Poważne uszkodzenia pięciu tramwajów w Gdańsku i umowa z firmą bez doświadczenia w takich naprawach

Przewoźnik uznał, że dalsza eksploatacja tramwajów w takim stanie jest niedopuszczalna ze względów bezpieczeństwa. Wartość kontraktu wynosi 1 830 600 zł. Pisaliśmy już o tym w InfoTram.pl.

Rozkład jazdy:

1. Jakie uszkodzenia wykryto w pięciu tramwajach PESA 128NG w Gdańsku?
2. Dlaczego GAiT zdecydowały się na pilne zlecenie napraw bez standardowego przetargu?
3. Ile kosztują naprawy i jakie wcześniejsze prace przy tramwajach 128NG wykonywała wybrana firma?

Pięć tramwajów PESA 128NG wymaga naprawy

16 października 2026 roku Gdańskie Autobusy i Tramwaje (GAiT) podpisały umowę na naprawy konstrukcji nośnych pięciu tramwajów typu PESA 128NG. Informacja o udzieleniu zamówienia została opublikowana 28 października 2026 roku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Prace obejmą pojazdy o numerach bocznych 1051, 1052, 1053, 1054 oraz 1055.

Powodem zlecenia napraw jest stan techniczny konstrukcji nośnych, w których podczas bieżącej eksploatacji stwierdzono nagłe i nieprzewidywalne uszkodzenia.

Jak wynika z uzasadnienia zastosowanego trybu zamówienia, problemy dotyczą między innymi połączeń spawanych, kratownic i profili nośnych.

GAiT wskazuje, że uszkodzenia te mogą wpływać na trwałość konstrukcji oraz prawidłowe przenoszenie obciążeń podczas eksploatacji tramwajów.

Przewoźnik wskazuje na zagrożenie bezpieczeństwa pasażerów

W dokumentacji postępowania Gdańskie Autobusy i Tramwaje szczegółowo wyjaśniły, dlaczego konieczne było pilne zlecenie prac.

Spółka oceniła, że uszkodzenia konstrukcji nośnych stanowią bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa pasażerów.

W uzasadnieniu podkreślono, że dalsze użytkowanie pojazdów w obecnym stanie technicznym jest niedopuszczalne, ponieważ mogłoby doprowadzić do wypadku lub poważnych obrażeń osób korzystających z komunikacji miejskiej.

Przewoźnik zwrócił również uwagę na odpowiedzialność za bezpieczeństwo pasażerów oraz pozostałych uczestników ruchu drogowego.

Zdaniem GAiT opóźnienie rozpoczęcia napraw mogłoby doprowadzić nie tylko do pogłębienia uszkodzeń i wzrostu kosztów ich usunięcia, lecz przede wszystkim do zwiększenia zagrożenia dla podróżnych.

Spółka wskazała także, że problemy techniczne mogą utrudniać realizację obowiązków operatora publicznego transportu zbiorowego.

Zamówienie bez wcześniejszego ogłoszenia przetargu

I tu pojawia się pytanie o wybór wykonawcy. Ze względu na charakter wykrytych uszkodzeń GAiT zdecydowały się na zastosowanie procedury negocjacyjnej bez uprzedniej publikacji zaproszenia do ubiegania się o zamówienie.

Przewoźnik uzasadnił tę decyzję wyjątkowo pilną potrzebą wynikającą z okoliczności, których nie można było wcześniej przewidzieć. W dokumentacji podkreślono, że uszkodzenia konstrukcji nośnych pojawiły się nagle i nie można było zapobiec ich wystąpieniu za pomocą standardowych działań planistycznych.

GAiT uznały, że przeprowadzenie postępowania w zwykłym trybie konkurencyjnym nie byłoby możliwe ze względu na obowiązujące terminy ustawowe oraz konieczność natychmiastowego rozpoczęcia prac. Podstawą zastosowania tej procedury był art. 214 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo zamówień publicznych, dotyczący zamówień udzielanych w sytuacjach wyjątkowo pilnych, spowodowanych okolicznościami niemożliwymi do przewidzenia.

W ten sposób przewoźnik zdecydował się na bezpośrednie udzielenie zamówienia, wskazując jako najważniejszy powód konieczność ochrony życia i zdrowia pasażerów.

Naprawi za ponad 1,8 mln zł

Wykonawcą zamówienia została firma, która nie posiada doświadczenia w wykonywaniu napraw konstrukcji nośnej tramwajów 128N/128NG.

Kilkukrotnie pytaliśmy GAiT o doświadczenie wybranej firmy w zakresie wykonywania takich napraw.

