Węgry stawiają na kolej. Plany o wartości 10 mld euro i sześć filarów

To jeden z największych programów inwestycyjnych w historii węgierskiej kolei, obejmujący rozwój infrastruktury, zakup nowego taboru oraz rozbudowę systemów tram-train i metra.

Rozkład jazdy:

1. Jakie inwestycje obejmuje węgierski Baross Gábor Railway Development Plan i jaka jest łączna wartość programu?
2. Jaką rolę w rozwoju transportu szynowego na Węgrzech mają odegrać tram-trainy oraz bateryjne zespoły trakcyjne?
3. Jakie projekty dotyczące metra i kolei podmiejskiej HÉV przewidziano w ramach dziesięcioletniego programu modernizacji kolei?

Sześć filarów modernizacji kolei

Program zakłada kompleksową przebudowę węgierskiego systemu transportu szynowego w perspektywie najbliższych dziesięciu lat. Celem jest stworzenie kolei, która będzie realną alternatywą dla transportu samochodowego zarówno w ruchu dalekobieżnym, jak i regionalnym.

Wśród głównych założeń znalazły się:

• skrócenie czasów przejazdu na głównych liniach,
• modernizacja regionalnych połączeń,
• rozwój kolei aglomeracyjnej,
• rozbudowa transportu szynowego w Budapeszcie,
• zwiększenie udziału kolei w przewozach towarowych,
• poprawa połączeń międzynarodowych.

Tram-trainy mają odegrać większą rolę

Jednym z najbardziej interesujących elementów programu jest rozwój systemów tram-train. Po sukcesie połączenia Szeged – Hódmezővásárhely rząd chce wykorzystać to rozwiązanie także w innych aglomeracjach.

Docelowo tram-trainy mają usprawnić dojazdy z przedmieść do centrów miast, umożliwiając kursowanie tych samych pojazdów zarówno po sieci kolejowej, jak i tramwajowej. Rozwiązanie ma ograniczyć liczbę przesiadek oraz zwiększyć atrakcyjność transportu publicznego.

Pociągi bateryjne zamiast spalinowych

Istotnym elementem strategii jest również modernizacja linii regionalnych, zwłaszcza tam, gdzie pełna elektryfikacja byłaby zbyt kosztowna.

W takich przypadkach planowany jest zakup bateryjnych oraz hybrydowych zespołów trakcyjnych, które mają stopniowo zastąpić wysłużone spalinowe pociągi, w tym dobrze znane na Węgrzech pojazdy serii Bzmot. Nowy tabor ma poprawić komfort podróży, ograniczyć emisję spalin i zmniejszyć koszty eksploatacji. Jednocześnie zapowiedziano lepszą integrację rozkładów jazdy kolei i autobusów regionalnych.

Rozbudowa metra i modernizacja HÉV

Znacząca część inwestycji zostanie skierowana do Budapesztu.

Program przewiduje między innymi:

• przedłużenie linii metra M3,
• dalszą modernizację sieci kolei podmiejskiej HÉV,
• integrację wybranych linii HÉV z systemem metra, w tym realizację projektu połączenia linii M2 z H8 i H9.

Celem jest stworzenie bardziej spójnego systemu transportu szynowego w aglomeracji budapeszteńskiej oraz ograniczenie konieczności przesiadek dla mieszkańców przedmieść.

Szybsze pociągi i młodszy tabor

Jednym z głównych założeń programu jest poprawa parametrów eksploatacyjnych całej sieci.

Rząd zapowiada, że w ciągu dziesięciu lat średni wiek taboru kolejowego ma zostać znacząco obniżony, a na najważniejszych magistralach pociągi mają osiągać średnią prędkość około 100 km/h pomiędzy stacjami. Równocześnie planowane są zakupy nowych składów InterCity oraz modernizacja infrastruktury, która pozwoli zlikwidować wiele obowiązujących obecnie ograniczeń prędkości.

Finansowanie głównie z funduszy unijnych

Łączna wartość programu wynosi około 3550 mld forintów. Większość środków ma pochodzić z funduszy Unii Europejskiej.

Plan finansowy zakłada wykorzystanie około 1800 mld forintów z obecnej perspektywy unijnej, 950 mld forintów z kolejnego budżetu UE na lata 2028–2034, a także 400 mld forintów kredytu Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz kolejnych 400 mld forintów z finansowania koncesyjnego.

Ambitna wizja dla węgierskiej kolei

Baross Gábor Railway Development Plan jest znacznie szerszy niż klasyczny program modernizacji infrastruktury. Obejmuje zarówno inwestycje w linie kolejowe i tabor, jak również rozwój kolei aglomeracyjnej, tram-trainów oraz integrację metra z siecią kolei podmiejskiej.

Jeżeli założenia programu zostaną zrealizowane, Węgry mogą w ciągu najbliższej dekady stworzyć jeden z najbardziej kompleksowo zmodernizowanych systemów transportu szynowego w Europie Środkowej, oparty na nowoczesnym taborze, rozbudowanej infrastrukturze oraz rozwiązaniach ograniczających emisję i zwiększających atrakcyjność transportu publicznego.