Pilna naprawa pięciu tramwajów. GAiT wskazuje na uszkodzenia konstrukcji nośnej

Podczas bieżącej eksploatacji wykryto uszkodzenia połączeń spawanych, kratownic oraz profili nośnych. GAiT ocenia, że dalsza eksploatacja pojazdów w takim stanie jest niedopuszczalna i dlatego zdecydował się na procedurę negocjacyjną bez wcześniejszego przeprowadzenia konkurencyjnego przetargu. W postępowaniu jako oferent wskazana została spółka SAATZ. O poprzedniej umowie GAiT z tym podmiotem pisaliśmy wcześniej w InfoTram.pl.

Rozkład jazdy:

1. Co było bezpośrednią przyczyną uszkodzeń połączeń spawanych, kratownic i profili nośnych w pięciu tramwajach Pesa 128NG?
2. Czy GAiT skontrolował pozostałe tramwaje tego typu pod kątem podobnych uszkodzeń konstrukcji nośnej i czy wykryto w nich nieprawidłowości?
3. Jak długo poszczególne tramwaje 1051–1055 pozostaną wyłączone z ruchu i czy ich naprawa wpłynie na dostępność taboru oraz realizację rozkładu jazdy?

Problemy z połączeniami spawanymi, kratownicami i profilami

W 2024 roku GAiT podpisały z firmą SAATZ umowę na utrzymanie techniczne wybranych modeli tramwajów PESA. Wśród nich były także dwukierunkowe Jazzy. Bieżąca sprawa dotyczy właśnie tych pięciu tramwajów typu 128NG należących do gdańskiego przewoźnika. To prawdopodobnie miało wpływ na wybór wykonawcy w trybie bezprzetargowym. Zwróciliśmy się do gdańskiego przewoźnika z prośbą o wyjaśnienie tej kwestii, w uzasadnieniu bezpośredniego udzielenia zamówienia nie wskazano bowiem dlaczego wybór padł na tę konkretną firmę.

GAiT poinformował o nagłym i – według spółki – niemożliwym wcześniej do przewidzenia pojawieniu się problemów z konstrukcją nośną pojazdów. Sytuację uznano za na tyle poważną, że naprawy mają zostać przeprowadzone bez oczekiwania na zakończenie standardowego postępowania przetargowego.

Zakres stwierdzonych nieprawidłowości dotyczy elementów mających kluczowe znaczenie dla konstrukcji tramwajów.

GAiT wskazuje na uszkodzenia połączeń spawanych, kratownic oraz profili nośnych. Zły stan tych elementów może wpływać na trwałość konstrukcji oraz prawidłowe przenoszenie obciążeń powstających podczas eksploatacji pojazdu.

Przewoźnik ocenił, że uszkodzenia konstrukcji nośnej mogą bezpośrednio wpływać na bezpieczeństwo pasażerów.

W konsekwencji dalszą eksploatację pięciu tramwajów w obecnym stanie technicznym uznano za niedopuszczalną.

Pięć konkretnych tramwajów do naprawy

Naprawa obejmie pięć pojazdów Pesa 128NG o numerach bocznych:

1051, 1052, 1053, 1054 oraz 1055.

Wszystkie mają przejść prace dotyczące konstrukcji nośnej.

W opublikowanych informacjach nie przedstawiono natomiast szczegółowego zakresu technologicznego napraw dla każdego z pięciu wagonów. Nie wiadomo więc, czy zakres stwierdzonych uszkodzeń jest identyczny we wszystkich pojazdach ani które dokładnie fragmenty konstrukcji będą wymieniane, wzmacniane lub naprawiane.

GAiT: dalsza eksploatacja jest niedopuszczalna

Przewoźnik bardzo mocno uzasadnia konieczność szybkiego przeprowadzenia prac względami bezpieczeństwa.

GAiT wskazuje, że jako operator publicznego transportu zbiorowego odpowiada za bezpieczeństwo pasażerów oraz pozostałych uczestników ruchu. W ocenie spółki pozostawienie tramwajów z wykrytymi uszkodzeniami w eksploatacji mogłoby stworzyć ryzyko wypadku lub poważnego zagrożenia dla podróżnych.

