FIAA 2026 z ośmioma autobusowymi klasykami EMT Madrid. Od GUY Arab po MAN NL202F

Najstarszym pojazdem był GUY Arab z 1948 roku, a najmłodszym MAN NL202F z 1994 roku. Wystawa obejmowała również kilka generacji Pegaso oraz DAF-a SB220, pokazując przejście od piętrowych autobusów i pierwszych przegubowców do klimatyzowanych midibusów i konstrukcji niskopodłogowych. Łącznie EMT przywiozło na FIAA osiem zachowanych autobusów, a nie repliki przygotowane specjalnie na targi.

Rozkład jazdy:

1. Jakie historyczne autobusy EMT Madrid pokazano na FIAA 2026?
2. Które modele wprowadzały do Madrytu nowe rozwiązania, takie jak przegub, klimatyzacja czy niska podłoga?
3. Jak zmieniała się konstrukcja autobusów EMT od 1948 do 1994 roku?

Osiem autobusów i prawie 80 lat historii

Ekspozycja Museo EMT na FIAA 2026 została zbudowana jako przekrojowa historia autobusów miejskich Madrytu. W jednej przestrzeni ustawiono GUY Arab, Pegaso 6035-A, Pegaso 6035, Pegaso-Sava 5720, Pegaso 6038, Pegaso 5317, DAF SB220 oraz MAN NL202F. Dobór pojazdów nie był przypadkowy, bo każdy reprezentował inny etap rozwoju miejskiego taboru: od piętrowych autobusów powojennych, przez pierwsze konstrukcje przegubowe, mikrobusy i midibusy, aż po rozwiązania poprawiające dostępność.

Najstarszy pojazd pochodził z 1948 roku, a najmłodszy z 1994 roku. Dzięki temu ekspozycja obejmowała niemal pół wieku zmian konstrukcyjnych, ale jednocześnie pokazywała znacznie szerszą ewolucję samej komunikacji miejskiej: zmiany w pojemności, układzie drzwi, sposobie wejścia, wyposażeniu pasażerskim, komforcie termicznym i dostępności dla osób o ograniczonej mobilności.

GUY Arab z 1948 roku. Piętrowy początek EMT

Najstarszym autobusem na wystawie był GUY Arab z 1948 roku, jeden z pojazdów związanych z pierwszym okresem działalności nowo utworzonego EMT Madrid. Spółka kupiła wtedy 30 autobusów tej rodziny, oznaczonych numerami 18-47. Podwozia pochodziły z Wielkiej Brytanii, natomiast nadwozia wykonywała SEIDA w Bilbao, dostosowując autobusy do ruchu prawostronnego i kierownicy po lewej stronie.

GUY był klasycznym piętrowym autobusem charakterystycznym dla pierwszych lat powojennej komunikacji Madrytu. Z czasem jego rolę zaczęły przejmować nowsze Leylandy Titan, a regularna eksploatacja tej serii zakończyła się na początku lat 60. Museo EMT zachowało dwa egzemplarze o numerach 19 i 36.

W materiałach EMT pojawia się przy tym rozbieżność w oznaczeniu generacji. Dokumentacja przygotowana przy okazji FIAA 2026 określa autobus jako GUY Arab III, natomiast starsze materiały historyczne EMT odnoszą się do madryckiej serii jako Arab II. Najbezpieczniejsze pozostaje więc określenie GUY Arab z 1948 roku bez dopisywania generacji.

Pegaso 6035-A. Pierwszy przegubowiec Madrytu

Kolejnym przełomowym pojazdem był Pegaso 6035-A, czyli pierwszy autobus przegubowy w historii EMT Madrid. Pierwsze egzemplarze rozpoczęły obsługę pasażerów 29 kwietnia 1966 roku, a operator kupił łącznie 190 autobusów, którym nadano numery 2001-2190.

Model mógł przewozić około 110 pasażerów i stanowił odpowiedź na potrzebę zwiększenia pojemności bez dalszego rozwijania taboru piętrowego. Pierwotny prototyp z 1964 roku miał około 18 m długości, jednak ówczesne przepisy ograniczały długość autobusu przegubowego do 16,5 m, dlatego wersję seryjną skrócono i wyposażono w trzy zamiast czterech par drzwi.

Napęd zapewniał sześciocylindrowy silnik Pegaso 9101 o mocy 170 KM. Charakterystyczne pojazdy otrzymały w Madrycie przydomek „oruga”, czyli gąsienica, i pracowały do 1983 roku. Zachowany przez Museo EMT egzemplarz nr 2191 nie pochodzi jednak z pierwotnej floty operatora, lecz wcześniej służył na kampusie Universitat Autònoma de Barcelona, a następnie został pozyskany i odrestaurowany jako reprezentant tej serii.

