100 lat PKP. W Spale o historii i przyszłości polskiej kolei

Mówiono o nowych pociągach hybrydowych, inwestycjach PKP Intercity w tabor, cyfryzacji infrastruktury oraz Kolei Dużych Prędkości.

Rozkład jazdy:

1. Kiedy pierwsze zapowiadane pociągi hybrydowe mają rozpocząć regularne kursowanie i na jakich niezelektryfikowanych liniach zostaną wykorzystane?
2. Kiedy PKP Intercity planuje rozstrzygnąć postępowanie dotyczące zakupu pociągów rozwijających prędkość ponad 320 km/h i kiedy pierwsze takie składy mogłyby wyjechać na tory?
3. Jakie najważniejsze inwestycje w cyfrowe systemy sterowania ruchem są planowane w najbliższych latach, aby umożliwić zwiększanie prędkości pociągów na polskiej sieci kolejowej?

Kolej miała połączyć kraj po okresie zaborów

– Sto lat temu zadaniem PKP było połączenie trzech systemów pozostałych po zaborcach, obecnie spółka skupia się na budowie kolei przyszłości – bezpiecznej, szybkiej i komfortowej – podkreślił prezes PKP Alan Beroud.

Spała zajmuje szczególne miejsce w historii polskiej kolei. To właśnie tutaj prezydent Ignacy Mościcki 24 września 1926 roku podpisał rozporządzenie o powołaniu przedsiębiorstwa „Polskie Koleje Państwowe”.

Sto lat później miejscowość stała się jednym z głównych punktów jubileuszowych obchodów. Z tej okazji odsłonięto pamiątkowy kamień poświęcony Ignacemu Mościckiemu, natomiast budynek w centrum Spały ozdobił mural przedstawiający historię kolei.

W uroczystościach uczestniczył minister infrastruktury Dariusz Klimczak. Odsłaniając tablicę poświęconą Ignacemu Mościckiemu, zwrócił uwagę na znaczenie decyzji podjętej sto lat temu.

Pamiątkowy kamień stanął w pobliżu Dębów Wolności posadzonych przez prezydentów Andrzeja Dudę, Bronisława Komorowskiego i Aleksandra Kwaśniewskiego.

Minister przypomniał, że powołanie PKP było nie tylko symbolem odradzającego się po latach zaborów państwa, lecz również początkiem ważnego procesu organizacyjnego.

– Linie kolejowe i nowe połączenia miały spajać niczym nić chirurgiczna rozerwane przez lata zaborów ciało naszej ojczyzny. Dzisiaj mamy takie same cele – chcemy, żeby kolej łączyła nasze państwo, żeby zbliżała do siebie miasta, ludzi, przedsiębiorstwa, nadawała impuls gospodarce. Dlatego także kolej jest priorytetem rządu – powiedział Dariusz Klimczak.

Kolej ma wracać również do mniejszych miejscowości

Minister infrastruktury zwrócił uwagę, że jednym z obecnych kierunków działań jest zwiększanie dostępności transportu kolejowego. Ma to obejmować również przywracanie połączeń do mniejszych miejscowości.

Jednym z narzędzi umożliwiających realizację tego celu mają być nowe pociągi zdolne do jazdy także po liniach pozbawionych sieci trakcyjnej.

– W przyszłym roku pochwalimy się najnowocześniejszymi pociągami hybrydowymi, które pojadą tam, gdzie kolej nie jest zelektryfikowana, bo chcemy, żeby nawet do najmniejszych miejscowości przyjeżdżały nowoczesne pociągi, bo to one, jak magnes, przyciągają pasażerów – powiedział Klimczak.

Podczas uroczystości minister przedstawił także dane obrazujące rozwój oferty przewozowej. Porównując sytuację z 2023 rokiem, wskazał, że PKP Intercity każdego dnia uruchamia obecnie o 130 pociągów więcej. Ma to oznaczać wzrost oferty o około 30 proc.

Jednocześnie liczba pasażerów ma być o 45 proc. wyższa, a w całym 2026 roku liczba podróżnych korzystających z kolei w Polsce może przekroczyć 500 mln.

Jeden bilet i jedna aplikacja na europejską kolej

Dariusz Joński mówił również o działaniach zmierzających do ułatwienia podróżowania pociągami pomiędzy europejskimi państwami.

Jednym z kierunków ma być integracja systemów sprzedaży.

