Gdański dworzec PKS bez wpisu do rejestru zabytków. Inwestor planuje rozbiórkę

Decyzja otwiera inwestorowi drogę do wyburzenia obecnego budynku, ale może jeszcze zostać zaskarżona. PB Górski chce zastąpić obecny obiekt kompleksem handlowo-usługowym z biurami i hotelem, zachowując funkcję autobusową w podziemnej części inwestycji. O wcześniejszym wycofaniu przez inwestora wniosku o rozbiórkę pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Dlaczego gdański dworzec PKS nie został wpisany do rejestru zabytków?
2. Co PB Górski planuje w miejscu obecnego terminala?
3. Jak ma funkcjonować komunikacja autobusowa po przebudowie terenu?

Dworzec z 1973 roku bez ochrony konserwatorskiej

Obecny dworzec PKS znajduje się przy ul. 3 Maja, w Śródmieściu Gdańska, na wzniesieniu nad rejonem stacji kolejowej Gdańsk Główny.

Projekt obiektu powstał w latach 1968–1969 pod kierownictwem Bernarda Cofty, autora także dworca kolejowego w Grudziądzu. Gdański terminal oddano do użytku w 1973 roku. W założeniach miał obsługiwać nawet 27 tys. pasażerów dziennie.

O wpis do rejestru zabytków wystąpiło w grudniu 2025 roku Stowarzyszenie Ochrony Architektury Powojennej (SOAP). Organizacja argumentowała, że dworzec jest wartościowym przykładem powojennego modernizmu.

Pomorski wojewódzki konserwator zabytków Dariusz Chmielewski odmówił objęcia obiektu taką formą ochrony.

PB Górski chce wyburzyć obecny terminal

Właścicielem nieruchomości jest PB Górski, który przygotował projekt nowego zagospodarowania terenu.

Plan zakłada rozbiórkę istniejącego budynku dworca oraz realizację kompleksu handlowo-usługowego z biurowcami i hotelem. Pomiędzy nowymi obiektami ma powstać skwer rekreacyjny otwierający przestrzeń w kierunku wzgórza Grodzisko.

Za koncepcję architektoniczną odpowiada gdyńska pracownia Studio Architektoniczne Kwadrat.

„Chcemy zainstalować napis ‘Dworzec PKS’, będzie to symboliczny ‘świadek historii’” – powiedział Jacek Droszcz, architekt z pracowni Kwadrat.

Autobusy mają zjechać pod ziemię

Zmiana zagospodarowania nie oznacza likwidacji funkcji autobusowej przy ul. 3 Maja.

Nowy dworzec ma znaleźć się pod ziemią, pod planowaną zabudową handlowo-usługową. Projekt przewiduje również możliwość wykorzystania tej przestrzeni jako miejsca schronienia, zgodnie z wymaganiami dotyczącymi ochrony ludności cywilnej.

Dla transportu publicznego oznaczałoby to przeniesienie terminala z obecnego naziemnego układu do infrastruktury zintegrowanej z nową zabudową.

Lokalizacja pozostałaby przy tym bez zmian – w bezpośrednim sąsiedztwie Gdańska Głównego i śródmiejskiego układu komunikacyjnego.

Decyzja konserwatora może zostać zaskarżona

Odmowa wpisu do rejestru zabytków nie kończy postępowania.

SOAP może odwołać się od decyzji za pośrednictwem wojewódzkiego konserwatora zabytków do Generalnego Konserwatora Zabytków. Termin na złożenie odwołania wynosi 14 dni od doręczenia decyzji stronie.

Po rozstrzygnięciu administracyjnym pozostaje możliwość skierowania sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie – w przypadku dalszego sporu – wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Ostateczna możliwość realizacji projektu PB Górski zależy więc jeszcze od zakończenia procedury dotyczącej ochrony zabytkowej.

Od dworca naziemnego do wielofunkcyjnego kompleksu

Spór dotyczy nie tylko samego budynku, ale także przyszłego sposobu wykorzystania jednego z ważniejszych transportowo terenów w centrum Gdańska.

Obecny terminal reprezentuje architekturę komunikacyjną początku lat 70. Charakterystycznymi elementami są dynamiczna bryła i przeszklona fasada. Jego pierwotna forma odpowiadała modelowi dużego, samodzielnego dworca autobusowego.

Koncepcja PB Górski zakłada zupełnie inny układ: funkcja autobusowa ma zostać przeniesiona pod ziemię, natomiast powierzchnię terenu zajmą funkcje komercyjne, biurowe, hotelowe i przestrzeń publiczna.

Zakupowe tło

Plany przebudowy terenu przy ul. 3 Maja są przygotowywane od dłuższego czasu. W 2025 roku inwestor wystąpił o możliwość rozbiórki obecnego terminala, ale później wycofał wniosek, gdy rozpoczęło się postępowanie związane z możliwością objęcia budynku ochroną konserwatorską.

Równolegle powstała nowa koncepcja zagospodarowania nieruchomości, w której zachowano funkcję dworca autobusowego, ale przeniesiono ją pod powierzchnię terenu.

Jeżeli odmowa wpisu do rejestru zabytków utrzyma się po ewentualnych odwołaniach, inwestor będzie mógł wrócić do procedur prowadzących do rozbiórki obecnego obiektu i realizacji nowego kompleksu.