InnoTrans 2026: CER i UNIFE z apelem do Komisji Europejskiej. Kolej chce przyspieszenia innowacji w UE

Podczas InnoTrans 2026 w Berlinie przedstawiciele CER i UNIFE podpisali wspólny apel do Komisji Europejskiej, postulując m.in. utworzenie silnego, samodzielnego europejskiego partnerstwa na rzecz innowacji technicznych w kolejnictwie oraz kontynuację wspólnego programu badawczego. Zdaniem sektora bez przyspieszenia prac nad nowymi rozwiązaniami coraz trudniejsze będzie osiągnięcie unijnych celów dotyczących kolei dużych prędkości, cyfryzacji, interoperacyjności i mobilności wojskowej.

Rozkład jazdy:

1. Jakiego konkretnie kształtu nowego europejskiego partnerstwa na rzecz innowacji kolejowych oczekują CER i UNIFE oraz kiedy powinno ono rozpocząć działalność?
2. Które technologie kolejowe wymagają obecnie największego przyspieszenia prac, aby możliwa była realizacja unijnych planów dotyczących kolei dużych prędkości i cyfryzacji?
3. Jak CER i UNIFE chcą przekonać Komisję Europejską do zapewnienia odpowiedniego finansowania kolejnego programu badań i innowacji dla sektora kolejowego?

CER i UNIFE chcą mówić jednym głosem

Targi InnoTrans 2026 stały się miejscem wspólnego wystąpienia dwóch najważniejszych organizacji reprezentujących różne części europejskiego sektora kolejowego. Wspólnota Kolei Europejskich oraz Zarządców Infrastruktury (CER) i Europejskie Stowarzyszenie Przemysłu Kolejowego (UNIFE) chcą ściślej współpracować w relacjach z instytucjami Unii Europejskiej.

Podczas spotkania w Berlinie przedstawiciele obu organizacji podpisali apel skierowany do Komisji Europejskiej. Dokument dotyczy przede wszystkim przyszłości badań, innowacji i wdrażania nowoczesnych technologii w europejskim systemie kolejowym.

W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele kierownictwa obu organizacji. UNIFE reprezentowali m.in. przewodniczący organizacji i prezes Alstom Martin Sion oraz Enno Wiebe. Ze strony CER uczestniczyli przewodniczący organizacji, prezes zarządu PKP S.A. i Grupy PKP Alan Beroud, a także Alberto Mazzola oraz Christine Stockhammer-Kostelka.

Przedstawiciele sektora zadeklarowali, że ściślejsza współpraca oraz lepsza koordynacja działań mają wzmocnić ich wspólny głos w kontaktach z instytucjami UE.

Chodzi zarówno o rozwój europejskiej kolei, jak i zabezpieczenie interesów przewoźników, zarządców infrastruktury oraz przemysłu kolejowego w procesie tworzenia przyszłych regulacji i programów unijnych.

Potrzebne europejskie partnerstwo na rzecz innowacji

Jednym z najważniejszych postulatów CER i UNIFE jest utworzenie silnego i samodzielnego europejskiego partnerstwa zajmującego się innowacjami technicznymi w kolejnictwie.

Organizacje opowiedziały się również za uruchomieniem kolejnego unijnego programu badawczego poświęconego systemowi kolejowemu.

Według przedstawicieli sektora jest to konieczne ze względu na skalę celów, jakie Unia Europejska stawia przed koleją. Transport szynowy ma odgrywać istotną rolę jednocześnie w polityce transportowej, klimatycznej, gospodarczej i bezpieczeństwa.

Europejska kolej ma uczestniczyć m.in. w realizacji transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T oraz dalszym tworzeniu jednolitego europejskiego obszaru kolejowego.

Kolej dużych prędkości wymaga szybszego rozwoju technologii

Wśród najważniejszych wyzwań wymieniono również realizację europejskich planów dotyczących kolei dużych prędkości.

Przyjęty przez Komisję Europejską w 2025 roku plan zakłada rozwój sieci pozwalającej na lepsze połączenie europejskich stolic oraz podwojenie ruchu w segmencie kolei dużych prędkości do 2030 roku.

CER i UNIFE zwracają jednak uwagę, że ambitne cele infrastrukturalne muszą być wspierane odpowiednim tempem rozwoju technologii.

Zdaniem przedstawicieli sektora cele wyznaczone przez UE są możliwe do osiągnięcia, ale nie przy obecnym tempie innowacji oraz wdrażania nowych rozwiązań.

