Praga: kolej na Petřín wróciła po 24 miesiącach i ma nowe bezobsługowe wagony

Nowe pojazdy są przygotowane do jazdy bez obsługi pokładowej, choć w pierwszych miesiącach próbnego ruchu w każdym pozostanie pracownik DPP. O wcześniejszych jazdach próbnych nowych wagonów pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Jakie parametry ma przebudowana kolej linowo-terenowa na Petřín?
2. Kiedy nowe wagony zaczną jeździć całkowicie bez obsługi?
3. Jak DPP ustabilizował zbocze i przygotował trasę do kolejnych dekad eksploatacji?

296 promili i maksymalnie 4 m/s

Kolej łączy Újezd z Petřínem, a pomiędzy stacjami końcowymi znajduje się przystanek Nebozízek. Po wznowieniu ruchu zatrzymują się tam wyłącznie wagony jadące z Újezdu w stronę Petřína.

Maksymalne nachylenie trasy wynosi 296‰, a rozstaw szyn to 1435 mm. Wagony mogą osiągać prędkość 4 m/s, czyli 14,4 km/h.

Czysty czas przejazdu wynosi trzy minuty i 20 sekund. Po uwzględnieniu wymiany pasażerów na Nebozízku podróż zajmuje niecałe cztery minuty. Dla całej długości trasy oznacza to średnią prędkość około 9,2 km/h podczas jazdy bez postoju pośredniego.

Nowa kolej zachowała klasyczny układ z dwoma wagonami poruszającymi się po wspólnej trasie i mijającymi się na wy mijance Abta.

Dwa wagony dla 200 pasażerów

Czwarta generacja kolei na Petřín otrzymała dwa całkowicie nowe wagony. Przy pełnym wykorzystaniu obu pojazdów jednocześnie mogą one przewozić łącznie 200 osób.

Projekt stylistyczny przygotował zespół Anna Marešová designers. Za produkcję wagonów oraz system sterowania i prowadzenia ruchu odpowiadają CWA Constructions Olten i Frey Stans z grupy Doppelmayr/Garaventa.

Nowa konstrukcja została podporządkowana automatyzacji. Na wagonach i wzdłuż trasy rozmieszczono kamery oraz czujniki, a sterowanie odbywa się centralnie z dyspozytorni na stacji Petřín.

Nie oznacza to jednak natychmiastowego przejścia do ruchu bez personelu na pokładzie. W początkowym okresie próbnej eksploatacji w każdym pojeździe znajduje się jeden pracownik kolei, którego zadaniem jest reagowanie na nietypowe zdarzenia i współpraca z centrum sterowania.

Po około trzech miesiącach DPP planuje ograniczać jego obecność poza godzinami największego ruchu. Po mniej więcej pół roku wagony mają rozpocząć regularne kursy całkowicie bez obsługi pokładowej.

Od 10 do 15 minut między kursami

Kolej jest czynna codziennie od 7:00 do 22:15. Na początku i pod koniec dnia obowiązuje interwał 15-minutowy, natomiast między 9:00 a 20:00 wagony kursują co 10 minut.

Przy regularnym 10-minutowym takcie i maksymalnym napełnieniu teoretyczna zdolność przewozowa wynosi 600 pasażerów na godzinę w jednym kierunku. DPP pozostawia jednak możliwość zwiększenia częstotliwości w przypadku dużego zainteresowania i wysłania wagonu w trasę zaraz po jego napełnieniu.

Pierwsze pojazdy z pasażerami wyruszyły z Újezdu i Petřína o godz. 7:00. W pierwszej godzinie skorzystało z nich prawie 400 osób, natomiast do godz. 16:00 liczba pasażerów wzrosła do 6210.

2579 m³ betonu pod nową trasą

Powrót kolei wymagał nie tylko wymiany taboru. DPP przeprowadził kompleksową przebudowę infrastruktury i stabilizację stromego zbocza, na którym znajduje się trasa.

