Anglia: Ponad 3.500 mil bezpieczniejszych tras i krajowa sieć do 2030 roku

12 czerwca 2026 roku brytyjski Department for Transport (DfT) opublikował trzecią strategię inwestycji w ruch pieszy i rowerowy CWIS3, przewidując 4.555 mln GBP na aktywną mobilność w Anglii w okresie do marca 2030 roku.

Strategia zakłada, że do 2035 roku pieszo lub rowerem będzie realizowanych 55 proc. krótkich etapów podróży w miastach. Program obejmuje połączenia ze szkołami, centrami miast, przystankami autobusowymi, stacjami kolejowymi oraz pozostałymi węzłami transportu publicznego. O integrowaniu ruchu rowerowego z transportem publicznym w europejskich planach mobilności pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Ile środków przewidziano na aktywną mobilność w okresie obowiązywania CWIS3?
2. Jaki udział krótkich etapów podróży ma być realizowany pieszo lub rowerem do 2035 roku?
3. Kiedy mają powstać podstawy krajowej sieci aktywnej mobilności?

4.555 mln GBP na lata 2025/2026–2029/2030

Strategia „Active Travel – Active England” obejmuje okres od roku finansowego 2025/2026 do 2029/2030. Dokument określa kierunki inwestowania w ruch pieszy, poruszanie się z wykorzystaniem wózków i skuterów mobilnościowych oraz ruch rowerowy.

Łączna prognozowana wartość środków, które mogą zostać przeznaczone na aktywną mobilność w ciągu pięciu lat, wynosi 4.555 mln GBP.

Z tej kwoty 1.107 mln GBP stanowi finansowanie przekazywane Active Travel England (ATE) przez Department for Transport. Kolejne 3.448 mln GBP ma pochodzić z programów DfT, innych resortów oraz szerszych funduszy transportowych i rozwojowych.

W finansowaniu uwzględniono między innymi środki dla regionów miejskich, utrzymanie dróg, program City Region Sustainable Transport Settlements, fundusz Pride in Place, inwestycje National Highways oraz lokalne granty transportowe.

Dokument nie przedstawia zamkniętej listy wszystkich projektów, które zostaną wykonane za tę kwotę. Dane finansowe mają być aktualizowane w kolejnych raportach składanych parlamentowi.

55 proc. krótkich etapów podróży do 2035 roku

Podstawowym celem strategii jest doprowadzenie do sytuacji, w której do 2035 roku 55 proc. wszystkich krótkich etapów podróży w miastach będzie realizowanych pieszo lub rowerem.

Za krótki etap uznawana jest część podróży o długości poniżej 5 mil. Nowy etap rozpoczyna się między innymi po zmianie środka transportu lub pojazdu wymagającej zakupu oddzielnego biletu.

Takie podejście ma pozwolić na uwzględnianie podróży łączonych. Dojście pieszo lub dojazd rowerem do stacji kolejowej, przystanku autobusowego, tramwajowego albo stacji metra będzie traktowane jako część całego łańcucha transportowego.

Postępy mają być monitorowane na podstawie corocznego National Travel Survey. Wyniki realizacji strategii będą przedstawiane w ustawowych raportach przekazywanych parlamentowi.

Aktywna mobilność częścią podróży transportem publicznym

CWIS3 określa ruch pieszy, rowerowy i poruszanie się na wózkach jako element zintegrowanego systemu transportowego.

W dokumencie wskazano, że każda podróż transportem publicznym rozpoczyna się i kończy etapem pokonywanym pieszo, na rowerze lub z wykorzystaniem urządzenia wspierającego mobilność. Z tego powodu inwestycje mają obejmować nie tylko samodzielne trasy, lecz także dojazdy i dojścia do przystanków oraz stacji.

Sieci lokalne powinny łączyć osiedla mieszkaniowe, szkoły, główne ulice handlowe, placówki ochrony zdrowia i węzły transportu publicznego. Projekty mają być powiązane z lokalnymi planami transportowymi, rozwojem budownictwa mieszkaniowego i polityką przestrzenną.

Strategia nie określa jednej minimalnej liczby miejsc parkingowych dla rowerów przy stacjach ani wspólnych standardów integracji taryfowej. Przewiduje jednak przygotowanie ram oceny jakości dojść, dojazdów oraz parkingów rowerowych przy kolei.

