Holandia i rowerowa perspektywa 2030. Fietsplatform wskazuje 16 działań

20 kwietnia 2023 roku Fietsplatform przedstawił perspektywę rozwoju rekreacyjnego ruchu rowerowego w Holandii do 2030 roku wraz z 16-punktową agendą działań na lata 2023–2027.

Według danych wykorzystanych w opracowaniu Holandia ma 11,1 mln rekreacyjnych rowerzystów w wieku powyżej 16 lat. Jednym z elementów programu jest lepsza integracja roweru z transportem publicznym, w tym możliwość przewozu jednośladów i poprawa infrastruktury w pojazdach. O rozwoju turystycznych tras rowerowych pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Ilu rekreacyjnych rowerzystów uwzględniono w opracowaniu Fietsplatform?
2. Ile kilometrów liczy holenderska sieć tras pomiędzy węzłami rowerowymi?
3. Ile punktów obejmuje agenda działań Fietsplatform na lata 2023–2027?

11,1 mln rekreacyjnych rowerzystów

Fietsplatform, holenderska organizacja zajmująca się koordynacją rekreacyjnego ruchu rowerowego, w opracowaniu „Het recreatieve fietslandschap in 2030” przedstawiła skalę wykorzystania roweru oraz wyzwania, z którymi ma zmierzyć się krajowa infrastruktura w kolejnych latach.

Według danych przywołanych w dokumencie 11,1 mln mieszkańców Holandii w wieku powyżej 16 lat korzysta z roweru rekreacyjnie. Odpowiada to 76 proc. tej części populacji. Rocznie wykonywanych jest około 700 mln rekreacyjnych podróży rowerowych.

Łączny dystans takich przejazdów określono na 6,7 mld km rocznie. Stanowi to 44,5 proc. z około 15 mld km pokonywanych rowerami w Holandii.

W opracowaniu wskazano także 3 mln mieszkańców korzystających z roweru podczas wyjazdów wakacyjnych. Liczbę krajowych wakacji rowerowych określono na 7,2 mln, w tym 1,9 mln podróży o charakterze wieloetapowym.

34.500 km tras i około 10.000 węzłów

Jednym z fundamentów holenderskiego modelu jest ogólnokrajowa struktura tras rowerowych. Według Fietsplatform obejmuje ona około 10.000 węzłów oraz 34.500 km łączących je tras.

Uzupełnieniem sieci jest 10 długodystansowych tras LF. Część z nich wchodzi jednocześnie w skład międzynarodowej sieci EuroVelo. Krajowy system powstał z połączenia około 40 sieci regionalnych.

Z tras węzłowych oraz LF podczas swoich podróży korzysta ponad połowa rekreacyjnych rowerzystów.

Fietsplatform przewiduje dalszy wzrost liczby przejazdów rekreacyjnych do 2030 roku, a przede wszystkim wzrost liczby pokonywanych kilometrów. Wpływ na to mają m.in. rosnący udział rowerów elektrycznych, większy zasięg podróży oraz zróżnicowanie użytkowników infrastruktury.

Rower i transport publiczny jako jeden system

Osobnym punktem agendy jest integracja roweru z transportem publicznym. Fietsplatform wskazuje, że oba środki transportu mogą się uzupełniać szczególnie w podróżach pomiędzy obszarami miejskimi i terenami rekreacyjnymi.

Organizacja postuluje zwiększenie możliwości przewożenia rowerów transportem publicznym oraz uwzględnianie takich wymagań w kontraktach i koncesjach zawieranych z operatorami.

Według dokumentu poprawy wymagają także warunki techniczne przewozu jednośladów. Wśród wskazanych rozwiązań znalazły się wejścia bez różnicy poziomów oraz uchwyty umożliwiające bezpieczne umieszczenie roweru w pojeździe.

Znaczenie transportu publicznego pojawia się także w postulacie zapewnienia mieszkańcom szybkiego dostępu do terenów pozamiejskich. Fietsplatform przyjmuje za cel możliwość dotarcia z obszaru zamieszkania do terenów wiejskich w ciągu siedmiu minut jazdy rowerem. W największych miastach jako rozwiązanie wskazywane jest połączenie podróży rowerowej z transportem publicznym.

Infrastruktura nie nadąża za zmianami

Fietsplatform zwraca uwagę, że wzrost liczby rowerzystów oraz większe zróżnicowanie pojazdów zwiększają obciążenie istniejącej infrastruktury.

W dokumencie wskazano na rosnące różnice prędkości pomiędzy użytkownikami, większy udział osób starszych oraz rosnącą popularność e-bike'ów. Według autorów część dróg i tras nie jest już dostosowana do aktualnego natężenia i charakteru ruchu.

Jednym z podstawowych działań ma być poprawa bezpieczeństwa i komfortu dróg rowerowych. Fietsplatform wskazuje m.in. potrzebę napraw nawierzchni, ograniczania konfliktów z ruchem samochodowym oraz usuwania niepotrzebnych słupków i innych przeszkód.

Duże znaczenie przypisano również poboczom. Przy złym połączeniu nawierzchni z poboczem rowerzyści zachowują według dokumentu co najmniej 50 cm odstępu od krawędzi, przez co część dostępnej szerokości trasy nie jest efektywnie wykorzystywana. Rozwiązaniem mają być odpowiednio ukształtowane, częściowo przejezdne zielone pobocza.

Drogi wiejskie bardziej przyjazne rowerzystom

Agenda obejmuje również zmianę organizacji ruchu na drogach wiejskich i wałach, wykorzystywanych podczas rekreacyjnych przejazdów.

Fietsplatform proponuje ograniczanie ruchu tranzytowego oraz obniżenie prędkości pojazdów pomiędzy wybranymi punktami do 30 km/h. W przypadku tras o szczególnie rekreacyjnym charakterze dokument przewiduje również możliwość zamykania odcinków dla ruchu zmotoryzowanego w weekendy od kwietnia do października.

Organizacja wskazuje ponadto na możliwość wykorzystania wałów i dróg technicznych jako nowych elementów sieci. Takie połączenia mają zwiększać jej gęstość i umożliwiać rozłożenie ruchu pomiędzy większą liczbę tras.

16 działań do 2027 roku

Agenda Fietsplatform obejmuje 16 obszarów działań. Dotyczą one przestrzeni zielonych, planowania krajobrazu, bezpiecznych i komfortowych dróg, połączeń pomiędzy miastami a terenami wiejskimi, wykorzystania wałów i dróg technicznych, dróg wiejskich oraz bezpiecznych poboczy.

Kolejne zagadnienia obejmują integrację roweru z transportem publicznym, punkty obsługi i wypoczynku, ochronę gęstości sieci, zasady współdzielenia tras przez różne grupy rowerzystów oraz ustanowienie standardu jakości sieci.

Program przewiduje także rozwój jednolitych danych o trasach i ich wykorzystaniu, zachęcanie do rozpoczynania rekreacyjnych przejazdów bezpośrednio z miejsca zamieszkania, poprawę informacji o dostępnych trasach oraz łączenie polityki rowerowej z planowaniem przestrzennym, sportem, mobilnością i ochroną przyrody.

Fietsplatform zaplanował ocenę realizacji działań w 2027 roku. Organizacja wskazuje, że do utrzymania atrakcyjności holenderskiego systemu potrzebne są zarówno dalsze inwestycje w infrastrukturę, jak i jej utrzymanie, aktualne dane o trasach oraz współpraca administracji, zarządców dróg, operatorów transportu publicznego, organizacji przyrodniczych i podmiotów zajmujących się ruchem rowerowym.