– Pracujemy nad wprowadzeniem jednego biletu, jednej aplikacji, która pozwoli podróżować wszystkimi kolejami w Europie w takim kształcie, żeby to było wygodne i tanie dla pasażerów, ale z drugiej strony, żeby zadowoleni byli także przewoźnicy – powiedział europoseł.

Kwestia rozwoju europejskiej sieci Kolei Dużych Prędkości pojawiła się również w wypowiedzi prezesa PKP Alana Berouda.

– W tej chwili też w Komisji Europejskiej jest procedowana kwestia planu kolei dużych prędkości. Tę inicjatywę złożyliśmy jako Europejska Wspólnota Kolejowa, której przewodniczę. Dzięki tej inicjatywie KDP nie tylko zbliży do siebie polskie miasta, ale docelowo też europejskie stolice – powiedział Alan Beroud.

PKP Intercity z kontraktami za ponad 20 mld zł

O przyszłości kolei mówił również prezes PKP Intercity Janusz Malinowski. Przypomniał, że przewoźnik ma już podpisane kontrakty na dostawy nowego taboru o wartości przekraczającej 20 mld zł.

Jednym z elementów programu są wielosystemowe lokomotywy przeznaczone do jazdy z prędkością do 200 km/h. Możliwość pracy pod różnymi systemami zasilania ma pozwolić na wykorzystywanie ich w ruchu międzynarodowym na europejskiej sieci kolejowej.

PKP Intercity inwestuje również w piętrowe elektryczne zespoły trakcyjne. Nowe jednostki mają osiągać prędkość 200 km/h.

Jeszcze większe prędkości przewidziano w przypadku przyszłego taboru dla Kolei Dużych Prędkości. Przewoźnik prowadzi postępowanie dotyczące zakupu pociągów zdolnych do rozwijania prędkości przekraczającej 320 km/h.

Cyfryzacja infrastruktury kluczowa dla większych prędkości

Zakup szybkich pociągów jest tylko jednym z elementów rozwoju kolei. Równolegle konieczne są inwestycje w infrastrukturę oraz systemy odpowiadające za bezpieczne prowadzenie ruchu.

Na ten aspekt zwrócił uwagę Krzysztof Drozdowski, członek zarządu PKP Polskich Linii Kolejowych.

– Bez komponentów cyfrowych w infrastrukturze kolejowej nie moglibyśmy pojechać szybciej niż 160 km na godzinę, a wdrażanie takich systemów już pozwoliło nam skrócić czas przejazdu pociągów tak, że jeden maszynista w czasie jednej zmiany może przejechać z południa na północ Polski. Dzięki temu czasem przewozu towarów kolej może już konkurować z transportem kołowym – powiedział Drozdowski.

Systemy sterowania ruchem są dla większości pasażerów praktycznie niewidoczne, jednak to właśnie ich rozwój jest jednym z warunków zwiększania prędkości pociągów i efektywniejszego wykorzystywania infrastruktury.

Od scalania trzech systemów do kolei przyszłości

Jubileusz stał się okazją do zestawienia wyzwań, przed którymi polska kolej stała w 1926 roku, z zadaniami realizowanymi sto lat później.

Po odzyskaniu niepodległości konieczne było połączenie trzech systemów kolejowych pozostałych po państwach zaborczych. Kolej miała stać się jednym z podstawowych narzędzi integracji państwa i jego gospodarki.

Dzisiaj priorytety są inne. Rozwój kolei ma opierać się na nowych pojazdach, cyfrowej infrastrukturze, zwiększaniu prędkości, przywracaniu dostępności transportu w mniejszych miejscowościach oraz rozwoju połączeń międzynarodowych.

– Sto lat temu zadaniem PKP było połączenie trzech systemów pozostałych po zaborcach, obecnie spółka skupia się na budowie kolei przyszłości – bezpiecznej, szybkiej i komfortowej – podkreślił Alan Beroud.

Kolejowy piknik i pociąg retro

Obchody w Spale nie ograniczyły się do oficjalnej części jubileuszu. Kolejarze przygotowali również piknik skierowany do mieszkańców, miłośników kolei i uczestników wydarzenia.

Do Spały można było dotrzeć specjalnymi i regularnymi pociągami. Jedną z atrakcji był pociąg IC „Niespieszny”, zestawiony z taborem retro. Do miejscowości kursowały również pociągi Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej.

W ten sposób jubileusz połączył przypomnienie stuletniej historii Polskich Kolei Państwowych z prezentacją kierunku, w którym kolej ma rozwijać się w kolejnych dekadach.