W związku z pilną potrzebą naprawy tramwajów, zgodnie z ustawą Pzp skorzystaliśmy z zamówienia z wolnej ręki. Do wykonania prac wybraliśmy firmę SAATZ, która ma niezbędną wiedzę i doświadczenie w zakresie remontów taboru tramwajowego – poinformował Robin Jesse rzecznik prasowy GAiT.

Firma SAATZ realizowała naprawy główne oraz bieżących tramwajów GAiT, ma też doświadczenie w naprawach tramwajów tego typu, co jest kluczowe w przypadku koniecznych do przeprowadzenia niespodziewanych napraw – dodał.

Ponieważ „bogate doświadczenie” nie oznacza jeszcze doświadczenia w wykonywaniu napraw konstrukcji nośnej tramwajów 128NG dopytaliśmy jakie konkretnie doświadczenie ma według wiedzy GAiT wybrana firma w naprawach tramwajów PESA JAZZ 128N i czy/jakie doświadczenie ma ta firma w wykonywaniu napraw konstrukcji nośnej tramwajów PESA JAZZ 128N?

Oto odpowiedź rzecznika prasowego GAiT:

SAATZ wykonuje prace przy konstrukcjach pojazdów w ramach napraw powypadkowych, ale także w ramach napraw głównych i modernizacji. Firma przeprowadziła już ok. 70 napraw głównych i głębokich modernizacji niskopodłogowych tramwajów różnych typów. Doświadczenie spółki obejmuje m.in. naprawy i modyfikacje konstrukcji nadwozi tramwajów różnych typów. Firma wykonywała naprawy powypadkowe z naruszeniem konstrukcji tramwajów eksploatowanych przez GAiT, a także realizowała takie prace na zlecenia różnych producentów pojazdów szynowych.

Spółka posiada certyfikację spawalniczą zgodnie z normą EN 15085-2 na poziomie CL1, obejmującą zarówno produkcję, jak i naprawy spawanych konstrukcji pojazdów szynowych oraz ich części. Oznacza to, że kompetencje firmy obejmują również wytwarzanie nowych elementów i zespołów konstrukcyjnych, w tym elementów przeznaczonych do zabudowy w nowych pojazdach oraz do wymiany podczas napraw i modernizacji.

Firma SAATZ pomyślnie przeszła też proces certyfikacji prowadzony przez producenta tramwajów (Pesę) w zakresie napraw konstrukcji tramwajów typu 120Na eksploatowanych przez Tramwaje Warszawskie.

Ponownie nic na temat tramwajów 128NG. Raz jeszcze poprosiliśmy o udzielenie odpowiedzi na pytania: jakie konkretnie doświadczenie ma wybrana firma w naprawach tramwajów PESA JAZZ 128N i czy/jakie doświadczenie ma ta firma w wykonywaniu napraw konstrukcji nośnej tramwajów PESA JAZZ 128N?  Wydawałoby się, że skoro wybrano tę właśnie firmę bez przetargu, to założenie jest takie, że jakieś doświadczenie ma.

Odpowiedź rzecznika prasowego GAiT była następująca:

Tak jak wspomniałem, firma SAATZ ma szerokie, udokumentowane doświadczenie w naprawach głównych i modernizacjach niskopodłogowych tramwajów różnego typu, a zdobyte certyfikaty wskazują, że spółka może skutecznie wykonywać naprawy spawanych konstrukcji oraz ich części.

Ponownie nic o tramwajach 128NG czy nawet 128N.

Według naszych ustaleń wybrany wykonawca ma pewne doświadczenie w naprawach tramwajów 128NG, ale nie ich konstrukcji nośnej. Bardziej chodzi o ich serwisowanie. Istotna jest jednak różnica między doświadczeniem w utrzymaniu tramwajów 128NG a doświadczeniem w naprawach ich konstrukcji nośnych. Dotychczasowe informacje potwierdzają pierwsze, ale nie dokumentują konkretnych wcześniejszych napraw kratownic, profili nośnych czy połączeń spawanych w tym typie tramwaju.

Co zatem wybrana firma „robiła” przy wagonach 128NG?

Modernizacja podłóg pięciu tramwajów 128NG – umowa z 2023 roku

To najważniejszy przykład prac wykraczających poza bieżące utrzymanie pojazdów.

30 października 2023 roku GAiT podpisały z firmą umowę o wartości 2 699 950 zł, obejmującą modernizację podłóg pięciu tramwajów 128NG. Przewidziany okres realizacji wynosił 12 miesięcy.

Zakres zamówienia obejmował m.in.:

• wymianę całej podłogi na nową, wykonaną z materiału kompozytowego odpornego na wilgoć, sól i środki chemiczne;
• wymianę ramp dla osób z niepełnosprawnościami wraz ze zmianą konstrukcji podłogi;
• wymianę wykładzin, listew podłogowych i uchwytów pętlowych;
• demontaż, naprawę, ponowny montaż i malowanie laminatów wnętrza pasażerskiego;
• kontrolę zdemontowanego wyposażenia pod kątem uszkodzeń mechanicznych i elektrycznych;
• wymianę uszkodzonych podłóg i wykładzin w kabinach motorniczych;
• naprawę i malowanie uszkodzonych elementów laminatowych kabin.

