Co wiemy o pociągach AeroExpress, które połączą Warszawę, nowe lotnisko i Łódź?

Rząd i spółka odpowiedzialna za projekt zapowiadają, że jeszcze w tym roku ma zostać ogłoszony przetarg na zakup nowoczesnych składów osiągających prędkość do 200 km/h.

Rozkład jazdy:

1. Jakie potoki pasażerskie prognozowane są dla połączeń AeroExpress między Warszawą, nowym lotniskiem i Łodzią?
2. Jak często mają kursować pociągi AeroExpress i jakie czasy przejazdu przewidziano na trasie Warszawa – Łódź?
3. Kiedy planowane jest ogłoszenie przetargu na zakup pociągów AeroExpress osiągających prędkość 200 km/h?

AeroExpress ma być podstawowym środkiem transportu

Pociągi AeroExpress, oznaczane skrótem AEX, mają obsługiwać trasę Warszawa Wschodnia – nowe lotnisko – Łódź Kaliska. Założeniem projektu jest stworzenie szybkiego, częstego i dostępnego cenowo połączenia, które będzie wykorzystywane nie tylko przez pasażerów lotniczych, ale także osoby codziennie dojeżdżające do pracy czy szkoły.

– Pociągi AeroExpress będą najwygodniejszym i podstawowym środkiem transportu między Warszawą, nowym lotniskiem i Łodzią. Dzięki infrastrukturze Kolei Dużych Prędkości i krótkiej trasie zapewnią wysoką niezawodność i odciążą najszybsze pociągi KDP. Pociągi AEX powinny stanowić kolejowy kręgosłup dla duopolis Warszawy i Łodzi – mówi wiceminister infrastruktury Maciej Lasek, pełnomocnik rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego.

Według planów pociągi będą kursować bardzo często:

• co 15 minut na odcinku Warszawa Wschodnia – lotnisko,
• co 30 minut na trasie Warszawa – Łódź.

Rozkład jazdy ma być dostosowany również do potrzeb pracowników portu lotniczego oraz osób podróżujących nocą. Oznacza to, że pociągi będą kursowały także w godzinach nocnych, umożliwiając dojazd do lotów odbywających się nad ranem lub późno w nocy.

Trzy funkcje jednego systemu kolejowego

Projektanci zakładają, że AeroExpress będzie pełnił jednocześnie trzy kluczowe role transportowe.

Pierwszą będzie obsługa pasażerów nowego lotniska. Drugą – codzienne przewozy między Warszawą i Łodzią. Trzecią funkcją ma być transport pracowników lotniska i całego zaplecza portowego.

To właśnie połączenie tych trzech elementów ma sprawić, że AeroExpress stanie się jednym z najbardziej obciążonych systemów kolejowych w kraju.

– Obsługa Łodzi pociągami AeroExpress przez tunel PLK z pełnym zestawem zatrzymań zwiększy dostępność transportu kolejowego w mieście i jego dzielnicach. Z kolei najszybsze pociągi KDP na terenie Łodzi zatrzymywałyby się tylko na stacji Fabryczna, żeby następnie wyjechać w stronę Sieradza, a stamtąd do Wrocławia lub Poznania – mówi dr Filip Czernicki, prezes zarządu spółki Centralny Port Komunikacyjny.

Krótkie czasy przejazdu

AEX ma oferować bardzo konkurencyjne czasy przejazdu względem samochodów i autobusów. Według założeń:

• przejazd z Warszawy Centralnej na lotnisko zajmie około 22 minut,
• z Warszawy Centralnej do Brzezin około 50 minut,
• z Warszawy Centralnej do Łodzi Fabrycznej około 68 minut.

Pociągi mają zatrzymywać się m.in. na stacjach Warszawa Centralna, Warszawa Zachodnia, przy nowym lotnisku, w Brzezinach, Łodzi Widzew, Łodzi Niciarnianej oraz na wszystkich przystankach w łódzkim tunelu średnicowym: Łódź Śródmieście, Łódź Polesie i Łódź Koziny.

W praktyce oznacza to, że AeroExpress ma obsługiwać nie tylko ruch lotniskowy, ale również lokalne potrzeby komunikacyjne mieszkańców Łodzi i Warszawy.

Kolej Dużych Prędkości i AeroExpress będą się uzupełniać

Projekt zakłada wyraźny podział funkcji pomiędzy AeroExpressem a najszybszymi pociągami Kolei Dużych Prędkości.

Pociągi AEX mają korzystać z tunelu konwencjonalnego PKP PLK i zatrzymywać się na większej liczbie stacji. Z kolei szybkie składy KDP będą korzystały z nowego tunelu budowanego w ramach programu Port Polska i obsługiwały głównie dalekobieżne relacje do Wrocławia czy Poznania.

Według założeń najszybsze pociągi KDP mają pokonywać trasę Warszawa – Łódź bez zatrzymań nawet w około 40 minut.

