W Berlinie wraca pomysł wagonów metra tylko dla kobiet. Rośnie liczba przestępstw

Najnowsze dane opublikowane przez Senat Berlina i policję ponownie wywołały debatę na temat bezpieczeństwa pasażerów. Wśród propozycji pojawił się powracający od kilku lat pomysł wprowadzenia specjalnych wagonów lub wydzielonych stref przeznaczonych wyłącznie dla kobiet. Władze miasta oraz przewoźnicy pozostają jednak sceptyczni wobec takiego rozwiązania.

Rozkład jazdy:

1. Dlaczego mimo spadku ogólnej liczby przestępstw w berlińskiej komunikacji miejskiej rośnie liczba zgłoszeń dotyczących przestępstw seksualnych?
2. Jakie działania proponują politycy, przewoźnicy i policja, aby poprawić bezpieczeństwo kobiet w metrze, tramwajach i pociągach Berlina?
3. Dlaczego władze Berlina i BVG odrzucają pomysł wprowadzenia wagonów przeznaczonych wyłącznie dla kobiet i jakie alternatywne rozwiązania chcą wdrożyć?

Mniej przestępstw w transporcie publicznym

Z danych przedstawionych przez Senat Berlina oraz policję, będących odpowiedzią na interpelację posłanki Zielonych Antje Kapek, wynika, że w 2025 roku w berlińskiej komunikacji publicznej odnotowano 13 585 przestępstw.

Statystyki obejmują wszystkie środki transportu publicznego – metro (U-Bahn), kolej miejską (S-Bahn), tramwaje, autobusy oraz pociągi regionalne. W porównaniu z 2024 rokiem oznacza to spadek liczby przestępstw o około 12 procent.

Najczęściej zgłaszanymi zdarzeniami pozostają kradzieże kieszonkowe, inne kradzieże, pobicia, uszkodzenia mienia oraz znieważenia. Do większości przestępstw dochodzi nie tylko w pojazdach, ale również na stacjach, przystankach i dworcach.

Niepokojący wzrost przestępstw seksualnych

Mimo poprawy ogólnego poziomu bezpieczeństwa szczególny niepokój budzi wzrost liczby przestępstw seksualnych.

W 2025 roku policja odnotowała 421 takich zgłoszeń wobec 388 rok wcześniej. Oznacza to wzrost o blisko 9 procent.

Jak podkreśliła Antje Kapek, jest to kolejny rok, w którym obserwowany jest wzrost tego rodzaju przestępstw. Najwięcej przypadków odnotowano w metrze, kolei miejskiej S-Bahn, pociągach regionalnych oraz na stacjach i przystankach tramwajowych.

Autorzy raportu zwracają jednak uwagę, że same statystyki nie pozwalają jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, czy faktycznie dochodzi do większej liczby przestępstw seksualnych, czy też rośnie gotowość ofiar do zgłaszania takich zdarzeń policji.

Ofiarami najczęściej są kobiety

Statystyki pokazują wyraźną dysproporcję pomiędzy sprawcami a ofiarami przestępstw seksualnych.

Spośród 407 osób uznanych za ofiary takich czynów aż 364 stanowiły kobiety, co odpowiada 89 procentom wszystkich pokrzywdzonych.

Równie jednoznaczne są dane dotyczące sprawców. W sprawach, w których udało się ustalić jednego podejrzanego, 171 spośród 174 osób stanowili mężczyźni, czyli 98 procent.

Zdaniem Antje Kapek dane te pokazują, że przemoc seksualna w komunikacji publicznej ma przede wszystkim charakter przemocy mężczyzn wobec kobiet.

Monitoring pomaga tylko w niewielkim stopniu

Opublikowane statystyki wskazują również na ograniczoną skuteczność monitoringu wizyjnego w wykrywaniu sprawców.

W 2025 roku dzięki analizie nagrań z kamer należących do berlińskiego przewoźnika BVG udało się wyjaśnić jedynie 29 przestępstw. Wśród nich znalazło się zaledwie pięć przestępstw seksualnych.

To jeden z argumentów zwolenników zwiększenia liczby patroli oraz zastosowania nowych metod poprawy bezpieczeństwa.

Zieloni ponownie proponują wagony dla kobiet

W odpowiedzi na opublikowane dane posłanka Zielonych ponownie zaapelowała o utworzenie specjalnych wagonów lub wydzielonych stref dla kobiet w metrze i kolei miejskiej. Jej zdaniem przynajmniej pilotaż takiego rozwiązania powinien zostać uruchomiony również w Berlinie.

Podobne rozwiązania funkcjonują już w niektórych krajach Azji i Ameryki Południowej. Wagony przeznaczone wyłącznie dla kobiet można spotkać między innymi w Japonii, Indiach, Meksyku, Brazylii czy Egipcie. W Europie takie rozwiązania nie są powszechne, choć temat regularnie wraca do debaty publicznej po głośnych przypadkach napaści seksualnych w transporcie publicznym.

Berlin nie chce wydzielonych wagonów

Władze Berlina oraz przewoźnik BVG po raz kolejny odrzuciły propozycję wydzielenia wagonów dla kobiet.

Senacki resort spraw wewnętrznych podkreśla, że celem jest zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim pasażerom bez względu na płeć.

BVG przypomina, że każdego dnia w całej sieci pracuje około 250 pracowników ochrony, natomiast Deutsche Bahn angażuje w swoich pociągach ponad 600 funkcjonariuszy odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.

Dodatkowym argumentem przeciwko wydzielaniu wagonów jest konstrukcja nowego taboru. Najnowsze pociągi metra posiadają otwartą, przechodnią przestrzeń na całej długości składu, co praktycznie uniemożliwia wydzielenie oddzielnych przedziałów dla określonych grup pasażerów.

Policja proponuje inne rozwiązanie

Pomysłu wagonów wyłącznie dla kobiet nie popiera również berliński oddział Związku Zawodowego Policji (GdP).

Szef organizacji Stephan Weh uważa, że znacznie skuteczniejszym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie bramek wejściowych na stacjach metra, działających podobnie jak w wielu systemach komunikacyjnych na świecie. Dostęp do peronów byłby możliwy wyłącznie po okazaniu ważnego biletu.

Według GdP system taki powinien zostać uzupełniony inteligentnym monitoringiem analizującym sytuację przy wejściach na stacje. Zdaniem związku doświadczenia z innych państw pokazują, że rozwiązanie to ogranicza liczbę przestępstw, zwiększa poczucie bezpieczeństwa pasażerów oraz sprzyja wzrostowi liczby podróżnych korzystających z transportu publicznego.

Debata o bezpieczeństwie będzie trwała

Choć ogólna liczba przestępstw w berlińskiej komunikacji miejskiej wyraźnie spadła, wzrost liczby przestępstw seksualnych sprawia, że temat bezpieczeństwa pasażerów pozostaje jednym z najważniejszych wyzwań dla władz miasta i przewoźników.

Dyskusja koncentruje się dziś nie tylko na zwiększeniu liczby patroli czy rozbudowie monitoringu, ale również na poszukiwaniu nowych rozwiązań organizacyjnych. Na razie jednak nic nie wskazuje na to, aby Berlin zdecydował się na wprowadzenie wagonów przeznaczonych wyłącznie dla kobiet. Zamiast tego władze stawiają na rozwój systemów ochrony, monitoring oraz zwiększoną obecność służb bezpieczeństwa w pojazdach i na stacjach.