Bergamo kończy budowę linii tramwajowej T2. Otwarcie planowane jeszcze w 2026 roku

TEB – Tramvie Elettriche Bergamasche – zakłada, że przewozy pasażerskie będą mogły rozpocząć się jesienią 2026 roku.

Rozkład jazdy:

1. Jakie prace pozostały do wykonania przed uruchomieniem linii tramwajowej T2 Bergamo – Villa d’Almè?
2. Jak będzie wyglądała obsługa nowej trasy i jaką rolę odegra 10 nowych tramwajów Škoda?
3. Jak uruchomienie T2 wpłynie na transport publiczny i możliwości przesiadek w aglomeracji Bergamo?

Budowa ruszyła w kwietniu 2024 roku

Budowa linii T2 Bergamo – Villa d’Almè jest jedną z największych inwestycji w transport publiczny realizowanych obecnie w rejonie Bergamo. Nowa trasa ma stworzyć wraz z funkcjonującą od 2009 roku linią T1 Bergamo – Albino zintegrowany system tramwajowy, zapewniający mieszkańcom północnej części aglomeracji alternatywę dla transportu samochodowego.

Kluczowym terminem dla inwestycji był 30 czerwca 2026 roku. Do tego dnia należało zakończyć główne roboty objęte harmonogramem PNRR. TEB potwierdził realizację tego kamienia milowego. Było to szczególnie istotne ze względu na wykorzystanie przy budowie znaczących środków z włoskiego planu odbudowy.

Prace przy T2 rozpoczęły się w kwietniu 2024 roku. W ciągu nieco ponad dwóch lat wykonawcy realizowali równolegle kolejne elementy inwestycji: trasę tramwajową, przystanki, parkingi, infrastrukturę rowerową oraz nowe zaplecze techniczne.

Nowy odcinek linii ma około 9,8 km i wykorzystuje w dużej części korytarz dawnej kolei Valle Brembana. Po uwzględnieniu wspólnego fragmentu z istniejącą T1 cała relacja T2 będzie miała około 11,5 km. Trasa połączy Bergamo z miejscowościami Ponteranica, Sorisole, Almè oraz Villa d’Almè.

W budowę, obok TEB, zaangażowane zostały firmy Milesi geom. Sergio, odpowiedzialna za prace infrastrukturalne, oraz G.C.F. – Generale Costruzioni Ferroviarie, realizująca torowisko i instalacje. Škoda odpowiada natomiast za dostawę nowych tramwajów. Firmy tworzą konsorcjum realizujące inwestycję. Nadzór nad robotami i koordynację bezpieczeństwa powierzono MM S.p.A.

16 przystanków na T2

Docelowo T2 będzie obsługiwała 16 przystanków. Pierwszy fragment trasy będzie wspólny z linią T1, natomiast w rejonie BG Bronzetti linie się rozdzielą. T1 będzie nadal prowadziła w kierunku Albino, a T2 skieruje się w stronę Villa d’Almè.

Zdecydowana większość nowej infrastruktury jest dwutorowa. Wyjątek stanowi krótki, około 187-metrowy fragment w tunelu Ramera w Ponteranice, gdzie przewidziano jeden tor.

Budowa tramwaju jest jednocześnie projektem rewitalizacji dawnego korytarza transportowego. Trasa prowadzi bowiem śladem kolei Valle Brembana, która przestała funkcjonować w latach 60. XX wieku. Po kilkudziesięciu latach korytarz ponownie będzie więc wykorzystywany do regularnego transportu szynowego.

Koniec głównych prac nie oznacza jeszcze otwarcia

Dotrzymanie terminu 30 czerwca nie oznacza, że tramwaje mogą od razu rozpocząć przewóz pasażerów. Po zakończeniu zasadniczego etapu inwestycji rozpoczęto kolejną, przewidzianą przez przepisy ministerialne fazę trwającą około 60 dni.

W tym czasie wykonywane są prace wykończeniowe. Obejmują one m.in. dokończenie części parkingów, instalację monitoringu, tablic informacji pasażerskiej i oznakowania oraz pozostałe elementy wyposażenia całej trasy.

Równolegle prowadzone są procedury związane z odbiorami technicznymi instalacji oraz przygotowaniem do tzw. pre-eksploatacji.

Dopiero ich zakończenie umożliwi uzyskanie zezwoleń niezbędnych do uruchomienia przewozów pasażerskich. W proces zaangażowane są włoskie Ministerstwo Infrastruktury i Transportu oraz ANSFISA – Agenzia Nazionale per la Sicurezza delle Ferrovie e delle Infrastrutture Stradali e Autostradali, czyli włoska agencja odpowiedzialna m.in. za bezpieczeństwo transportu szynowego.

