POLREGIO postuluje miliard złotych rocznie na nowe pociągi. Jest apel przewoźnika
POLREGIO i Pracodawcy RP apelują o przeznaczenie części środków z Funduszu Kolejowego na wymianę przestarzałego taboru regionalnego. Obie organizacje postulują, aby 15% wpływów funduszu z opłaty paliwowej, czyli około 1 mld zł rocznie, trafiało na zakup nowych pociągów.
Ich zdaniem skierowanie całych planowanych 10 mld zł wyłącznie na modernizację infrastruktury nie rozwiąże problemu wykluczenia komunikacyjnego. Prezes POLREGIO Andrzej Pawłowski przekonuje, że stały mechanizm finansowania pozwoliłby w ciągu dekady niemal całkowicie wycofać z polskich torów wysłużone jednostki EN57. Pisaliśmy o tym w InfoRail.pl.
Rozkład jazdy
- Dlaczego POLREGIO i Pracodawcy RP chcą przeznaczenia 1 mld zł rocznie z Funduszu Kolejowego na zakup pociągów regionalnych?
- Czy proponowany mechanizm finansowania pozwoliłby wycofać z eksploatacji wysłużone jednostki EN57?
- Jak wymiana taboru regionalnego może wpłynąć na walkę z wykluczeniem komunikacyjnym, rynek pracy i bezpieczeństwo państwa?
POLREGIO i Pracodawcy RP złożyły wspólny postulat
Podczas konsultacji dotyczących przyszłego kształtu Funduszu Kolejowego w Ministerstwie Infrastruktury POLREGIO oraz Pracodawcy RP przedstawiły zbieżne propozycje dotyczące finansowania zakupu taboru regionalnego.
Oba podmioty chcą, aby 15% wpływów Funduszu Kolejowego pochodzących z opłaty paliwowej zostało przeznaczone na odnowę floty pociągów wykorzystywanych w przewozach regionalnych.
Według przedstawionych szacunków oznaczałoby to około 1 mld zł rocznie.
Środki miałyby trafiać przede wszystkim do tych przewoźników i regionów, które dysponują najstarszym taborem i w ostatnich latach nie miały możliwości jego wymiany.
POLREGIO i Pracodawcy RP wskazują, że przeznaczenie całej planowanej kwoty 10 mld zł wyłącznie na infrastrukturę torową nie zapewni oczekiwanej poprawy dostępności transportowej.
Ich zdaniem modernizacja linii kolejowych musi być prowadzona równolegle z wymianą pojazdów, ponieważ bez odpowiedniej liczby sprawnych pociągów nie będzie możliwe wykorzystanie potencjału odnowionej infrastruktury.
Miliard złotych rocznie na wymianę najstarszych pociągów
Proponowany mechanizm miałby zapewnić stabilne, wieloletnie finansowanie zakupów taborowych, niezależne od pojedynczych programów inwestycyjnych.
Prezes zarządu POLREGIO Andrzej Pawłowski wskazuje, że pieniądze powinny być dzielone przede wszystkim na podstawie wieku pojazdów.
Takie rozwiązanie miałoby umożliwić wymianę najstarszych składów w regionach, które dotychczas nie dysponowały wystarczającymi środkami na zakup nowoczesnych jednostek.
– Stworzenie w Funduszu Kolejowym mechanizmu odnowy taboru rozwiąże nie tylko problemy sprzętowe POLREGIO. To przede wszystkim realna walka z wykluczeniem komunikacyjnym i szansa na wyższy komfort podróży w mniej zamożnych regionach. Przeznaczenie na ten cel około 1 mld zł rocznie – i dzielenie tych środków głównie na podstawie wieku pociągów – pozwoli wyrównać standard podróżowania koleją w całej Polsce – stwierdził Andrzej Pawłowski.
Według przewoźnika bez stałego źródła finansowania różnice pomiędzy regionami dysponującymi nowoczesnym taborem a tymi, w których nadal kursują kilkudziesięcioletnie pojazdy, mogą się pogłębiać.
Czterdziestoletnie pociągi będą musiały zniknąć z torów
Jednym z głównych argumentów przedstawionych przez POLREGIO jest zaawansowany wiek części taboru regionalnego.
W mniej zamożnych województwach, które w ostatnich latach nie kupowały nowych pociągów, nadal eksploatowane są jednostki mające około 40 lat.
Według przewoźnika pojazdy te wkrótce będą musiały zostać wycofane z ruchu.
Brak środków na ich zastąpienie może doprowadzić do sytuacji, w której liczba dostępnych składów okaże się niewystarczająca do obsługi istniejących połączeń pasażerskich.
