Bateryjny Stadler FLIRT Akku dla ÖBB dotarł na testy do Velimia

Pojawienie się pojazdu w Velimiu jest kolejnym etapem przygotowań nowej generacji taboru bateryjnego dla Österreichische Bundesbahnen. Sam fakt przyjazdu jednostki do centrum VUZ 10 sierpnia został podany przez VUZ; publicznie dostępne materiały Stadlera pozwalają natomiast dokładniej opisać konstrukcję i przyszłe zastosowanie tych pociągów. O tych pociągach pisaliśmy już w InfoRail.pl.

Rozkład jazdy:

1. Dlaczego ÖBB zdecydowały się na zakup bateryjnych zespołów trakcyjnych Stadler FLIRT Akku i na jakich trasach mają one zastąpić pociągi spalinowe?
2. Jakie testy przejdzie FLIRT Akku dla ÖBB w Centrum Testowym VUZ Velim przed rozpoczęciem regularnej eksploatacji?
3. Ile jednostek FLIRT Akku zamówiły dotychczas ÖBB i jakie możliwości dalszych zakupów przewiduje umowa ramowa ze Stadlerem?

FLIRT Akku na torze doświadczalnym

Centrum Testowe VUZ Velim jest wykorzystywane przez producentów taboru do prowadzenia badań nowych pojazdów przed rozpoczęciem ich regularnej eksploatacji. Teraz do pojazdów obecnych w czeskim ośrodku dołączył FLIRT Akku budowany przez Stadlera dla ÖBB.

Jednostki te mają szczególne znaczenie dla austriackiego przewoźnika, ponieważ umożliwiają obsługę tras, które tylko częściowo posiadają sieć trakcyjną.

W przeciwieństwie do klasycznego elektrycznego zespołu trakcyjnego FLIRT Akku może kontynuować jazdę po zakończeniu zelektryfikowanego odcinka. Energia zgromadzona w bateriach trakcyjnych pozwala wówczas na dalszą jazdę bez konieczności uruchamiania silnika Diesla.

Producent określa ten system jako napęd umożliwiający jazdę zarówno z wykorzystaniem sieci trakcyjnej, jak i wyłącznie energii z akumulatorów.

ÖBB zamówiły najpierw 16 pociągów

Historia zamówienia sięga 2023 roku. ÖBB i Stadler zawarły wówczas umowę ramową umożliwiającą zakup nawet 120 jednostek FLIRT Akku. Jej maksymalna wartość została określona na około 1,3 mld euro.

Pierwsze zamówienie wykonawcze objęło 16 pociągów. Wartość tej części kontraktu wyniosła do 194 mln euro. Jednostki zostały zamówione przede wszystkim z myślą o obsłudze Kamptalbahn w Dolnej Austrii.

Pojazdy produkowane są w zakładzie Stadlera w Bussnang w Szwajcarii.

Według danych producenta proces wprowadzania pierwszej partii do eksploatacji przewidziano na lata 2026–2028.

ÖBB zamówiły już kolejne siedem

Program został w tym roku rozszerzony.

12 marca 2026 roku Stadler poinformował o wykorzystaniu przez ÖBB kolejnej części umowy ramowej. Austriacki przewoźnik zamówił następnych siedem jednostek FLIRT Akku dla Dolnej Austrii.

Ich dostawy przewidziano na 2028 rok, natomiast od rozkładu jazdy 2029 pociągi mają stopniowo zastępować jednostki spalinowe. Oprócz Kamptalbahn producent wymienia również Erlauftalbahn.

Oznacza to, że obecnie potwierdzone zamówienia ÖBB obejmują już 23 FLIRT-y Akku, podczas gdy cała umowa ramowa daje możliwość zakupu maksymalnie 120 pojazdów.

63 metry i 160 km/h

Austriacki FLIRT Akku jest trzyczłonowym elektrycznym zespołem trakcyjnym o długości około 63,2 metra.

Pociąg osiąga prędkość maksymalną 160 km/h.

