw serii T jest dla Frankfurtu ważne również ze względu na konieczność odmłodzenia floty.

Wraz z wprowadzaniem kolejnych nowych tramwajów VGF chce całkowicie wycofać z regularnej eksploatacji starszą serię P oraz zastąpić część pojazdów serii R.

Różnica w standardzie podróży jest znacząca. Starsze pojazdy nie dysponują klimatyzacją, a część z nich nie zapewnia pełnej dostępności dla pasażerów o ograniczonej mobilności.

Dostawy nowych pojazdów są więc niezbędne zarówno do poprawy komfortu, jak i zwiększenia dostępności frankfurckiej komunikacji tramwajowej.

Dostawy mają potrwać do 2029 roku

Przed Alstomem i VGF pozostaje jeszcze duża część realizacji kontraktu. Po problemach z pierwszymi pojazdami przewoźnik nie zdecydował się jednak na szybkie wznowienie odbiorów bez wcześniejszego sprawdzenia poprawionego egzemplarza.

Wagon 320 przez około rok pełnił w praktyce funkcję pojazdu referencyjnego. Dopiero jego pozytywne testy i uzyskanie wymaganych dopuszczeń pozwoliły uzgodnić standard, który mają spełniać następne tramwaje.

Teraz plan zakłada dostarczanie średnio jednego pojazdu co dwa tygodnie, a zakończenie programu dostaw przewidywane jest w 2029 roku.

Dla Frankfurtu oznacza to stopniową wymianę starszego taboru, ale również zwiększenie możliwości przewozowych sieci. Szczególne znaczenie będą miały 40-metrowe T40, których zamówiono więcej niż krótszych pojazdów.

Powrót tramwaju nr 320 do ruchu 17 sierpnia jest więc początkiem kolejnego etapu kontraktu, który przez problemy techniczne zaliczył poważne opóźnienie. Jeżeli dalsze dostawy będą realizowane zgodnie z obecnym harmonogramem, w ciągu najbliższych trzech lat seria T ma stać się jednym z podstawowych typów tramwajów na ulicach Frankfurtu.