To potwierdzony kontrakt dotyczący modernizacji konkretnie typu 128NG. Dokumentacja opisuje zakres zleconych prac, ale nie jest sama w sobie protokołem potwierdzającym wykonanie każdej czynności.

Utrzymanie i naprawy pięciu tramwajów 128NG – kontrakt z 2025 roku

W lipcu 2025 roku firma otrzymała zamówienie obejmujące utrzymanie tramwajów PESA 120NaG, 128NG oraz 128NG-10. W przypadku pięciu pojazdów 128NG zakres przewidywał:

• naprawy uszkodzeń powstałych wskutek kolizji, wykolejeń i innych zdarzeń;
• diagnozowanie i usuwanie usterek wynikających z eksploatacji;
• utrzymanie sprawności technicznej pojazdów, w tym wózków jezdnych, w zakresie określonym umową;
• montaż radioodbiorników, anten i głośników;
• ewidencjonowanie i rozliczanie prac serwisowych oraz napraw powypadkowych w systemie informatycznym.

Z kontraktu wyłączono m.in. obsługę klimatyzacji, układów zasilania i napędu, wymianę i obręczowanie kół oraz naprawy monitoringu i systemów informacji pasażerskiej.

Wcześniejsze utrzymanie tramwajów 128NG

Dokumentacja wcześniejszych zamówień GAiT wskazuje również na prace obejmujące diagnozowanie i naprawy usterek eksploatacyjnych, naprawy powypadkowe oraz utrzymanie sprawności tramwajów 128NG. Firma wykonywała usługi utrzymaniowe dla gdańskiego przewoźnika już od 2018 roku.

Co prawda wysłaliśmy do GAiT kolejne zapytanie w tej sprawie, a konkretnie wskazanie o jakie typy tramwajów chodzi przy wykazywaniu doświadczenia, szanse na uzyskanie konkretnej odpowiedzi są raczej znikome.

Zgodnie z ogłoszeniem zamówienie ma być realizowane w Gdańsku. Na wykonanie prac przewidziano pięć miesięcy.

W dokumentacji nie wskazano, czy przy realizacji zamówienia będą uczestniczyć podwykonawcy.

Które tramwaje zostaną naprawione?

Zakres kontraktu obejmuje pięć konkretnych pojazdów PESA 128NG należących do gdańskiego przewoźnika.

Ogłoszenie nie zawiera szczegółowego podziału prac pomiędzy poszczególne tramwaje. Nie wskazano również, czy zakres uszkodzeń jest identyczny we wszystkich pięciu pojazdach.

Wiadomo natomiast, że zamówienie dotyczy konstrukcji nośnych, a nie kompleksowej modernizacji wyposażenia pasażerskiego.

Pięć miesięcy na przywrócenie sprawności tramwajów

Przewidziany w zamówieniu pięciomiesięczny okres realizacji oznacza, że wykonawca będzie miał ograniczony czas na przeprowadzenie wymaganych napraw.

GAiT podkreśliły w uzasadnieniu, że konieczne jest jak najszybsze przywrócenie pełnej sprawności technicznej pojazdów. W dokumentacji nie podano jednak harmonogramu napraw poszczególnych tramwajów ani dat ich ponownego skierowania do ruchu. Nie określono także, czy wszystkie pięć pojazdów zostanie przekazanych wykonawcy jednocześnie, czy prace będą realizowane etapami.

Problemy konstrukcyjne wymusiły pilną interwencję

W uzasadnieniu bezpośredniego udzielenia zamówienia GAiT jednoznacznie wskazały, że wykryte uszkodzenia konstrukcji nośnych uniemożliwiają dalszą bezpieczną eksploatację pojazdów bez przeprowadzenia napraw. Tym bardziej dziwi wybór wykonawcy bez doświadczenia w wykonywaniu takich konkretnych prac.

Przewoźnik zdecydował się na pilne zlecenie prac, rezygnując ze standardowej procedury przetargowej ze względu na wskazane zagrożenie dla bezpieczeństwa pasażerów.

Zawarta 16 października umowa o wartości ponad 1,8 mln zł obejmuje pięć tramwajów, których konstrukcje nośne wymagają naprawy.

Ogłoszenie nie wyjaśnia przyczyn powstania uszkodzeń ani nie wskazuje, kiedy zostały one wykryte. Nie zawiera również informacji o ewentualnych podobnych problemach w innych pojazdach należących do gdańskiego przewoźnika.