Noc Muzeów 2026: Zabytkowy parowóz „Zosia” pojedzie do Manowa

Tegoroczna Noc Muzeów na Pomorzu Zachodnim zapowiada się wyjątkowo atrakcyjnie zarówno dla miłośników historii, jak i entuzjastów kolei. W programie znalazły się m.in. nocny spacer śladami średniowiecznego miasta Stolzenberg koło Sławoborza oraz przejazd zabytkowym parowozem Px48-3901 „Zosia” na trasie Koszalin – Manowo.

To właśnie historyczna wąskotorówka będzie jedną z największych atrakcji wydarzenia dla fanów techniki kolejowej i zabytkowego taboru.

Rozkład jazdy:

1. Jakie atrakcje przygotowała Koszalińska Kolej Wąskotorowa z okazji tegorocznej Nocy Muzeów?
2. Czym wyróżnia się zabytkowy parowóz Px48-3901 „Zosia”, który pojedzie do Manowa?
3. Co odkryli archeolodzy w pobliżu Sławoborza i kiedy odbędzie się nocny spacer do średniowiecznego Stolzenberg?

Zabytkowa „Zosia” ponownie na szlaku

Jedną z najciekawszych propozycji przygotowało Towarzystwo Koszalińskiej Kolei Wąskotorowej. Organizatorzy zapraszają 16 maja do zwiedzania zaplecza koszalińskiej wąskotorówki oraz poznania historii kolei, która od dziesięcioleci stanowi jeden z symboli regionu.

Kulminacyjnym punktem wieczoru będzie nocny przejazd ponad 70-letnim parowozem Px48-3901 „Zosia”, który o godz. 22:00 wyruszy z Koszalina do Manowa. Przejazd będzie biletowany i – jak co roku – może przyciągnąć wielu miłośników kolei oraz fotografów chcących uwiecznić zabytkowy skład w nocnej scenerii.

Parowóz Px48-3901 należy do najbardziej rozpoznawalnych pojazdów eksploatowanych przez Koszalińską Kolej Wąskotorową. Lokomotywy serii Px48 były produkowane w latach 50. XX wieku dla polskich kolei wąskotorowych i przez dekady obsługiwały lokalne połączenia pasażerskie oraz towarowe. Dziś są już rzadko spotykanymi eksponatami czynnymi, dlatego każda możliwość przejazdu takim składem budzi duże zainteresowanie pasjonatów kolejnictwa.

„Zosia” jest jednym z najważniejszych elementów kolekcji koszalińskiej wąskotorówki i regularnie uczestniczy w wydarzeniach specjalnych oraz przejazdach turystycznych. Dzięki działalności Towarzystwa Koszalińskiej Kolei Wąskotorowej historyczny tabor pozostaje sprawny i nadal może wozić pasażerów po zachowanych fragmentach dawnej sieci kolei wąskotorowej.

Zwiedzanie kolejowego zaplecza

Atrakcje w Koszalinie rozpoczną się już o godz. 17:00. Uczestnicy będą mogli zobaczyć, jak funkcjonuje kolej wąskotorowa „od kuchni”, poznać historię linii oraz obejrzeć kolekcję historycznego taboru.

Organizatorzy zapowiadają możliwość zapoznania się zarówno z zabytkowymi wagonami, jak i urządzeniami wykorzystywanymi do utrzymania infrastruktury oraz obsługi pociągów.

Choć większość atrakcji związanych z Nocą Muzeów w Koszalinie została przeniesiona na obchody 760-lecia miasta zaplanowane na 22 maja, wydarzenie organizowane przez wąskotorówkę pozostaje jedną z najważniejszych propozycji dla mieszkańców i turystów już w najbliższy weekend.

Nocny spacer do zaginionego miasta Stolzenberg

Duże zainteresowanie budzi również wydarzenie organizowane przez Stowarzyszenie Przyjaciół Pokrzywnicy w Sławoborzu. Uczestnicy Nocy Muzeów będą mogli wziąć udział w nocnym spacerze do miejsca, gdzie archeolodzy odkryli ślady średniowiecznego miasta Stolzenberg.

Miasto znajdowało się w pobliżu osady Zagrody koło Sławoborza. Według archeologów zostało założone prawdopodobnie w drugiej połowie XIII lub na początku XIV wieku. Funkcjonowało jednak stosunkowo krótko, a przyczyny jego opuszczenia do dziś pozostają nieznane.

Pierwsze ślady średniowiecznego osadnictwa odkryto podczas badań prowadzonych w latach 2020–2021 z wykorzystaniem detektorów metali. Kolejne prace przeprowadzone w 2025 roku pozwoliły dokładniej poznać układ urbanistyczny dawnego miasta. Archeolodzy korzystali m.in. z analiz geofizycznych, skaningu LiDAR wykonywanego przy użyciu dronów oraz odwiertów geologicznych.

Spacer rozpocznie się o godz. 21:30. Uczestnicy spotkają się przy drodze pożarowej nr 19 w kierunku osady Zagrody, przy trasie Sławoborze–Mysłowice. Do przejścia będzie około 3–4 kilometrów leśnymi ścieżkami.

Organizatorzy podkreślają, że wydarzenie ma charakter otwarty, jednak osoby niepełnoletnie mogą uczestniczyć wyłącznie pod opieką dorosłych. Zalecane jest zabranie latarek oraz wygodnego obuwia terenowego.

Muzeum Oręża Polskiego także przygotowało atrakcje

W Kołobrzegu na zwiedzających czekać będą dwa oddziały Muzeum Oręża Polskiego. Placówka przy ul. Emilii Gierczak zostanie otwarta o godz. 17:00, a oddział przy ul. Armii Krajowej godzinę później.

W programie znalazły się m.in. spotkanie z pilotem rezerwy Tomaszem Sotowskim – autorem książki „Supersonic Pilot. Historia prawdziwa” – oraz wykład dr hab. Beaty Wywrot-Wyszkowskiej poświęcony średniowiecznym wodociągom w Kołobrzegu.

Oba oddziały muzeum będą dostępne dla zwiedzających do godziny 22:00.