Czechy stawiają żółte tablice przy torach. Mają pomóc osobom w kryzysie

Są one skierowanie osób w kryzysie psychicznym do natychmiastowego kontaktu z Linią Pierwszej Pomocy Psychicznej pod numerem 116 123. Inicjatywa powstała we współpracy z Národním Ústavem Duševního Zdraví oraz organizacją Cesta Z Krize, a równolegle rusza kampania wspierająca zdrowie psychiczne;

Rozkład jazdy:

1. Ile osób rocznie ginie na kolei w Czechach?
2. Na ilu lokalizacjach zamontowano żółte tablice w pilotażu?
3. Jaki numer telefonu podano na tablicach jako kontakt do pomocy?

Żółte tablice przy torach i kampania „Nááádech, výýýdech”

Czeska kolej uruchamia projekt, który nie dotyczy nowego taboru, autobusów zastępczych ani infrastruktury peronowej, ale bezpieczeństwa pasażerów i osób znajdujących się w pobliżu torów. Správa Železnic zaczęła instalować wyraźne żółte tablice z hasłem „Każdy czasem potrzebuje pomocy” oraz kontaktem do kryzysowej infolinii. To reakcja na długotrwały problem zdarzeń śmiertelnych na czeskiej sieci kolejowej.

Według danych podanych przez zarządcę infrastruktury, na kolei w Czechach rocznie ginie około 200 osób. Ponad trzy czwarte tych przypadków stanowią samobójstwa. Każde takie zdarzenie to przede wszystkim tragedia ludzka, ale ma ono również wpływ na funkcjonowanie transportu publicznego: ruch kolejowy jest zatrzymywany średnio na półtorej godziny, co przekłada się na opóźnienia pociągów, utrudnienia dla pasażerów i problemy organizacyjne dla przewoźników.

„Kolej jest jednym z najbezpieczniejszych sposobów transportu. Jeśli ktoś ginie na torach, najczęściej chodzi o samobójstwo. Każdy krok, który osobom w kryzysie ułatwi drogę do natychmiastowej pomocy, ma sens. Właśnie tablice w miejscach ryzykownych mogą zdecydować o tym, że człowiek zamiast nieodwracalnej decyzji podniesie telefon i spróbuje rozwiązać sytuację inaczej” – powiedział Ivan Bednárik, minister transportu Czech.

W pilotażowej fazie projektu żółte tablice pojawiły się w 12 miejscach w całych Czechach. Wybrano lokalizacje, w których w przeszłości dochodziło do powtarzających się tragedii. Jednym z takich punktów jest praska Stromovka, przez którą przebiega główna międzynarodowa linia kolejowa w kierunku Niemiec.

„Wiedzieliśmy o szeregu lokalizacji, w których tragiczne zdarzenia się powtarzają. Dlatego połączyliśmy siły z ekspertami i powstał pomysł na dobrze widoczne tablice z kontaktem do linii kryzysowej. Inspiracji szukaliśmy w Wielkiej Brytanii, Kanadzie i na Słowacji. Efektem jest proste narzędzie, które ma zatrzymać człowieka w decydującym momencie i skierować go po pomoc” – powiedział Tomáš Tóth, dyrektor generalny Správa Železnic.

Po ocenie etapu pilotażowego Správa Železnic zakłada rozszerzenie projektu na kolejne miejsca. To oznacza, że żółte tablice mogą stać się stałym elementem prewencji na czeskiej sieci kolejowej, podobnie jak inne rozwiązania związane z bezpieczeństwem ruchu, informacją pasażerską czy organizacją komunikacji w sytuacjach kryzysowych.

Telefon 116 123 i pomoc w najtrudniejszym momencie

W projekcie szczególnie istotne jest to, że tablice nie tylko ostrzegają, ale od razu wskazują konkretny kanał pomocy. Na tablicach podano numer 116 123, czyli kontakt do Linki Pierwszej Pomocy Psychicznej. To rozwiązanie ma znaczenie w chwili, w której liczy się prosty komunikat, widoczny numer telefonu i możliwość natychmiastowej rozmowy.

„Zagraniczne doświadczenia pokazują, że działania bezpośrednio w miejscach, gdzie ludzie najczęściej odbierają sobie życie, działają. Czasem wystarczy widoczny kontakt do pomocy kryzysowej. Jednocześnie nie oznacza to, że dana osoba po prostu przeniesie się gdzie indziej. Kryzys samobójczy bywa bardzo intensywny, ale jednocześnie krótki. Nawet niewielkie opóźnienie może pomóc przetrwać jego najbardziej krytyczne chwile” – podkreśliła Eva Tušková, kierująca grupą roboczą ds. prewencji i badań samobójstw w Národním Ústavie Duševního Zdraví.

Do projektu włączono także organizację Cesta Z Krize, która prowadzi linię pomocy. W komunikacie podkreślono, że dostępność wsparcia jest jednym z najważniejszych warunków skutecznej reakcji na kryzys.

„Dla pomocy ludziom w potrzebie kluczowa jest dostępność. Linka Pierwszej Pomocy Psychicznej jest jedyną linią kryzysową w Czechach, która działa non stop i jest bezpłatna dla dzwoniących” – dodała Jarmila Kubáňková, dyrektorka Cesty Z Krize.

„Pod nasz numer 116 123 może zadzwonić absolutnie każdy, na przykład osoby, które martwią się o swoich bliskich. Wspólnie znajdziemy sposób, jak maksymalnie ograniczyć ryzyko zachowania samobójczego” – zaznaczyła Jarmila Kubáňková.

Równolegle z montażem tablic w terenie rusza kampania informacyjna dotycząca zdrowia psychicznego. Jej główny motyw graficzny opiera się na napisie symbolizującym wdech i wydech: „Nááádech, výýýdech”. Ma on zatrzymać uwagę, pomóc się uspokoić i stać się pierwszym krokiem do poszukania wsparcia. Kampania pojawi się na nośnikach reklamowych w przestrzeni dworców kolejowych w całych Czechach oraz w mediach społecznościowych.