– Prognozy wykonane przez Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Lotniczych (IATA) wskazują gwałtowne tempo rozwoju ruchu na nowym lotnisku po 2035 r. Liczba pasażerów lotniska w scenariuszu bazowym wzrosnąć ma z 33 mln w 2032 r. do przeszło 40 mln w 2040 r. oraz ponad 50 mln w 2050 r. Pojemność taboru musi zabezpieczać potrzeby lotniska na wiele lat naprzód – mówi prezes dr Filip Czernicki.

Prognozy mówią o rekordowej liczbie pasażerów

Prognozy przewozowe pokazują ogromny potencjał nowego połączenia. W 2035 roku między Warszawą a Łodzią wszystkimi kategoriami pociągów ma podróżować ponad 6 mln pasażerów rocznie.

Sama usługa AeroExpress ma przewozić rocznie od 10 do 12 mln pasażerów we wszystkich relacjach, w zależności od polityki taryfowej.

Dla porównania – według danych Urzędu Transportu Kolejowego w 2024 roku na trasie Warszawa – Łódź przewieziono około 2,4 mln pasażerów. Obecnie najbardziej obciążona trasa kolejowa w Polsce, czyli Gdańsk – Gdynia, obsługuje około 5,4 mln pasażerów rocznie.

Specjalne pociągi dla dużych potoków podróżnych

AeroExpress ma wykorzystywać specjalnie zaprojektowane składy o dużej pojemności. Według prognoz jednorazowo pociągi mogą przewozić nawet od 400 do 600 osób.

Tak duże potoki pasażerskie wynikają z nakładania się ruchu lotniskowego oraz codziennych dojazdów pomiędzy Warszawą i Łodzią.

Nowe pociągi mają być klasycznymi składami konwencjonalnymi rozwijającymi prędkość do 200 km/h. Zrezygnowano z zakupu bardzo szybkich składów osiągających 300–350 km/h, aby ograniczyć koszty zakupu i późniejszej eksploatacji.

Przetarg jeszcze w tym roku

Spółka odpowiedzialna za projekt przygotowuje obecnie przetarg na zakup nowego taboru dla AeroExpressu. Postępowanie ma zostać ogłoszone jeszcze w tym roku przez specjalnie powołaną spółkę taborową.

Nowe pociągi będą musiały zapewnić wysoką pojemność, dużą niezawodność i komfort podróży, a jednocześnie umożliwiać sprawną obsługę bardzo częstych kursów.

– Wybór taboru konwencjonalnego do 200 km/h do obsługi połączeń między Warszawą, nowym lotniskiem i Łodzią ma ograniczyć koszty zakupu i eksploatacji przy zachowaniu wysokiej efektywności przewozowej. Pociągi do 350 km/h będą jeździły na dłuższych trasach, np. z Warszawy przez Łódź Fabryczną do Wrocławia i Poznania – mówi Piotr Rachwalski, członek zarządu ds. kolei spółki Centralny Port Komunikacyjny.

Bilety mają być dostępne cenowo

Twórcy projektu podkreślają, że AeroExpress nie ma być ekskluzywnym i drogim połączeniem lotniskowym. Wręcz przeciwnie – system ma być dostępny dla szerokiej grupy pasażerów i stanowić realną alternatywę dla samochodu.

Plan zakłada funkcjonowanie połączeń jako dotowanej usługi publicznej, a nie przewozów komercyjnych. Dzięki temu ceny biletów mają pozostać na rozsądnym poziomie.

Według założeń oferta ma przypominać obecne połączenia SKM i Kolei Mazowieckich obsługujące Lotnisko Chopina, jednak w znacznie większej skali i przy wykorzystaniu infrastruktury Kolei Dużych Prędkości.

– Żeby o godz. 6:00 rano odleciał samolot, na miejscu już ok. 3:00 powinien być personel lotniska, a przywieźć ich może nocny pociąg AeroExpress. Lotnisko Chopina zostanie zastąpione przez nowy port lotniczy. Usługa AEX musi być zatem podobna do dzisiejszych pociągów Szybkiej Kolei Miejskiej S2/S3 i Kolei Mazowieckich obsługujących Lotnisko Chopina. W praktyce nowe lotnisko powinno być dostępne dla mieszkańców w analogicznym czasie przejazdu koleją i rozsądnej cenie biletów – mówi Maciej Lasek, pełnomocnik rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego.

– AeroExpress nie może być drogim pociągiem lotniskowym. Powinien łączyć funkcję transportu lotniskowego z codziennymi dojazdami do pracy, szkoły itd., a co za tym idzie powinien być dostępny cenowo dla szerokiej grupy pasażerów. Oferta AEX musi być na tyle atrakcyjna, żeby kolej była pierwszym wyborem w dojeździe do nowego lotniska – podkreśla Piotr Rachwalski.