60 proc. dzieci ma chodzić lub jeździć do szkoły

Do 2035 roku 60 proc. dzieci w wieku od 5 do 16 lat ma zwykle docierać do szkoły pieszo lub rowerem.

W pierwszych pięciu latach realizacji strategii priorytetem będą bezpieczne i spójne połączenia pomiędzy szkołami, domami oraz lokalnymi centrami handlowymi. Ma to ograniczyć liczbę krótkich podróży samochodem wykonywanych w godzinach największego natężenia ruchu.

Według danych przytoczonych w strategii w 2024 roku samochodem realizowano 10 proc. szkolnych etapów krótszych niż jedna mila. Przy dystansach od jednej do dwóch mil udział samochodu wzrastał do 51 proc.

Program ma obejmować chodniki, bezpieczne przejścia, szkolne strefy ograniczonego ruchu i wydzieloną infrastrukturę rowerową. Rozwiązania mają jednocześnie poprawiać dostęp do przystanków autobusowych, sklepów i placówek ochrony zdrowia.

135 mln GBP na programy szkolne i lokalne

Active Travel England ma przeznaczyć 135 mln GBP finansowania bieżącego na programy skierowane do szkół i lokalnych społeczności.

Środki mają wspierać szkolenia przygotowujące dzieci do samodzielnego poruszania się pieszo i rowerem. Finansowane będą również działania pomagające dorosłym rozpocząć korzystanie z roweru lub wrócić do takiego sposobu przemieszczania się.

ATE ma wspierać szkoły w przygotowywaniu planów podróży. Równolegle rozwijany będzie krajowy program bezpiecznych tras do szkół, realizowany we współpracy z burmistrzami i samorządami lokalnymi.

Dokument nie wskazuje wysokości dotacji przypadającej na jedną szkołę ani liczby placówek, które zostaną objęte finansowaniem.

Ponad 760 mln GBP zdecentralizowanego finansowania

Nowy model zakłada większą swobodę samorządów w ustalaniu lokalnych priorytetów transportowych. Active Travel England ma zarządzać ponad 760 mln GBP zdecentralizowanych środków przeznaczonych na projekty piesze, rowerowe i związane z dostępnością.

Finansowanie będzie przekazywane między innymi poprzez zintegrowane porozumienia dla sześciu mayoral strategic authorities, Mayoral Transport Fund oraz Integrated Transport Fund dla lokalnych władz transportowych.

Samorządy mają otrzymać możliwość łączenia wydatków na aktywną mobilność z pozostałymi inwestycjami transportowymi. Jednocześnie środki pierwotnie związane z ruchem pieszym i rowerowym będą mogły zostać przeznaczone na inne lokalne priorytety transportowe.

DfT i ATE oczekują jednak, że regiony będą nadal rozwijały wysokiej jakości sieci aktywnej mobilności. Projekty mają pozostawać zgodne z krajowymi standardami projektowania i dostępności.

Ponad 3.500 mil bezpieczniejszych tras

Burmistrzowie korzystający ze zintegrowanego finansowania i funduszy transportowych zawarli z Department for Transport oraz Active Travel England porozumienie dotyczące ponad 3.500 mil bezpieczniejszych tras.

Połączenia mają prowadzić pomiędzy szkołami, osiedlami, centrami handlowymi i węzłami transportowymi. Program ma poprawiać samodzielność transportową dzieci, ograniczać zatłoczenie dróg i zmniejszać koszty codziennych podróży gospodarstw domowych.

Do 2030 roku każda mayoral strategic authority i duża jednostka samorządu lokalnego ma dysponować finansowanym, etapowym planem sieci aktywnej mobilności. Plany mają być powiązane z polityką mieszkaniową, ochroną zdrowia i rozwojem gospodarczym.

Nie podano jednej daty zakończenia budowy wszystkich 3.500 mil tras. Realizacja będzie zależeć od harmonogramów poszczególnych regionów i projektów.

Krajowa sieć aktywnej mobilności do 2030 roku

Do 2030 roku ATE ma stworzyć podstawy krajowej sieci aktywnej mobilności, łączącej istniejące, finansowane i planowane trasy lokalne.

