Rekordowe środki na kolej. Rząd zapowiada inwestycje warte dziesiątki miliardów złotych rocznie

Region ten przez lata pozostawał w cieniu inwestycji infrastrukturalnych. Obecnie sytuacja ulega jednak wyraźnej zmianie.

Rozkład jazdy:

1. Jakie znaczenie dla mieszkańców północno-wschodniej Polski będzie miał powrót połączeń kolejowych do miast takich jak Łomża czy Ostrów Mazowiecka?
2. Czy planowana Zintegrowana Sieć Kolejowa realnie przyspieszy rozwój transportu kolejowego w regionach dotychczas wykluczonych komunikacyjnie?
3. W jaki sposób nowe inwestycje kolejowe wpłyną na rozwój gospodarczy i mobilność w Polsce północno-wschodniej?

Powrót kolei do Łomży i większa oferta połączeń

Od 2024 roku trwają intensywne prace modernizacyjne na kluczowych odcinkach w północno-wschodniej Polsce. Roboty obejmują m.in. linie:

• Łapy – Ostrołęka,
• Śniadowo – Łomża,
• Ełk – Białystok (w ramach międzynarodowego projektu Rail Baltica).

Efekty tych działań są już widoczne. W czerwcu pociągi wrócą do Łomży po wieloletniej przerwie. Na początek będą to połączenia PKP Intercity do Białegostoku i Olsztyna oraz regionalne kursy POLREGIO. W kolejnych rozkładach jazdy planowane jest uruchomienie następnych relacji, w tym długo oczekiwanego połączenia Łomża – Warszawa.

Więcej pociągów dotrze również do Ostrołęki. Od grudnia liczba połączeń w kierunku Warszawy wzrośnie do 19 na dobę.

Powrót kolei do Ostrowi Mazowieckiej po ponad 30 latach

Istotną zmianą będzie także przywrócenie ruchu kolejowego do Ostrowi Mazowieckiej. Ostatni pociąg odjechał z tego ponad 20-tysięcznego miasta w 1993 roku. Obecnie trwają przygotowania do modernizacji i elektryfikacji linii, a powrót połączeń zaplanowano na 2029 rok.

To dopiero początek inwestycji

Przedstawiciele rządu podkreślają, że realizowane obecnie projekty to jedynie pierwszy etap znacznie szerszego programu rozwoju kolei. Jednocześnie dementowane są pojawiające się informacje o rzekomym wstrzymaniu prac nad nowymi liniami kolejowymi w Polsce północno-wschodniej.

Wręcz przeciwnie – w ostatnich kilkunastu miesiącach przeprowadzono szerokie konsultacje społeczne i eksperckie, które pozwoliły wypracować docelowy plan rozwoju sieci kolejowej dla całego kraju.

Zintegrowana Sieć Kolejowa – plan na dekady

Efektem tych prac jest projekt Zintegrowanej Sieci Kolejowej (ZSK), który ma zostać wkrótce oficjalnie zaprezentowany. To kompleksowa koncepcja rozwoju infrastruktury kolejowej, porównywalna z planami budowy autostrad i dróg ekspresowych z lat 90.

W tworzeniu dokumentu uczestniczyły nie tylko instytucje państwowe, ale także samorządy, organizacje społeczne, środowiska naukowe, przedsiębiorcy oraz przedstawiciele wojska.

Nowa linia przez Kolno i Grajewo. Skorzysta znacznie więcej mieszkańców

Jednym z kluczowych elementów planu ZSK jest budowa nowej linii kolejowej na trasie Warszawa – Ostrołęka – Łomża – Pisz – Giżycko. W stosunku do wcześniejszych koncepcji wprowadzono jednak istotną korektę przebiegu na północ od Łomży.

Zamiast dotychczasowego wariantu, nowa trasa ma przebiegać w okolicach Kolna, z odgałęzieniem w kierunku Grajewa i dalej do Ełku.

Decyzja ta wynika z przeprowadzonych analiz i konsultacji, w tym spotkań w Olsztynie i Białymstoku oraz wytycznych wojska. Nowy wariant znacząco zwiększa dostępność kolei – liczba mieszkańców, którzy będą mogli skorzystać z połączeń, może wzrosnąć nawet kilkukrotnie.

Wcześniejsze propozycje wykluczały dostęp do linii dla około 60 tys. mieszkańców Ełku oraz 20 tys. mieszkańców Grajewa. Nowy przebieg eliminuje ten problem.

Szybciej dzięki powiązaniu z trasą S61

Projektowana linia ma w dużej mierze podążać korytarzem drogi ekspresowej S61. Takie rozwiązanie – wzorowane na inwestycjach drogowych – ma umożliwić znaczące skrócenie czasu przejazdu dla mieszkańców regionu.

Nowa trasa będzie także kolejnym, obok Rail Baltiki, elementem rozwoju połączeń z krajami bałtyckimi. Jednocześnie pozwoli częściowo wykorzystać już istniejącą infrastrukturę, co zwiększy efektywność całego projektu.

Więcej miast na kolejowej mapie Polski

Plan ZSK przewiduje również szereg innych inwestycji, które mają przywrócić lub rozszerzyć dostęp do kolei w regionie. Wśród nich znajdują się:

• włączenie do sieci kolejowej Węgorzewa i Gołdapi poprzez odbudowę istniejących linii,
• reaktywacja trasy z Orzysza w kierunku Mikołajek i Mrągowa,
• powrót połączeń pasażerskich do Ostrowi Mazowieckiej,
• modernizacja linii w kierunku Gdańska,
• odbudowa połączenia z Siedlec.

Konsultacje i znaczenie dla obronności

Układ planowanych inwestycji nie jest przypadkowy. Został wypracowany w oparciu o szerokie konsultacje prowadzone w województwach mazowieckim, podlaskim i warmińsko-mazurskim.

Istotną rolę odegrały również wytyczne armii oraz Ministerstwa Obrony Narodowej. Docelowa sieć kolejowa została dostosowana do potrzeb transportowych wojska, co ma znaczenie zarówno w kontekście bezpieczeństwa, jak i logistyki.

Zaawansowane modele analityczne podstawą planowania

Tworzenie Zintegrowanej Sieci Kolejowej oparto na zaawansowanych narzędziach analitycznych. Wykorzystano m.in.:

• Pasażerski Model Transportowy (PMT),
• Towarowy Model Transportowy (TMT).

Modele te bazują na danych statystycznych, wynikach badań socjologicznych oraz analizach ruchu drogowego, kolejowego i lotniczego. Pozwalają prognozować przyszłe potoki pasażerskie i towarowe, a tym samym precyzyjnie określać potrzeby transportowe kraju.

Kolej wraca na mapę północno-wschodniej Polski

Skala planowanych inwestycji oraz ich kompleksowy charakter wskazują, że północno-wschodnia Polska ma szansę nadrobić wieloletnie zaległości infrastrukturalne. Powrót pociągów do miast takich jak Łomża czy w przyszłości Ostrów Mazowiecka, a także budowa nowych linii, mogą znacząco zmienić dostępność komunikacyjną regionu i jego potencjał rozwojowy.