Moc ciągła na kołach wynosi 1600 kW, a maksymalna – 2000 kW. Siła pociągowa przy rozruchu sięga 140 kN, natomiast przyspieszenie rozruchowe określono na 1 m/s².

Pojazdy przystosowane są do dwóch systemów zasilania:

15 kV 16,7 Hz oraz 25 kV 50 Hz.

Ma to znaczenie również z punktu widzenia możliwości eksploatacji poza Austrią. Stadler jako obszar zastosowania pojazdów wskazuje Austrię i Niemcy.

162 miejsca siedzące

Nowe pociągi mają być jednocześnie istotną zmianą jakościową dla pasażerów korzystających obecnie z taboru spalinowego.

Według aktualnej karty technicznej Stadlera FLIRT Akku dla ÖBB oferuje 162 miejsca siedzące w drugiej klasie, w tym 16 miejsc składanych. Przewidziano również dwa miejsca dla osób poruszających się na wózkach.

Maksymalna liczba miejsc stojących wynosi 228.

Pociągi otrzymają m.in. przestronne strefy wielofunkcyjne przeznaczone dla rowerów i wózków dziecięcych. Na pokładzie znajdą się także gniazdka elektryczne oraz złącza USB-C.

Konstrukcja została dostosowana do obsługi peronów o różnych wysokościach. Wysuwane stopnie mają pozwalać na obsługę peronów o wysokości od 200 do 760 mm.

Bateria zamiast Diesla

Najważniejszym elementem całego projektu pozostaje jednak układ napędowy.

Na zelektryfikowanym fragmencie trasy FLIRT może funkcjonować jak tradycyjny elektryczny zespół trakcyjny, pobierając energię z sieci. Jednocześnie może ładować baterie.

Po zjeździe na linię bez sieci trakcyjnej energia potrzebna do jazdy pochodzi z akumulatorów.

System wykorzystuje również rekuperację. Energia odzyskiwana podczas hamowania może być wykorzystywana zarówno podczas jazdy pod siecią, jak i w trybie bateryjnym.

Takie rozwiązanie pozwala obsługiwać częściowo zelektryfikowane trasy bez stosowania pojazdów spalinowych i bez konieczności natychmiastowej elektryfikacji całej linii.

Setki tysięcy litrów oleju napędowego mniej

ÖBB wiążą z technologią bateryjną konkretne oszczędności środowiskowe.

W przypadku pierwszych 16 jednostek przeznaczonych m.in. na Kamptalbahn zakładano możliwość ograniczenia zużycia oleju napędowego nawet o 1,7 mln litrów rocznie. Według danych podanych przy podpisaniu kontraktu miało to oznaczać redukcję emisji CO₂ o około 4250 ton rocznie.

Kolejne siedem zamówionych w 2026 roku pojazdów ma pozwolić zaoszczędzić do 500 tys. litrów oleju napędowego rocznie względem wycofywanego taboru spalinowego. Stadler szacuje odpowiadającą temu redukcję emisji CO₂ na około 1200 ton rocznie.

Testy przed dużą zmianą w regionalnej kolei ÖBB

Przyjazd FLIRT-a Akku do Velimia pokazuje, że program wszedł w kolejny etap przygotowań do eksploatacji.

Dla ÖBB nowe jednostki są jednym z narzędzi umożliwiających odejście od trakcji spalinowej bez konieczności wcześniejszej elektryfikacji wszystkich regionalnych tras.

Pierwsze zamówienie obejmuje 16 składów, drugie kolejnych siedem, ale umowa ramowa pozostawia ÖBB możliwość znacznego zwiększenia floty – nawet do 120 jednostek.

Dlatego rozpoczęcie prób pojazdu, który 10 sierpnia 2026 roku dotarł do Centrum Testowego VUZ Velim, jest istotne nie tylko z punktu widzenia jednego zamówienia. FLIRT Akku może w kolejnych latach stać się jednym z podstawowych sposobów zastępowania spalinowych pociągów regionalnych ÖBB na liniach, których pełna elektryfikacja nie jest obecnie uzasadniona lub możliwa.