TEB podkreśla więc, że dokładna data otwarcia będzie zależała od przebiegu procesu techniczno-administracyjnego. Obecnym celem pozostaje rozpoczęcie komercyjnej eksploatacji T2 jesienią 2026 roku.

Nowa zajezdnia w Petosino

W ramach inwestycji powstało także nowe zaplecze techniczne w Petosino. Zajezdnia będzie istotnym elementem funkcjonowania powiększonej sieci TEB.

Rozbudowa infrastruktury jest konieczna również ze względu na zwiększenie floty przewoźnika. Do obsługi rozwijającego się systemu tramwajowego zamówiono 10 nowych pojazdów Škoda.

Nowe tramwaje mają 33,5 m długości i mogą przewozić maksymalnie 281 pasażerów, w tym 66 na miejscach siedzących. Pojazdy nie będą jednak przypisane wyłącznie do T2. Założeniem TEB jest interoperacyjność taboru na obu trasach.

Oznacza to, że nowe Škody oraz 14 tramwajów wykorzystywanych obecnie na T1 mają tworzyć wspólną flotę. Łącznie operator będzie miał zatem do dyspozycji 24 pojazdy, które będzie mógł kierować do obsługi obu linii w zależności od potrzeb.

Nowe tramwaje rozpoczęły już jazdy próbne na istniejącej sieci. Przed otwarciem T2 konieczne będą również testy na nowym odcinku i przeprowadzenie wymaganej pre-eksploatacji.

Tramwaj, parkingi i infrastruktura rowerowa

T2 nie jest wyłącznie inwestycją w transport tramwajowy. Projekt zakłada stworzenie szerszego systemu transportowego, który ma umożliwiać wygodne przesiadki między samochodem, rowerem i komunikacją publiczną.

Wzdłuż trasy zaplanowano około 10 km infrastruktury rowerowej. Powstaje także siedem parkingów przesiadkowych, oferujących łącznie ponad 500 miejsc dla różnych środków transportu.

Takie rozwiązanie ma szczególne znaczenie w miejscowościach położonych poza samym Bergamo. Celem inwestycji jest przejęcie części podróży odbywanych obecnie samochodami i umożliwienie mieszkańcom przesiadki na tramwaj przed wjazdem do miasta.

Ponad 200 mln euro na T2

Skala finansowa projektu jest znacząca. Według danych systemu monitorowania PNRR całkowita wartość inwestycji wynosi około 205 mln euro. Z tej kwoty 100 mln euro pochodzi z PNRR, natomiast pozostałą część stanowią inne środki publiczne.

W kwietniu 2026 roku włoskie Ministerstwo Infrastruktury i Transportu poinformowało ponadto o przyznaniu prawie 25 mln euro dodatkowego finansowania dla T2. Środki mają pokryć wzrost kosztów, który pojawił się podczas opracowywania projektu wykonawczego, oraz zmiany zwiększające bezpieczeństwo i funkcjonalność infrastruktury.

Dodatkowe pieniądze związane są m.in. z budową nowego dwutorowego mostu Rino w Villa d’Almè, pracami przy przejściach podziemnych i układzie drogowym, zmianami w rejonie tunelu Maresana i Via Valbona, modyfikacją zajezdni Petosino, reorganizacją infrastruktury rowerowej oraz rozbudową systemu odprowadzania wody.

T1 i T2 stworzą wspólną sieć

Uruchomienie T2 będzie największym rozszerzeniem systemu tramwajowego Bergamo od czasu otwarcia T1.

Pierwsza linia łącząca Bergamo z Albino funkcjonuje od 2009 roku. T2 wykorzysta doświadczenia z eksploatacji tej trasy, ale przede wszystkim zmieni charakter całego systemu. Z jednej linii prowadzącej z Bergamo w kierunku Valle Seriana powstanie sieć z dwoma odgałęzieniami obsługującymi różne części aglomeracji.

Znaczenie inwestycji wykracza zatem poza samo Villa d’Almè. Powstaje szkielet transportu szynowego dla północnej części obszaru metropolitalnego Bergamo, z możliwością dalszej integracji z transportem autobusowym, rowerowym i kolejowym.

Dotrzymanie terminu PNRR było jednym z najważniejszych warunków realizacji projektu. Nie kończy jednak całego procesu. Najbliższe tygodnie będą poświęcone pracom uzupełniającym, testom, odbiorom i procedurom bezpieczeństwa. Jeżeli przebiegną zgodnie z planem, pierwsi pasażerowie powinni pojechać linią T2 Bergamo – Villa d’Almè jesienią 2026 roku.