Do wykonania konstrukcji wykorzystano 2579 m³ betonu, w tym 1863 m³ żelbetu, 632 m³ betonu niezbrojonego oraz 84 m³ betonu jamistego. W konstrukcję wbudowano dodatkowo 283 tony stalowego zbrojenia.

Szczególnie rozbudowany zakres prac wykonano pod powierzchnią terenu. Zastosowano 28 wielkośrednicowych pali o długości 18 metrów oraz 11 mikropali o długości 12 metrów.

Elementy te tworzą pięć wachlarzowych ścian palowych zaprojektowanych tak, aby ustabilizować zbocze bezpośrednio pod trasą kolejki. Rozwiązanie przygotowano na podstawie szczegółowych obliczeń konstrukcyjnych i pomiarów geodezyjnych.

Projekt przebudowy opracował Pontex, natomiast wykonawcą prac budowlanych był Metrostav CZ.

954 metry szyn i ponad 10 km kabli

Nowa nawierzchnia torowa obejmuje 954 metry szyn, wliczając odcinek mijanki Abta. Szyny zamocowano do betonowych płyt przy użyciu około 3500 śrub.

Znacznie większa jest skala infrastruktury elektrycznej i sterującej. Łączna długość tras kablowych wynosi 10 204 metry.

Na tę wartość składa się 5284 metrów przewodów silnoprądowych oraz 4920 metrów instalacji słaboprądowych. Ta druga grupa obsługuje m.in. rozwiązania związane ze sterowaniem, monitoringiem i automatyzacją ruchu.

Stacja Újezd otrzymała na obecnym etapie rozwiązania tymczasowe. Jej wygląd zaprojektowała Anna Marešová designers, natomiast elementem wystroju jest mural przygotowany przez Michala Škapę.

10 800 km przed pierwszym pasażerem

Przed rozpoczęciem próbnego ruchu pasażerskiego nowe pojazdy przeszły rozbudowany proces weryfikacji i jazd bez podróżnych.

W ramach sprawdzania funkcjonalności przez producenta wagony przepracowały łącznie 80 godzin eksploatacyjnych. Kolejny etap obejmował szkolenia personelu i jazdy prowadzone przez DPP.

Łączny przebieg osiągnięty podczas całego procesu weryfikacji i testów bez pasażerów wyniósł 10 800 km, czyli po 5400 km na każdy wagon.

Do obsługi systemu przygotowano 11 pracowników kolei. Wszyscy zdali wymagany egzamin państwowy i uzyskali uprawnienia do prowadzenia pojazdów kolei na Petřín, mimo że docelowy model eksploatacji zakłada odejście od stałej obsługi pokładowej.

Następny etap: dostępność stacji do 2030 roku

Obecne uruchomienie kończy pierwszy etap modernizacji. Drugi ma skoncentrować się na pełnym dostosowaniu stacji do potrzeb osób o ograniczonej mobilności.

DPP planuje m.in. przebudowę dolnej stacji Újezd. Zakończenie tego etapu przewidywane jest w 2030 roku.

Samo dostosowanie obiektów kolejki nie rozwiąże wszystkich problemów z dostępnością. Konieczne będą również zmiany na prowadzących do nich drogach i ciągach pieszych, które pozostają w zarządzie innych miejskich podmiotów.

Historyczne tło

Kolej na Petřín obchodzi w 2026 roku 135-lecie. Jej historia rozpoczęła się w 1891 roku, a poprzednia zasadnicza forma techniczna trasy pochodziła z przebudowy przeprowadzonej w 1985 roku.

Przygotowania do obecnej wymiany infrastruktury i taboru rozpoczęły się w drugiej połowie 2019 roku. DPP oceniał wówczas, że zarówno trasa, jak i dotychczasowe wagony mają przed sobą jeszcze około pięciu–siedmiu lat możliwej eksploatacji.

Projekt został później rozdzielony na dwa powiązane zadania: kompleksową rekonstrukcję samej kolei oraz wykonanie nowych wagonów czwartej generacji. Po zakończeniu 24-miesięcznej przerwy oba elementy po raz pierwszy połączono w regularnym ruchu z pasażerami 22 września 2026 roku.