25 lipca wyjątkowe spotkanie z historią kolei. Gościem będzie Artur Barciś

25 lipca 2026 roku warszawska Stacja Muzeum stanie się miejscem spotkania miłośników kolei, historii i rodzinnych wspomnień. W przestrzeni dawnego Dworca Głównego odbędzie się specjalne wydarzenie towarzyszące ogólnopolskiej akcji „Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych”, organizowanej przez PKP S.A., Archiwa Państwowe oraz Stację Muzeum.

Na uczestników czekają spotkanie z aktorem Arturem Barcisiem, odsłonięcie wystawy poświęconej kolejarskim pamiątkom jego rodziny, pokaz nagradzanego filmu dokumentalnego „Pociągi” oraz porady dotyczące przechowywania domowych archiwów. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny.

Rozkład jazdy:

1. Jakie atrakcje przygotowano dla uczestników wydarzenia „Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych”, które odbędzie się 25 lipca w warszawskiej Stacji Muzeum?
2. Dlaczego Artur Barciś zdecydował się przekazać rodzinne kolejarskie pamiątki do Archiwum Państwowego w Warszawie i jakie znaczenie mają one dla akcji?
3. Jaki jest cel ogólnopolskiej akcji „Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych” i dlaczego organizatorzy zachęcają Polaków do przekazywania rodzinnych pamiątek związanych z koleją?

Historia kolei opowiedziana przez ludzi

Organizatorzy podkreślają, że celem wydarzenia jest zwrócenie uwagi na ludzi, którzy przez dziesięciolecia tworzyli polską kolej. To właśnie dyżurni ruchu, maszyniści, konduktorzy, magazynierzy, pracownicy stacji i ich rodziny współtworzyli historię kolei, choć często pozostawali w cieniu wielkich inwestycji i rozwoju infrastruktury.

Spotkanie rozpocznie się o godzinie 16:00 i będzie skierowane nie tylko do pasjonatów kolei, lecz także do osób zainteresowanych historią, genealogią oraz rodzinnymi archiwami.

Artur Barciś opowie o kolejarskich tradycjach swojej rodziny

Jednym z najważniejszych punktów programu będzie spotkanie z Arturem Barcisiem, znanym aktorem teatralnym, filmowym i telewizyjnym. Artysta jest jednocześnie pierwszym honorowym darczyńcą akcji „Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych”.

Do Archiwum Państwowego w Warszawie przekazał rodzinne pamiątki związane z pracą swoich rodziców na kolei, wśród których znalazły się dokumenty, legitymacje oraz inne cenne świadectwa rodzinnej historii.

Podczas rozmowy prowadzonej przez Marka Telera – dziennikarza, autora książek o przedwojennym kinie i pracownika Archiwum Państwowego w Warszawie – aktor opowie o swoim dzieciństwie, kolejarskich tradycjach rodziny oraz powodach przekazania rodzinnych pamiątek do państwowego archiwum.

Jak podkreśla Artur Barciś, kolej od pokoleń była obecna w historii jego rodziny. Jego pradziadek uczestniczył w budowie Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, dziadek pracował jako konduktor, matka była zatrudniona na przystanku kolejowym, a ojciec był magazynierem kolejowym. Sam aktor jako dziecko posiadał legitymację kolejową przysługującą dzieciom kolejarzy.

Pamiątki rodzinne staną się częścią wystawy

Podczas wydarzenia odbędzie się uroczyste odsłonięcie planszy prezentującej przekazane przez aktora pamiątki.

Ekspozycja stanie się częścią większej wystawy poświęconej historii polskiej kolei oraz biografiom kolejarzy zapisanym w dokumentach, fotografiach i archiwaliach przechowywanych przez Archiwum Państwowe w Warszawie.

W drugiej połowie sierpnia wystawa zostanie przeniesiona na warszawski Barbakan, gdzie będzie dostępna dla szerszego grona odbiorców.

Jak zadbać o rodzinne archiwa?

Program wydarzenia obejmuje również prezentację przygotowaną przez dyrektor Archiwum Państwowego w Warszawie Magdalenę Wiercińską, poświęconą znaczeniu rodzinnych archiwów.

Uczestnicy będą mogli dowiedzieć się, jak prawidłowo przechowywać fotografie, dokumenty, listy, legitymacje czy wspomnienia oraz dlaczego nawet pojedyncze pamiątki mogą mieć dużą wartość historyczną i naukową.

Archiwiści będą udzielać praktycznych porad dotyczących zabezpieczania domowych zbiorów i ich właściwego opisywania.

Pokaz nagradzanego filmu „Pociągi”

Kulminacyjnym punktem programu będzie projekcja filmu dokumentalnego „Pociągi” w reżyserii Macieja J. Drygasa.

To wielokrotnie nagradzany dokument zbudowany wyłącznie z autentycznych materiałów archiwalnych. Bez narratora i dialogów prowadzi widza przez wydarzenia XX wieku, ukazując ludzkie losy, marzenia, podróże oraz tragedie zapisane na archiwalnych taśmach filmowych.

Film zdobył uznanie zarówno w Polsce, jak i za granicą, otrzymując liczne nagrody, między innymi w Stanach Zjednoczonych. W archiwalnych materiałach pojawiają się również znane postacie światowego kina, w tym Charlie Chaplin.

Zachować pamięć o kolejowych pokoleniach

Organizatorzy podkreślają, że zarówno akcja „Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych”, jak i film „Pociągi” opierają się na tej samej idei – archiwa nie są jedynie zbiorem dokumentów, lecz żywą opowieścią o ludziach i ich losach.

W Roku Polskiej Kolei oraz w roku obchodów 100-lecia PKP inicjatorzy projektu chcą stworzyć największą społeczną kolekcję pamiątek dokumentujących historię polskich kolejarzy i ich rodzin.

Wydarzenie w Stacji Muzeum ma być także zachętą dla wszystkich osób przechowujących w domach fotografie, dokumenty, legitymacje czy inne kolejowe pamiątki, aby przekazały je do Archiwów Państwowych. Dzięki temu świadectwa życia kolejowych rodzin będą mogły zostać zachowane dla przyszłych pokoleń jako część narodowego dziedzictwa archiwalnego.