Bez skoordynowanego europejskiego programu dedykowanego całemu systemowi kolejowemu może więc zwiększać się różnica pomiędzy politycznymi ambicjami a technicznymi i organizacyjnymi możliwościami ich realizacji.

Od ERTMS do FRMCS

CER i UNIFE wskazują przy tym na doświadczenia zdobyte w ciągu ostatniej dekady. Europejski sektor kolejowy prowadził wspólne badania najpierw w ramach przedsięwzięcia Shift2Rail, a następnie EU-Rail.

Programy te pokazały, jakie efekty może przynieść skoordynowane i współfinansowane na poziomie europejskim prowadzenie prac badawczo-rozwojowych.

Dotyczy to m.in. harmonizacji systemów sterowania i sygnalizacji oraz rozwoju ERTMS. Kolejnym obszarem jest automatyzacja prowadzenia pociągów.

Duże znaczenie ma również FRMCS, czyli przyszły system łączności ruchomej dla kolei. Ma on stanowić jeden z fundamentów dalszej cyfryzacji europejskiego transportu szynowego.

Współpraca obejmuje ponadto rozwój cyfrowych rozwiązań dla transportu towarowego oraz systemowe podejście do interoperacyjności.

Cyfryzacja kolei jednym z głównych tematów

Szeroko rozumiana transformacja cyfrowa była jednym z najważniejszych tematów rozmów CER i UNIFE podczas InnoTrans.

Rozwój europejskiej kolei nie ogranicza się bowiem do budowy nowych linii i zakupu taboru. Równie istotne stają się systemy umożliwiające bardziej efektywne wykorzystanie istniejącej infrastruktury, automatyzację procesów oraz łatwiejsze prowadzenie pociągów pomiędzy poszczególnymi państwami.

Wspólne standardy technologiczne mają również znaczenie dla przemysłu. Europejscy producenci mogą dzięki nim rozwijać rozwiązania przeznaczone dla większego, bardziej jednolitego rynku, zamiast dostosowywać technologie do wielu odmiennych systemów krajowych.

Kolej także elementem bezpieczeństwa Europy

W apelu zwrócono uwagę nie tylko na przewozy pasażerskie i towarowe. Kolej ma mieć również coraz większe znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa oraz mobilności wojskowej.

Europejska infrastruktura transportowa powinna umożliwiać sprawne przemieszczanie się na całym kontynencie, również na potrzeby wojskowe.

W tym kontekście przedstawiciele sektora podkreślają potrzebę budowania solidnej i możliwie niezależnej europejskiej infrastruktury oraz ograniczania zależności od zewnętrznych technologii i dostawców.

Nawiązanie do raportu Mario Draghiego

Postulaty przedstawione podczas InnoTrans wpisują się również w trzy główne kierunki wskazane w raporcie Mario Draghiego dotyczącym przyszłości konkurencyjności Unii Europejskiej.

Pierwszym jest ograniczanie luki innowacyjnej poprzez rozwój europejskich technologii. Drugim – połączenie procesu dekarbonizacji ze wzrostem konkurencyjności, w czym bardziej efektywny transport kolejowy może odgrywać istotną rolę.

Trzecim obszarem jest zmniejszenie zależności zewnętrznych przy jednoczesnym wzmacnianiu bezpieczeństwa. W przypadku kolei oznacza to zarówno rozwój własnych technologii, jak i stworzenie odpornej infrastruktury transportowej.

List do Ursuli von der Leyen i komisarzy

Efektem berlińskiego spotkania było podpisanie wspólnego listu skierowanego do przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen oraz europejskich komisarzy.

CER i UNIFE chcą w ten sposób przekonać instytucje UE do utrzymania i wzmocnienia skoordynowanego modelu finansowania kolejowych badań i innowacji.

Wśród kluczowych tematów pozostają przyszłość europejskich programów badawczych, realizacja planu rozwoju kolei dużych prędkości oraz dalsza cyfrowa transformacja sektora.

Strategiczne spotkanie CER i UNIFE oraz podpisanie apelu zostały zorganizowane z inicjatywy Tomasza Lachowicza, dyrektora Przedstawicielstwa PKP w Brukseli.

Wspólne wystąpienie obu organizacji podczas InnoTrans 2026 pokazuje, że europejscy przewoźnicy, zarządcy infrastruktury i producenci chcą wspólnie zabiegać o stworzenie warunków pozwalających szybciej przechodzić od badań i demonstracji nowych technologii do ich wdrażania na europejskiej sieci kolejowej.