Obecne lokalne plany infrastruktury pieszej i rowerowej wskazują około 20.000 mil planowanych tras. Kolejne niemal 7.000 mil nowych lub zmodernizowanych połączeń zidentyfikowano w krajowej sieci rowerowej, lokalnych systemach oraz planach poprawy publicznych praw przejścia i przejazdu.

W jeden system mają zostać włączone również inwestycje realizowane przez National Highways i pozostałych partnerów. Sieć ma obejmować zarówno obszary miejskie, jak i połączenia prowadzące przez wsie, mniejsze miejscowości oraz parki narodowe.

ATE ma zaktualizować wytyczne dotyczące lokalnych planów infrastruktury pieszej i rowerowej. Przygotowane zostaną także zasady projektowania tras na obszarach wiejskich.

Jedna platforma cyfrowa i wspólne oznakowanie

Strategia przewiduje przygotowanie jednolitego systemu informacji kierunkowej dla aktywnej mobilności.

W 2026 roku mają ruszyć lokalne pilotaże oznakowania i innowacyjnych rozwiązań ulicznych. W tym samym roku ma zostać opublikowana wizja oraz wstępne uzasadnienie biznesowe dla krajowego systemu informacji trasowej.

W 2027 roku mają zostać przedstawione nowe wytyczne dotyczące lokalnych planów infrastruktury rowerowej i pieszej. Dokumenty mają wspierać samorządy w aktualizowaniu sieci i integrowaniu ich z lokalnymi planami transportowymi.

Do 2028 roku mają zostać zmienione przepisy i podręczniki dotyczące znaków oraz oznakowania drogowego. Aktualizacja ma objąć również znaki przeznaczone dla ruchu pieszego, rowerowego i osób korzystających z urządzeń mobilnościowych.

Do 2030 roku istniejące i planowane trasy mają zostać połączone na jednej platformie cyfrowej. Krajowa sieć powinna być wówczas dostępna w standardowych serwisach mapowych i aplikacjach do planowania podróży.

10 mln GBP na innowacyjne rozwiązania uliczne

Rząd zapowiedział utworzenie Streets Innovation Fund o wartości 10 mln GBP.

Fundusz ma finansować testowanie nowych rozwiązań zwiększających udział aktywnej mobilności i poprawiających bezpieczeństwo ruchu drogowego. Jednym z analizowanych kierunków są uproszczone przejścia typu zebra na wlotach dróg podporządkowanych.

Do 2028 roku ma zostać zaktualizowany dokument Traffic Signs Regulations and General Directions. Zmiany mają umożliwić szersze wdrażanie nowych rodzajów przejść i oznakowania.

Aktualizację przejdzie także Manual for Streets. Nowa wersja ma mocniej uwzględniać projektowanie ulic podporządkowane potrzebom pieszych, rowerzystów i osób o ograniczonej mobilności.

Nie przedstawiono jeszcze katalogu projektów, które otrzymają finansowanie ze Streets Innovation Fund, ani terminu pierwszego naboru.

Nowe narzędzia przeciw parkowaniu na chodnikach

CWIS3 zapowiada przekazanie lokalnym władzom transportowym dodatkowych uprawnień dotyczących parkowania pojazdów na chodnikach.

W 2026 roku niepotrzebne blokowanie chodnika ma stać się wykroczeniem egzekwowanym w postępowaniu cywilnym. Umundurowani funkcjonariusze kontroli będą mogli reagować na przypadki utrudniające poruszanie się pieszych, osób starszych, rodziców z dziećmi i osób z niepełnosprawnościami.

Samorządy mają również otrzymać możliwość wprowadzania lokalnych zakazów parkowania na chodnikach, z uwzględnieniem określonych wyjątków.

Rząd planuje ponadto przekazać władzom lokalnym narzędzia do zarządzania systemami rowerów współdzielonych. Regulacje mają zwiększać ofertę transportową, a jednocześnie ograniczać pozostawianie pojazdów w miejscach blokujących ruch pieszy.

Parkingi rowerowe przy stacjach kolejowych

Strategia zobowiązuje instytucje kolejowe do uwzględniania parkingów rowerowych podczas planowania inwestycji i utrzymania infrastruktury.

