Finlandia: państwowy operator VR przekazuje tabor do nowej spółki. Rynek kolejowy ma zostać otwarty na konkurencję

Rozkład jazdy:

1. Jak przekazanie taboru do spółki Suomen Ostoliikennekalusto wpłynie na konkurencję na fińskim rynku przewozów pasażerskich?
2. Czy nowy model rozdzielenia operatora od właściciela taboru zachęci zagranicznych przewoźników do startu w przetargach w Finlandii?
3. Jakie zmiany odczują pasażerowie po pełnym wdrożeniu reformy i otwarciu rynku na konkurencję?

Państwowa spółka przejmie zarządzanie flotą

Nowa spółka taborowa została pierwotnie utworzona jako podmiot zależny VR, jednak 1 listopada 2025 r. została wydzielona i przeszła bezpośrednio pod kontrolę państwa. Celem tej zmiany jest zapewnienie równych warunków wszystkim potencjalnym operatorom startującym w przetargach na obsługę połączeń dotowanych przez państwo. Dzięki temu każdy z nich będzie mógł uzyskać dostęp do odpowiedniego taboru przystosowanego do fińskiego rozstawu torów 1 524 mm.

Suomen Ostoliikennekalusto będzie odpowiadać za zarządzanie flotą oraz przyszłe inwestycje taborowe. VR nie będzie posiadać udziałów w spółce ani wpływu na jej decyzje operacyjne. Oznacza to wyraźne rozdzielenie funkcji operatora przewozów od właściciela taboru wykorzystywanego w usługach realizowanych w ramach umów publicznych.

Takie rozwiązanie ma zwiększyć przejrzystość rynku i ułatwić wejście nowych podmiotów do segmentu przewozów pasażerskich finansowanych ze środków publicznych.

Dwuetapowy proces sprzedaży

Uzgodniona 11 lutego sprzedaż aktywów zostanie przeprowadzona w dwóch etapach. Pierwsza faza, której zakończenie planowane jest na 2 marca, obejmuje zakup przez nową spółkę taboru wykorzystywanego przez VR w połączeniach realizowanych na podstawie bezpośrednio przyznanego kontraktu z Ministerstwem Transportu i Komunikacji, obowiązującego do końca 2030 roku.

W tej części chodzi przede wszystkim o pociągi regionalne, w tym elektryczne zespoły trakcyjne Sm7 do ruchu podmiejskiego dostarczane przez Stadlera, spalinowe zespoły trakcyjne oraz wagony wykorzystywane w pociągach nocnych.

Drugi etap, zaplanowany na późniejszy okres 2026 roku, obejmie nowszy tabor nocny oraz wagony do przewozu samochodów.

Wartość transakcji i wpływ na finanse VR

Łączna wartość obu etapów transakcji wynosi 250 mln euro. W 2026 roku VR dokona spłaty kapitału na rzecz państwa, tak aby operacja była dla przewoźnika neutralna finansowo. Według zapowiedzi rozwiązanie to nie powinno w istotny sposób wpłynąć ani na zdolność spółki do obsługi zadłużenia, ani na jej wynik operacyjny.

Przekazanie taboru do niezależnej, państwowej spółki ma stworzyć fundament pod konkurencyjny model organizacji przewozów pasażerskich w Finlandii. Rząd liczy, że oddzielenie własności taboru od działalności operacyjnej zwiększy atrakcyjność rynku dla nowych przewoźników i poprawi efektywność świadczenia usług kolejowych w przyszłości.