POLREGIO zwraca uwagę, że problem ten może dotknąć przede wszystkim regiony o mniejszych możliwościach finansowych.
W ocenie spółki uruchomienie stałego mechanizmu wymiany taboru pozwoliłoby utrzymać ciągłość przewozów i jednocześnie stworzyć warunki do dalszego rozwoju regionalnej sieci połączeń.
EN57 mogą niemal całkowicie zniknąć w ciągu dekady
Prezes POLREGIO wskazuje również na długoterminowe skutki proponowanego programu.
Według Andrzeja Pawłowskiego przeznaczanie około 1 mld zł rocznie na zakup taboru regionalnego mogłoby w perspektywie dziesięciu lat umożliwić niemal całkowite wycofanie z eksploatacji wysłużonych elektrycznych zespołów trakcyjnych serii EN57.
Oznaczałoby to stopniowe zastępowanie starszych pojazdów nowoczesnymi jednostkami, przy wykorzystaniu stałego źródła finansowania.
– Patrzmy na polską kolej systemowo. 1 mld zł rocznie z Funduszu Kolejowego na tabor stałoby się de facto rządowym programem symbolicznej transformacji polskiej kolei regionalnej, gdyż pozwoliłoby w perspektywie 10 lat niemal w całości wycofać wysłużoną serię EN57 z polskich torów. Polscy producenci taboru byliby oczywistymi beneficjentami tego programu, co doskonale wpisuje się w ideę local contentu promowaną przez polski rząd – dodał Pawłowski.
Szef POLREGIO zwraca tym samym uwagę, że wieloletni program zakupowy mógłby mieć znaczenie nie tylko dla przewoźników i pasażerów, ale również dla krajowego przemysłu kolejowego.
Stały strumień środków na wymianę pojazdów oznaczałby bowiem regularne zapotrzebowanie na nowy tabor.
Fundusz Kolejowy a Strategia Rozwoju Kraju 2035
POLREGIO i Pracodawcy RP wiążą swój postulat również z założeniami Strategii Rozwoju Kraju 2035.
Dokument zakłada odejście od modelu rozwoju skoncentrowanego przede wszystkim na największych metropoliach na rzecz wzmacniania sieci miast średnich i rozwoju policentrycznego.
Zdaniem obu podmiotów sprawna kolej regionalna jest jednym z warunków realizacji tych założeń.
Bez odpowiedniej liczby nowoczesnych pociągów mniejsze i średnie miasta mogą mieć ograniczone możliwości korzystania z połączeń kolejowych, nawet jeżeli infrastruktura zostanie zmodernizowana.
W przedstawionym stanowisku podkreślono, że inwestycje w tabor powinny być traktowane jako element polityki rozwoju regionalnego, a nie wyłącznie jako wydatek związany z funkcjonowaniem przewoźników.
Wykluczenie komunikacyjne dotyka także seniorów i rodziny
W uzasadnieniu postulatu zwrócono szczególną uwagę na społeczne znaczenie kolei regionalnej.
POLREGIO i Pracodawcy RP wskazują, że w Polsce nadal istnieją miejscowości, których mieszkańcy mają trudności z dojazdem do pracy, szkoły lub placówek medycznych.
Problem ten nabiera znaczenia w związku ze starzeniem się społeczeństwa i zmianami demograficznymi.
Coraz większa specjalizacja szpitali i poradni sprawia, że mieszkańcy mniejszych oraz średnich miast, szczególnie seniorzy, muszą dojeżdżać do innych ośrodków w celu skorzystania z opieki medycznej.
W ocenie autorów postulatu dostępność transportu kolejowego powinna być zatem istotnym elementem polityki senioralnej.
Zwrócono również uwagę na potrzeby młodych rodzin.
Sprawne połączenia kolejowe z dużymi aglomeracjami mogą umożliwiać zamieszkanie w tańszych miastach średnich przy jednoczesnym zachowaniu dostępu do miejsc pracy w większych ośrodkach.
POLREGIO i Pracodawcy RP wskazują, że takie rozwiązanie może sprzyjać pozostawaniu rodzin w pobliżu bliskich, w tym dziadków zapewniających wsparcie w opiece nad dziećmi.
Pracodawcy RP: kolej regionalna jest ważna dla gospodarki
Organizacja Pracodawcy RP podkreśla, że sprawny transport regionalny ma bezpośrednie znaczenie dla funkcjonowania przedsiębiorstw.
Firmy w różnych częściach kraju mierzą się z niedoborem pracowników oraz problemem niedopasowania lokalizacji miejsc zamieszkania do miejsc zatrudnienia.