Gdy będzie występowało odpowiednie zapotrzebowanie, w planach biznesowych Great British Railways (GBR) mają być analizowane nowe parkingi oraz dodatkowe zabezpieczenia przed kradzieżą. Istniejące miejsca postojowe mają być utrzymywane w odpowiednim stanie.

Active Travel England przygotuje system oceny jakości i ciągłości tras pieszych oraz rowerowych prowadzących do stacji. Oceniana będzie także dostępność i standard parkingów rowerowych.

Dokument nie określa liczby nowych miejsc, które mają powstać przy kolei do 2030 roku. Nie wskazano także budżetu wydzielonego wyłącznie na parkingi stacyjne.

Trasa aktywnej mobilności wzdłuż HS2

Jednym z zobowiązań jest stworzenie dziedzictwa aktywnej mobilności związanego z budową High Speed Two (HS2).

Plan obejmuje nieprzerwaną trasę pomiędzy Londynem i Birmingham, prowadzoną poza ruchem samochodowym. Z głównym ciągiem mają być połączone lokalne sieci obsługujące miasta i wsie położone w sąsiedztwie linii kolejowej.

Nie podano terminu ukończenia całej trasy ani jej ostatecznej długości. Dokument nie przedstawia również oddzielnej wartości finansowania tego zadania.

Projekt ma być częścią szerszego systemu, w którym infrastruktura kolejowa jest powiązana z lokalnymi trasami pierwszej i ostatniej mili.

5,3 mln dodatkowych aktywnych osób

Realizacja celów CWIS3 ma sprawić, że do 2035 roku aktywność fizyczną dzięki codziennym podróżom podejmie dodatkowych 5,3 mln osób.

Rząd prognozuje wzrost liczby krótkich etapów pieszych o 2,2 mld oraz rowerowych o 600 mln. Szacunki obejmują okres od 2025 do 2035 roku.

Strategia zakłada także ograniczenie pracy samochodów o około 700 mln mil. Ma to zmniejszyć zatłoczenie ulic oraz emisję zanieczyszczeń i gazów cieplarnianych.

Według prognoz większa aktywność pozwoli uniknąć ponad 4 mln dni nieobecności chorobowej rocznie. Oczekiwany efekt zdrowotny oszacowano również na 45.000 dodatkowych lat życia wynikających z ograniczenia ryzyka przedwczesnej śmierci.

Cele bezpieczeństwa do 2035 roku

Poprawa bezpieczeństwa jest jednym z trzech strategicznych celów CWIS3. Dokument wskazuje, że obawy dotyczące ruchu drogowego i bezpieczeństwa osobistego pozostają istotną barierą, szczególnie dla kobiet i dzieci.

Strategia jest powiązana z brytyjskim programem bezpieczeństwa drogowego. Do 2035 roku liczba osób zabitych lub ciężko rannych na drogach Wielkiej Brytanii ma zostać ograniczona o 65 proc.

W przypadku dzieci poniżej 16. roku życia cel wynosi 70 proc. Postępy mają być analizowane również w przeliczeniu na miliard mil pokonywanych pieszo i rowerem.

Monitorowane będą ponadto deklarowane obawy związane z bezpieczeństwem osobistym podczas chodzenia, korzystania z urządzeń mobilnościowych i jazdy rowerem.

Active Travel England jako koordynator

Active Travel England jest agencją wykonawczą Department for Transport. Ma wspierać władze lokalne i regionalne w planowaniu, finansowaniu oraz realizowaniu spójnych sieci aktywnej mobilności.

ATE będzie prowadzić szkolenia, zapewniać wsparcie techniczne i oceniać zdolność samorządów do przygotowywania inwestycji. Agencja ma również korzystać z uprawnień planistycznych, aby infrastruktura piesza i rowerowa była uwzględniana od początku w nowych osiedlach oraz dokumentach rozwojowych.

System monitorowania ma obejmować między innymi długość nowych i zmodernizowanych tras, jakość projektów, etapy realizacji oraz zgodność z wynikami uzgodnionymi dla zdecentralizowanych funduszy.

ATE ma także ujednolicić wykorzystywanie liczników ruchu oraz standardów danych, aby samorządy mogły porównywać efekty inwestycji i przekazywać informacje do krajowego systemu.