Cios w prawa pasażerów: Decyzja kontroli lotów może stanowić okoliczność nadzwyczajną

Rozkład jazdy:

1. Jakie były dwie przyczyny ponad 3-godzinnego opóźnienia lotu Izmir–Warszawa w lipcu 2023 r.?
2. Kiedy decyzja kontroli ruchu lotniczego może zostać uznana za „okoliczność nadzwyczajną” zwalniającą przewoźnika z wypłaty odszkodowania?
3. Jaką rolę w takiej sprawie ma sąd krajowy i co musi każdorazowo ocenić?

Lot z Izmiru do Warszawy

Pasażerowie domagali się odszkodowania, ponieważ w lipcu 2023 r. ich lot z Izmiru do Warszawy miał ponad trzygodzinne opóźnienie z dwóch przyczyn. Po pierwsze, samolot, który miał zabrać pasażerów z Turcji przyleciał z opóźnieniem. Było ono spowodowane decyzją kierownictwa lotów, które ze względu na złą pogodę na trasie przelotu opóźniło wylot maszyny. Po drugie, już po wylądowaniu w Izmirze, stwierdzono usterkę techniczną samolotu, która wymagała naprawy na miejscu.

Przewoźnik uznał te okoliczności za nadzwyczajne, czyli zwalniające z konieczności wypłacenia pasażerom odszkodowania. Sprawa trafiła do sądu rejonowego w Warszawie, który skierował do Sądu UE zapytanie o wykładnię unijnego prawa pasażerskiego.

W środę Sąd UE orzekł, że decyzję kierownictwa lotów faktycznie można uznać za okoliczność nadzwyczajną pod warunkiem, że przewoźnik nie miał na nią wpływu, bo została ona podjęta odgórnie. W takiej sytuacji nie ma znaczenia długość opóźnienia oraz powód decyzji. Sąd zaznaczył jednak, że okoliczności zdarzenia każdorazowo powinien zbadać sąd krajowy.

Sąd UE podkreślił też, że co do zasady decyzje kierownictwa lotów pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika i nie ma on na nie wpływu. Ponieważ dotyczą one sfery zarządzania lotami, to stanowią de facto działanie strony trzeciej, któremu przewoźnik musi się podporządkować.

– Tak rozumiana „zewnętrzna” decyzja kierownictwa lotów stanowi nadzwyczajną okoliczność zwalniającą przewoźnika z obowiązku wypłaty odszkodowania – uznał Sąd. Ta sama zasada obowiązuje także w przypadku wcześniejszego lotu obsługiwanego przez linie z wykorzystaniem tego samego samolotu. Tu znowu jednak okoliczności muszą zostać ocenione przez sąd krajowy.