Dlatego pojazdy wymagają natychmiastowego przywrócenia do pełnej sprawności technicznej.

Zwłoka mogłaby również prowadzić do dalszego pogłębiania się uszkodzeń konstrukcji, a w konsekwencji zwiększenia zakresu i kosztów późniejszych napraw.

Bez standardowego przetargu

Ze względu na charakter problemu GAiT nie zdecydował się na przeprowadzenie standardowej procedury konkurencyjnej.

Zastosowano procedurę negocjacyjną bez uprzedniej publikacji zaproszenia do ubiegania się o zamówienie. Przewoźnik powołuje się na wyjątkowo pilną potrzebę wynikającą z wydarzeń, których nie mógł wcześniej przewidzieć.

GAiT argumentuje, że terminy obowiązujące w standardowych procedurach zamówień publicznych uniemożliwiłyby odpowiednio szybkie rozpoczęcie napraw.

Według przewoźnika jednocześnie spełnione zostały przesłanki dotyczące nagłego i nieprzewidywalnego charakteru sytuacji, konieczności natychmiastowego działania w celu ochrony zdrowia i życia oraz obiektywnego braku możliwości zachowania terminów właściwych dla procedury konkurencyjnej.

SAATZ wskazany jako oferent

W postępowaniu jako oferent wskazana została spółka SAATZ z Warszawy. Ogłoszenie ma formę dobrowolnej przejrzystości ex ante. Jest to rozwiązanie stosowane przed bezpośrednim udzieleniem zamówienia, pozwalające zamawiającemu poinformować o zamiarze zawarcia umowy bez przeprowadzenia standardowej procedury konkurencyjnej.

W przedstawionych informacjach nie podano wartości zamówienia ani ceny zaproponowanej za wykonanie prac przy pięciu tramwajach.

Nie określono również wartości naprawy przypadającej na pojedynczy pojazd.

Pięć miesięcy na realizację

Przewidywany okres obowiązywania zamówienia wynosi pięć miesięcy.

W tym czasie naprawione mają zostać konstrukcje nośne wszystkich pięciu tramwajów 128NG objętych postępowaniem.

Inwestycja nie będzie finansowana ze środków Unii Europejskiej.

Dla GAiT istotny będzie czas przywracania kolejnych wagonów do eksploatacji. Jednoczesne wyłączenie pięciu pojazdów oznacza bowiem ograniczenie dostępności części floty przewoźnika.

Problem dotyczy bezpieczeństwa konstrukcji tramwajów

Najważniejszą informacją w całej procedurze jest charakter wykrytych nieprawidłowości. Nie chodzi o standardowe zużycie wyposażenia pasażerskiego czy typową naprawę podzespołów eksploatacyjnych, ale o konstrukcję nośną pojazdów.

GAiT wskazuje wprost na uszkodzenia połączeń spawanych, kratownic i profili nośnych oraz możliwość wpływu tych nieprawidłowości na prawidłowe przenoszenie obciążeń.

To właśnie skala potencjalnego zagrożenia jest podstawą decyzji o przeprowadzeniu napraw w trybie pilnym.

Na obecnym etapie nie podano informacji, czy podobne kontrole przeprowadzono lub będą prowadzone w pozostałych gdańskich tramwajach tego typu. Nie wiadomo również, jaka była bezpośrednia przyczyna powstania uszkodzeń w pięciu wskazanych pojazdach.

Wyjaśnienie przyczyn może mieć szczególne znaczenie dla dalszego utrzymania floty. Jeżeli problemy okażą się związane z rozwiązaniami konstrukcyjnymi lub charakterem wieloletniej eksploatacji, konieczne może być sprawdzenie pozostałych pojazdów pod kątem występowania podobnych nieprawidłowości.

Na razie działania GAiT koncentrują się na pięciu wagonach o numerach 1051–1055, które mają przejść naprawę konstrukcji nośnej w ciągu pięciu miesięcy.

Sprostowanie przesłane przez SAATZ (pisownia oryginalna)

Zakres prac wykonanych przez SAATZ przy przedmiotowych tramwajach w 2024 roku obejmował wyłącznie wymianę podłogi i nie miał żadnego związku ani wpływu na powstałe pęknięcia konstrukcji nośne.