Apel do prezydenta o podpisanie ustawy metropolitalnej. Ważnej dla Pomorza i GZM

Po zajęciu się 11 czerwca przez Sejm poprawkami Senatu, przygotowana przez MSWiA ustawa czeka teraz na decyzję prezydenta. Ustawa o związku metropolitalnym w woj. pomorskim nowelizuje też ustawę o związku metropolitalnym w woj. śląskim: dostosowuje tę organizację i możliwe do pełnienia zadania do stojących przed regionem wyzwań.

Rozkład jazdy:

1. Do kogo przedstawiciele GZM zaapelowali o podpisanie ustawy metropolitalnej?
2. Ile miast i gmin tworzy Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię?
3. Jakie nowe zadania mogłaby wykonywać GZM po wejściu w życie nowelizacji ustawy?

Dalsza integracja transportu publicznego

Jak napisali sygnatariusze listu do prezydenta, wejście w życie nowelizacji ustawy metropolitalnej da GZM narzędzia potrzebne do dalszego rozwoju i skuteczniejszego działania na rzecz ponad 2 mln mieszkańców.

W liście przypomniano, że funkcjonująca od dziewięciu lat GZM jest pierwszym w Polsce ustawowym związkiem metropolitalnym. Jak zaznaczono, doświadczenie tego okresu potwierdziło, że współpraca 41 miast i gmin przynosi wymierne efekty, zwłaszcza w organizacji transportu publicznego, koordynacji przedsięwzięć o znaczeniu ponadlokalnym i budowaniu wspólnej polityki rozwoju.

Doświadczenie to wykazało jednak też ograniczenia obecnych przepisów. Uchwalona nowelizacja odpowiada na te problemy, wprowadzając rozwiązania usprawniające podejmowanie decyzji, rozszerzające możliwości wspólnego działania samorządów i dostosowujące zakres zadań GZM do potrzeb mieszkańców.

„Nie chodzi o zastępowanie miast i gmin ani ograniczanie ich samodzielności, lecz o skuteczną realizację tych spraw, które z natury przekraczają granice pojedynczej jednostki samorządu terytorialnego” – wyjaśnili sygnatariusze listu.

Podkreślili, że dla obszaru GZM szczególne znaczenie ma możliwość dalszej integracji transportu publicznego, sprawniejszego planowania inwestycji, wspierania rozwoju gospodarczego i rynku pracy, edukacji, kultury oraz prowadzenia wspólnych działań w obszarach środowiska (w tym zagospodarowania odpadów), mobilności i ładu przestrzennego.

„Mieszkańcy Górnego Śląska i Zagłębia każdego dnia przemieszczają się pomiędzy wieloma miastami i gminami, korzystając z usług, szkół, uczelni, miejsc pracy oraz instytucji zlokalizowanych w całej Metropolii. Prawo powinno odpowiadać na tę rzeczywistość, a nie utrwalać administracyjne podziały, które nie wyznaczają już granic codziennego życia” – napisano w wystąpieniu.

Jego autorzy uważają, że silniejsza metropolia jest niezbędna dla powodzenia trwającej w regionie transformacji społeczno-gospodarczej. Górny Śląsk i Zagłębie mierzą się bowiem jednocześnie z: restrukturyzacją gospodarki, depopulacją, starzeniem się mieszkańców i potrzebą tworzenia atrakcyjnych miejsc pracy.

Zdaniem sygnatariuszy listu skuteczna odpowiedź na te wyzwania wymaga współpracy w skali całego obszaru metropolitalnego: samorządów, uczelni, przedsiębiorców, instytucji publicznych i organizacji społecznych.

„Podpisanie ustawy będzie potwierdzeniem, że doświadczenie GZM oraz potrzeby jej mieszkańców zostały dostrzeżone. Da samorządom skupionym w GZM stabilne podstawy do wspólnego działania, a mieszkańcom lepiej skoordynowane usługi publiczne i spójny rozwój całej Metropolii. Dlatego apelujemy do Pana Prezydenta o podpisanie ustawy, co umożliwi wejście w życie rozwiązań, na które Górny Śląsk i Zagłębie czekają od lat” – brzmi konkluzja listu.

Podpisali pod nim: przedstawiciele zarządu GZM, zdecydowana większość członków zgromadzenia GZM, rektorzy największych uczelni publicznych regionu oraz szefowie Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach i Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

Utworzona w 2017 r. i zrzeszająca 41 miast i gmin centralnej części woj. śląskiego GZM zajmuje się m.in. transportem publicznym.

Dotychczasowy kształt ustawy metropolitalnej uniemożliwia wykonywanie przez GZM zadań gminnych innych, niż wymienione wprost w ustawie. Nie ma w niej np. gospodarki odpadami, usług wspólnych czy zarządzania kulturą. Kluczowe zmiany nowelizacji dotyczą zakresu wykonywanych przez GZM zadań.

Ustawa rozszerza dotychczasowy katalog zadań obligatoryjnych GZM o możliwość wykonywania zadań, o ile znajdą one się w statucie metropolii, np. dot.: odpadów komunalnych, polityki gospodarczej i innowacyjnej, wspierania szkolnictwa wyższego i nauki, rozwoju kultury i ochrony dziedzictwa kulturowego czy prowadzenia centrów usług wspólnych.(PAP)