Szwecja: Skrajna prawica usunie reklamy obrażające kierowców i podróżnych

W przypadku komunikacji autobusowej około 20 kierowców odmówiło rozpoczęcia pracy i skorzystało ze zwolnień lekarskich. W Sztokholmie decyzję o zdjęciu kampanii podjął zarządca dworca Jernhusen po skargach pasażerów. Spór dotyczy wpływu politycznych przekazów reklamowych w przestrzeni transportu publicznego na pracowników i podróżnych.

Rozkład jazdy:

1. Dlaczego reklamy zostały usunięte z autobusów w regionie Göteborga?
2. Ilu kierowców odmówiło rozpoczęcia pracy?
3. Kto zdecydował o usunięciu kampanii z Dworca Centralnego w Sztokholmie?

Około 20 kierowców odmówiło pracy

Kontrowersje wokół kampanii Szwedzkich Demokratów pojawiły się w autobusach kursujących w regionie Göteborga. Na pojazdach umieszczono reklamę odnoszącą się do programu wsparcia finansowego dla imigrantów decydujących się na wyjazd ze Szwecji.

„Tęsknisz za Mogadiszu? Pomoże ci zasiłek na powrót do domu” – brzmiał slogan umieszczony na autobusach.

Reklama wywołała sprzeciw wśród kierowców, spośród których wielu ma somalijskie pochodzenie. Około 20 pracowników odmówiło rozpoczęcia pracy i udało się na zwolnienia lekarskie.

Västtrafik uznał, że sytuacja stworzyła problem dotyczący środowiska pracy oraz ryzyko związane z możliwą dewastacją pojazdów. W konsekwencji zdecydowano o zdjęciu reklam z autobusów. Według szwedzkich doniesień przewoźnik przyznał również, że przy zatwierdzaniu kampanii nie uwzględniono późniejszych konsekwencji dla pracowników. (Fria Tider)

Reklama wpływała na obsadę autobusów

Sprawa ma bezpośredni wymiar transportowy, ponieważ protest kierowców przełożył się na dostępność personelu potrzebnego do realizacji komunikacji autobusowej. Problem dotyczył więc nie tylko treści kampanii reklamowej, lecz także możliwości zapewnienia normalnej pracy przewozowej.

W Szwecji kierowcy autobusów należą do poszukiwanych grup zawodowych. Operatorzy prowadzą rekrutacje także wśród obcokrajowców, a część programów szkoleniowych jest łączona z nauką języka.

Sytuacja wokół reklam pokazała jednocześnie znaczenie warunków pracy kierowców w systemie transportu publicznego. Västtrafik wskazywał na ryzyko konfliktów i aktów wandalizmu związanych z pozostawieniem kampanii na pojazdach. (hurbra.se)

Kontrowersje również na dworcu w Sztokholmie

Drugi przypadek dotyczył Dworca Centralnego w Sztokholmie. Kampania Szwedzkich Demokratów została umieszczona przy przejściach, gdzie podróżni mieli wybierać pomiędzy drzwiami oznaczonymi różnymi komunikatami.

Przekaz sugerował, że osoby, które nie pracują, nie uczą się języka lub utrzymują się ze świadczeń, nie są mile widziane w Szwecji. Po skargach pasażerów zarządzająca obiektem firma Jernhusen zdecydowała o usunięciu reklam.

Powodem była możliwość odczytania sloganu przez część podróżnych jako informacji, że nie są mile widziani również na samym dworcu. Kampania została więc zdjęta z przestrzeni obsługującej pasażerów kolei.

Transport publiczny już wcześniej był elementem kampanii

Nie jest to pierwszy przypadek wykorzystywania szwedzkiego transportu publicznego w kampaniach Szwedzkich Demokratów.

W 2022 r. w sztokholmskim metrze pojawił się pociąg z hasłem „Zwycięski pociąg Szwedzkich Demokratów”. Kampanię krytykował związek zawodowy maszynistów.

Dodatkowe kontrowersje wywołał wówczas wpis jednego z parlamentarzystów partii, który w kontekście pociągu użył sformułowania o bilecie w jedną stronę i „przystanku Kabul”.

Jeszcze wcześniej, w 2015 r., kampania partii pojawiła się na stacji w sztokholmskiej dzielnicy Östermalm. Umieszczono tam skierowany do zagranicznych turystów anglojęzyczny komunikat przepraszający za obecność żebraków.

Kampania przed wyborami 13 września

Obecna akcja prowadzona jest przed wyborami parlamentarnymi zaplanowanymi na 13 września 2026 r. Szwedzcy Demokraci są obecnie drugą siłą w szwedzkim parlamencie i wspierają centroprawicowy rząd premiera Ulfa Kristerssona. (RMF24)

Jednym z tematów kampanii jest migracja. Od 1 stycznia 2026 r. maksymalna wysokość szwedzkiego świadczenia związanego z powrotem do kraju pochodzenia została podniesiona do 350.000 SEK na osobę dorosłą, czyli około 31.000 EUR.

Przedstawiciele Szwedzkich Demokratów skrytykowali decyzje dotyczące usunięcia kampanii. Spór w regionie Göteborga i w Sztokholmie pozostaje jednak istotny także z punktu widzenia transportu publicznego, ponieważ dotyczy wykorzystania autobusów i infrastruktury kolejowej jako nośników reklamy oraz wpływu takich działań na kierowców i pasażerów.