Czeskie ministerstwo infrastruktury świętuje Dzień Transportu Publicznego. Polskie milczy

Czeskie Ministerstwo Transportu wykorzystało Światowy Dzień Transportu Publicznego do pokazania twardych danych i planów dla autobusów, kolei i pasażerów.

Tymczasem w Polsce temat przeszedł bez większego echa poza akcjami przygotowanymi przez MPK Poznań i MZK Bielsko-Biała. Tymczasem za południową granicą widać wyraźnie, jak państwo angażuje się w rozwój komunikacji miejskiej i regionalnej. Kluczowe są nie tylko deklaracje, ale konkretne liczby i finansowanie. O Światowym Dniu Transportu Publicznego pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl

Rozkład jazdy:

1. O ile wzrosła liczba pasażerów autobusów w Czechach w 2025 roku?
2. Jakie środki przeznaczono na dopłaty do biletów i przewozy kolejowe?
3. Ile kilometrów wykonują autobusy i pociągi w ramach podstawowej obsługi transportowej?

Państwo jako organizator i płatnik transportu publicznego

17 kwietnia Czesi przypomnieli o znaczeniu transportu publicznego, podkreślając jego rolę w codziennej mobilności mieszkańców. Tamtejsze ministerstwo jasno wskazuje, że autobus, kolej i inne środki transportu zbiorowego są fundamentem funkcjonowania państwa i regionów.

„Transport publiczny jest kręgosłupem nowoczesnej mobilności i kluczowym elementem naszych miast oraz regionów. Każdego dnia pomaga milionom ludzi dotrzeć do pracy, do szkoły i w celach rekreacyjnych” – powiedział minister transportu Ivan Bednárik. - „Chcemy dalej zwiększać jego dostępność, dlatego od 1 stycznia 2027 roku przywrócimy zniżkę na przejazdy dla studentów i seniorów do poziomu 75%” – dodał.

Czeski rząd aktywnie uczestniczy w organizacji rynku przewozów. Zamawia dalekobieżne połączenia kolejowe, wybiera operatorów i finansuje część usług. Dotyczy to zarówno transportu kolejowego, jak i autobusowego, co bezpośrednio wpływa na dostępność komunikacji dla pasażerów.

Jednym z kluczowych elementów systemu są dopłaty do ulg dla studentów i seniorów. Obecnie wynoszą one 50%, ale zgodnie z zapowiedzią rządu wzrosną do 75%. Obejmują zarówno pociągi, jak i autobusy.

Autobus i kolej w liczbach

Dane za 2025 rok pokazują wyraźny wzrost zainteresowania transportem publicznym. W segmencie autobusowym liczba pasażerów wzrosła z 345,248 mln do 349,132 mln osób. Jednocześnie zwiększył się tzw. przewóz pracy eksploatacyjnej – z 9 046 mln do 10 284 mln pasażerokilometrów.

W kolei wzrost liczby pasażerów był mniejszy, ale nadal zauważalny – z 191,893 mln do 192,221 mln osób. Znacznie bardziej wzrósł natomiast przewóz pracy – z 10,517 do 11,017 mld pasażerokilometrów.

Te dane pokazują, że pasażerowie nie tylko częściej korzystają z transportu publicznego, ale też podróżują na dłuższych dystansach.

Warto spojrzeć także na skalę pracy wykonywanej przez system transportowy. W 2024 roku autobusy w ramach podstawowej obsługi transportowej przejechały ponad 372 mln kilometrów. Dodatkowa obsługa to kolejne około 10 mln kilometrów.

W przypadku kolei było to ponad 95 mln kilometrów rocznie według rozkładów jazdy oraz dodatkowe około 3,7 mln kilometrów w ramach uzupełniających usług.

To pokazuje ogromną skalę systemu, który musi być planowany i finansowany z dużą precyzją, aby zapewnić odpowiednią ofertę dla pasażera.

Finansowanie transportu publicznego

Czeski model opiera się na silnym wsparciu państwa. W 2024 roku przeznaczono na transport publiczny znaczące środki:

• 4 990 015 tys. Kč (ok. 860 mln PLN) na rekompensaty za ulgi
• 6,66 mld Kč (ok. 1,15 mld PLN) na pociągi dalekobieżne zamawiane przez państwo
• 3,91 mld Kč (ok. 675 mln PLN) na wsparcie regionalnych przewozów kolejowych

W 2025 roku finansowanie wzrosło:

• 5 035 180 tys. Kč (ok. 870 mln PLN) na dopłaty do ulg
• 7,49 mld Kč (ok. 1,30 mld PLN) na połączenia dalekobieżne
• 4,33 mld Kč (ok. 750 mln PLN) na regionalny transport kolejowy

To pokazuje wyraźny trend wzrostowy i rosnące zaangażowanie państwa w utrzymanie i rozwój transportu publicznego.

Organizacja przewozów i integracja systemu

Państwo w Czechach odpowiada także za organizację dalekobieżnych przewozów kolejowych, zapewniając spójność sieci połączeń w skali kraju. Wyjątkiem jest trasa Praga – Ostrawa, gdzie operatorzy działają komercyjnie.

Istotnym elementem systemu jest także wspólny bilet One Ticket, który umożliwia podróżowanie pociągami różnych przewoźników bez konieczności kupowania oddzielnych biletów. To rozwiązanie wspiera integrację transportu i ułatwia korzystanie z niego pasażerom.

Państwo reguluje również rynek przewozów indywidualnych, w tym taxi i usług zamawianych przez aplikacje, co wpisuje się w szersze zarządzanie mobilnością.

Naszym zdaniem

Czeski przykład pokazuje konsekwentne podejście do rozwoju transportu publicznego – od finansowania, przez organizację przewozów, po konkretne działania na rzecz pasażera. W Polsce podobne dane są publikowane, ale rzadko towarzyszy im tak wyraźny przekaz strategiczny, szczególnie przy okazji symbolicznych dat jak Światowy Dzień Transportu Publicznego. Warto zwrócić uwagę na skalę dopłat i integrację systemu, które realnie wpływają na atrakcyjność autobusu i kolei.