Dobrze rozwinięta kolej regionalna może zwiększać obszar, z którego przedsiębiorstwa są w stanie pozyskiwać pracowników.
Jednocześnie umożliwia mieszkańcom mniejszych miejscowości podejmowanie pracy w większych ośrodkach bez konieczności codziennego korzystania z samochodu.
– Dla pracodawców dobrze zorganizowana kolej regionalna to fundament atrakcyjności inwestycyjnej regionów oraz szansa na zniwelowanie barier komunikacyjnych, które dziś ograniczają firmom dostęp do kadr, a mieszkańcom mniejszych miejscowości – do miejsc pracy. Projektowane wzmocnienie Funduszu Kolejowego przyniesie oczekiwany efekt tylko wtedy, gdy modernizacja infrastruktury kolejowej pójdzie w parze z wymianą wyeksploatowanych pociągów. Uzupełnienie ustawy o stały mechanizm finansowania taboru z opłaty paliwowej zapewni spójność działań państwa i wymierne korzyści dla regionalnych rynków pracy – zaznacza Piotr Rogowiecki, dyrektor Departamentu Legislacji i Analiz Pracodawców RP.
Według organizacji finansowanie infrastruktury i taboru powinno być prowadzone w sposób skoordynowany, aby inwestycje kolejowe przynosiły korzyści zarówno pasażerom, jak i przedsiębiorstwom.
Nowe pociągi mają znaczenie także dla obrony cywilnej
Kolejnym argumentem przedstawionym przez POLREGIO i Pracodawców RP jest rola kolei w sytuacjach kryzysowych.
W ich ocenie nowoczesny tabor regionalny powinien być traktowany również jako element zwiększania odporności państwa i możliwości prowadzenia działań z zakresu obrony cywilnej.
W przypadku zagrożeń militarnych, kryzysów uchodźczych, klęsk żywiołowych lub katastrof ekologicznych transport kolejowy może odgrywać istotną rolę w organizowaniu ewakuacji dużej liczby osób oraz przewozie poszkodowanych.
Autorzy postulatu wskazują, że do realizacji takich zadań potrzebna jest zróżnicowana flota pojazdów.
Obok pojemnych elektrycznych zespołów trakcyjnych powinny znajdować się w niej również jednostki hybrydowe i spalinowe.
Ich znaczenie wynika między innymi z możliwości prowadzenia ruchu bez konieczności korzystania z zasilania sieci trakcyjnej.
W ocenie POLREGIO i Pracodawców RP różnorodność napędów zwiększa możliwości wykorzystania kolei w sytuacjach, w których standardowe warunki prowadzenia ruchu są zakłócone.
Polski przemysł kolejowy może skorzystać na programie
POLREGIO wskazuje, że stałe finansowanie zakupów taborowych mogłoby stanowić również impuls rozwojowy dla polskich producentów pojazdów kolejowych.
Prezes Andrzej Pawłowski wiąże proponowany mechanizm z promowaną przez rząd ideą local content, czyli zwiększania udziału krajowych przedsiębiorstw w realizacji inwestycji.
Wieloletni program wymiany pojazdów regionalnych oznaczałby systematyczne zapotrzebowanie na nowe jednostki kolejowe.
Według prezesa POLREGIO polscy producenci mogliby stać się beneficjentami takiego rozwiązania.
Postulat obejmuje jednak przede wszystkim stworzenie mechanizmu finansowego umożliwiającego zakup nowych pojazdów, a nie wskazanie konkretnych producentów lub zamówień.
Decyzja o podziale środków jeszcze nie zapadła
Propozycja POLREGIO i Pracodawców RP została przedstawiona w ramach konsultacji dotyczących przyszłego kształtu Funduszu Kolejowego.
Oba podmioty postulują, aby około 15% wpływów z opłaty paliwowej, szacowanych na 1 mld zł rocznie, przeznaczyć na wymianę taboru regionalnego.
Na obecnym etapie jest to propozycja zgłoszona podczas konsultacji, a nie przyjęty mechanizm finansowania.
Zdaniem autorów postulatu jego wdrożenie pozwoliłoby jednocześnie ograniczać wykluczenie komunikacyjne, poprawiać dostępność rynku pracy, zwiększać bezpieczeństwo transportowe i wspierać krajowy przemysł kolejowy.
Najważniejszym argumentem pozostaje jednak konieczność zastąpienia starzejących się pociągów, których dalsza eksploatacja w części regionów może w najbliższych latach stać się niemożliwa.
Komentarze