Pegaso-Sava 5720. Mikrobus z klimatyzacją

Pegaso-Sava 5720 reprezentował zupełnie inną koncepcję transportu. Był niewielkim autobusem przeznaczonym do specjalnych madryckich linii mikrobusowych oznaczanych literą „M”, gdzie obowiązywała osobna taryfa, a pasażerowie korzystali wyłącznie z miejsc siedzących.

Najważniejszą innowacją była jednak klimatyzacja. EMT wskazuje SAVA 5720 jako pierwszy autobus przedsiębiorstwa wyposażony w klimatyzację, co w pierwszej połowie lat 70. stanowiło znaczący wzrost komfortu podróży. Pojazd otrzymał silnik Pegaso o mocy 90 KM i nadwozie Unicar U-75.

Seria liczyła 221 egzemplarzy, oznaczonych numerami 3001-3221, i pozostawała w eksploatacji od 1973 do 1989 roku. Zachowany autobus nr 3195 pochodzi z 1976 roku. Pod koniec lat 80. mikrobusy zaczęły być zastępowane większymi Pegaso 5317.

Pegaso 5317 „Madrid”. Od mikrobusu do midibusa

Pegaso 5317 był bezpośrednim następcą mniejszych SAVA 5720 i reprezentował kolejny etap rozwoju pojemności pośredniej między minibusem a pełnowymiarowym autobusem. EMT zamówiło aż 136 egzemplarzy, co było największym zamówieniem na ten model i sprawiło, że ENASA zaczęła określać go przydomkiem „Madrid”.

Autobusy miały około 9,7 m długości, nadwozie Unicar U-90 oraz silnik Pegaso 9135 o mocy 170 KM. Seria otrzymała numery 3501-3636 i pracowała od 1987 do 1998 roku. Początkowo pojazdy obsługiwały sieć linii mikrobusowych, ale po jej likwidacji w 1989 roku zostały przeniesione głównie na zwykłe linie o mniejszym popycie.

Tym samym 5317 dobrze pokazuje zmianę filozofii EMT. Zamiast oddzielnego systemu mikrobusowego przewoźnik zaczął szerzej wykorzystywać mniejsze autobusy w ramach normalnej sieci miejskiej, dopasowując pojemność pojazdu do charakteru konkretnej trasy.

DAF SB220. Zagraniczny powrót po trzech dekadach

Czerwony DAF SB220 był ważny nie tylko ze względów technicznych. W 1988 roku stał się pierwszym od około trzech dekad autobusem zagranicznej produkcji wprowadzonym do floty EMT Madrid, przełamując długoletnią dominację hiszpańskich konstrukcji.

Pierwsza partia obejmowała 55 autobusów o numerach 2109-2163. Otrzymały nadwozie Unicar U90 oraz silnik DAF LC 1160 o mocy 218 KM. W porównaniu z wcześniejszymi Pegaso oferowały automatyczną skrzynię biegów, klimatyzację i łatwiejsze wejście dzięki ograniczeniu liczby stopni.

Późniejsze serie SB220 otrzymywały już nadwozia Castrosua CS40, a ostatnia odmiana SB220 GS z 1997 roku wyposażona była również w system kneeling, pozwalający obniżyć nadwozie na przystanku. Rodzina SB220 pozostała w madryckiej flocie aż do 2007 roku.

Jeszcze trzy klasyki: 6035, 6038 i MAN NL202F

Pełna wystawa obejmowała również trzy autobusy niewymienione wśród pięciu głównych przykładów: Pegaso 6035 z 1971 roku, Pegaso 6038 z 1980 roku oraz MAN NL202F z 1994 roku. Razem z pozostałymi pojazdami uzupełniały historię przechodzenia EMT od klasycznych konstrukcji wysokopodłogowych do autobusów coraz bardziej dostępnych i wygodnych dla pasażerów.

Szczególnie ważny był MAN NL202F, ponieważ reprezentował wejście EMT w epokę niskiej podłogi. Był pierwszym niskopodłogowym autobusem przedsiębiorstwa wyposażonym w rampę dla wózków, co stanowiło istotny krok w stronę transportu dostępnego dla osób o ograniczonej mobilności.

Na tle premier elektrycznych i nowych systemów transportowych FIAA 2026 ta ekspozycja działała więc jak techniczna oś czasu. Od piętrowego GUY-a z 1948 roku, przez pierwszego przegubowego Pegaso, klimatyzowanego SAVA, midibusa 5317 i DAF-a SB220, aż po niskopodłogowego MAN-a, osiem autobusów pokazywało kolejne etapy modernizacji miejskiego taboru Madrytu.