W Sosnowcu szykuje się rowerowa rewolucja. Bezkolizyjne wjazdy, kładki oraz spiralne najazdy

Samorząd Sosnowca zamówił budowę najdłuższych dotąd odcinków velostrady na terenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Zamówienie obejmuje razem 7,5 km połączonych ze sobą dróg rowerowych o podwyższonym standardzie: 2,7 km jako część głównej velostrady nr 1 i liczące 3,3 km oraz 1,5 km odnogi do Będzina i Czeladzi.

Rozkład jazdy:

1. Ile kilometrów velostrad powstanie w Sosnowcu?
2. Jakie miasta połączą nowe odcinki velostrady?
3. Ile wynosi wartość inwestycji?

Rowerowa umowa

Przetarg na tę inwestycję miasto prowadziło od połowy listopada ub. roku. We wtorek podpisano umowę z konsorcjum spółek Primost-Południe i Drogopol za 49,9 mln zł. Wykonawca ma na realizację 30 miesięcy, z czego ok. rok to projekt wykonawczy, pozwolenia, itp. Budowę wspierają środki europejskie i metropolitalne.

Marszałek woj. śląskiego Wojciech Saługa przypomniał podczas podpisania umowy, że velostrady mają być rowerowymi autostradami, uzupełnieniem codziennej komunikacji w GZM. - Nie mam wątpliwości, że nie mówimy dzisiaj o ścieżkach rowerowych, lecz o dużym projekcie wręcz cywilizacyjnym; nie mówimy o rekreacji, ale o transporcie - akcentował Saługa.

- To element transformacji regionu, nowej opowieści o nim oraz wielka oferta dla mieszkańców nowoczesnych, dobrze zarządzanych miast, które służą ich potrzebom. To element przemiany naszych miast, naszej metropolii, naszego województwa - ocenił marszałek regionu.

Przewodniczący zarządu GZM Kazimierz Karolczak zaznaczył, że velostrady to drugi najważniejszy projekt rozwojowy Metropolii, po również już realizowanej kolei metropolitalnej.

- Łączymy duże miasta Metropolii z Katowicami, aby dać naszym mieszkańcom możliwość używania roweru jako pełnoprawnego środka transportu publicznego. Przy takiej sieci czasem rowerem będzie łatwiej, szybciej, wygodniej przemieszczać się po naszych miastach, niż samochodami - uznał Karolczak.

Bez barier

Prezydent Sosnowca Arkadiusz Chęciński zwrócił uwagę, że velostrada m.in. wyeliminuje problemy, jakie napotykają w tym mieście rowerzyści. Dotąd bowiem jedną z barier przy korzystaniu z dróg i ścieżek rowerowych są tam przejścia podziemne pod wielopasowymi arteriami drogowymi.

- Słyszymy o przejściach podziemnych, dlaczego nie da się do nich zjechać czy z nich wyjechać. To jednak po prostu koszty: przebudowa tych obiektów byłaby ogromnie skomplikowana i właściwie musiałyby być one tworzone od podstaw - wyjaśnił Chęciński przypominając, że zamówiona velostrada przetnie główne połączenia drogowe własnymi, odpowiednio zaprojektowanymi wiaduktami.

Velostrady mają być szybkimi, bezkolizyjnymi drogami rowerowymi i służyć komunikacji między miastami GZM. Ich projektowanie i budowę Metropolia wspiera, niezależnie od pozyskiwanych funduszy unijnych, ze swego budżetu.

Podsumowując: Sosnowiecka Velostrada składa się z trzech odcinków. Zaczyna się na skrzyżowaniu ulicy Piłsudskiego oraz Kresowej.

Odcinek 1 – kierunek centrum Sosnowca - Już pierwszy fragment wygląda spektakularnie, bowiem do bezkolizyjnego przejazdu nad ulicą Piłsudskiego posłuży rowerowy wiadukt na który rowerzysta wjedzie dzięki „spiralnej” drodze. Później trasa będzie biegła wzdłuż drogi ekspresowej S86, do śladu po nieczynnej linii kolejowej. Dalej rowerzysta będzie jechał śladem kolejowym równolegle do ulicy Wiązowej. Po przejechaniu tunelem pod aleją Mireckiego nadal wykorzystując ślad po linii kolejowej wzdłuż ulicy Sedlaka będzie można dojechać do Akademii Humanitas, a następnie velostrada połączy się z istniejącą drogą rowerową w rejonie skrzyżowania ul. Orlej z ul. Grota- Roweckiego.

Odcinek 2 – kierunek Będzin i Dąbrowa Górnicza - Ten odcinek zaczyna się w rejonie ul. Wiązowej przy wiadukcie nieczynnej linii kolejowej nad drogą ekspresową S86. Droga rowerowa prowadzona będzie wzdłuż S86 i przecinać będzie ul. Grota-Roweckiego, za pośrednictwem specjalnej kładki rowerowej ze spiralnym najazdem i zjazdem. Przecięcie Velostrady przez ulicę Małobądzką nastąpi pomiędzy S86 a istniejącym przyczółkiem wiaduktu drogowego, który zostanie przebudowany. Następnie Velostrada będzie przebiegać wzdłuż S86 i DK94 do ul. Będzińskiej, gdzie skręci w kierunku Będzina i zakończy się na granicy miast.

Odcinek 3 – kierunek Czeladź - Droga rowerowa w kierunku Czeladzi będzie rozpoczynać się w rejonie ul. Wiązowej, gdzie skręcimy na dawny wiadukt kolejowy, który zostanie przebudowany. Następnie Velostrada zostanie poprowadzona wzdłuż ul. Stalowej i ul. Grota Roweckiego w kierunku granicy Czeladzi.

Wykonawcą zostało konsorcjum firm Primost Południe z Będzina oraz Drogopol z Katowic. Pierwsze 12 miesięcy zostanie poświęcone na przygotowanie dokumentacji, a kolejne 18 miesięcy na wykonanie robót. Koszt całości po przetargu to 49,8 mln zł. Nieco ponad 43 mln zł to kwota dofinansowania ze środków europejskich. Pozostałe wsparcie łącznie z wykupami terenu pochodzić będzie z Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Historia Velostrad

W 2024 r. miejska spółka Sosnowieckie Inwestycje skonsultowała społecznie przebieg zamówionych teraz trzech połączeń na terenie miasta, a także czwartego, opisanego jako droga rowerowa Sosnowiec – Dąbrowa Górnicza (Sosnowiec ul. Będzińska – Sosnowiec ul. Sokolska), która nie będzie realizowana w tym zamówieniu.

Ostatecznie w Sosnowcu odcinek velostrady nr 1 rozpocznie się w pobliżu Egzotarium, przetnie wiaduktem ul. Piłsudskiego, powiedzie wzdłuż trasy S86 do ul. Wiązowej, a potem dawną linią kolejową w stronę ul. Mireckiego (pod którą przejdzie tunelem) i Seflaka do ul. Grota-Roweckiego, gdzie połączy się z istniejącymi drogami rowerowymi.

Odcinek w stronę Będzina pójdzie wzdłuż dróg S86 i DK94, a następnie przy ul. Będzińskiej do granicy z Będzinem, a odcinek do Czeladzi przejdzie nad S86 dawnym wiaduktem kolejowym, dalej w kierunku ul. Stalowej, do ul. Grota-Roweckiego i granicy z Czeladzią.

W październiku 2025 r. GZM i Sosnowiec dostały ponad 67 mln zł dotacji z UE do projektu m.in. budowy 7,5 km velostrad w Sosnowcu. Chodzi o warty 91,8 mln zł projekt „Zrównoważona inteligentna mobilność kluczem do transformacji regionu - etap 2”, z dotacją 67,3 mln zł.

Zgodnie z opisem ze strony funduszeue.slaskie.pl, projekt GZM i Sosnowca przewiduje budowę w Sosnowcu odcinków metropolitalnych dróg rowerowych: nr 1 Katowice–Sosnowiec (2,68 km), nr 7 Sosnowiec–Będzin (3,31 km) i łącznika Sosnowiec–Czeladź (1,53 km) - z infrastrukturą, w tym oświetleniem.

Po stronie GZM jest w tym projekcie zakup elektrycznego autobusu i montaż pięciu dwustanowiskowych ładowarek typu plug-in.

Projekt ten wspierają środki europejskiego Funduszu Sprawiedliwej Transformacji (FST) zawarte w programie operacyjnym Fundusze Europejskie dla Śląskiego na lata 2021-27. Chodzi o tzw. działanie FESL.10.12 Poprawa mobilności mieszkańców regionu i spójności transportowej podregionów górniczych.

Ogółem na terenie GZM ma powstać dziewięć velostrad o łącznej długości ok. 120 km. Pierwszy odcinek velostrady nr 6 powstał już w Katowicach. Powstają lub powstały koncepcje techniczne dla przebiegów kolejnych odcinków, m.in. w Mysłowicach. (PAP)