Sejm chce usprawnić inwestycje kolejowe. Na liście trasy Warszawa–Gdańsk, Szczecin–Świnoujście i GSM-R

Za przyjęciem ustawy zagłosowało 295 posłów, nikt nie był przeciw, a 145 wstrzymało się od głosu. Dla transportu pasażerskiego szczególne znaczenie mają modernizacje głównych linii kolejowych, rozwój infrastruktury na Pomorzu oraz rozbudowa czterech lotnisk. O wcześniejszych propozycjach uproszczenia procedur kolejowych pisaliśmy już w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy: strategiczne inwestycje transportowe

1. Które linie kolejowe i projekty transportu pasażerskiego obejmie nowa ustawa?
2. Jakie procedury administracyjne zostaną uproszczone i co to oznacza dla inwestorów?
3. Jak zmiany wpłyną na rozwój kolei, połączeń z lotniskami oraz infrastruktury na Pomorzu?

Pięć strategicznych linii kolejowych w nowej ustawie

Sejm RP przyjął ustawę, która ma usprawnić realizację wybranych inwestycji infrastrukturalnych o szczególnym znaczeniu dla kraju. Dla rynku transportu publicznego najważniejszy jest katalog przedsięwzięć kolejowych, obejmujący modernizacje głównych magistral pasażerskich i towarowych, połączenia na Pomorzu oraz rozwój systemu łączności kolejowej.

Wśród wskazanych projektów znalazło się pięć istotnych linii kolejowych: nr 401 Szczecin–Świnoujście, nr 273 Wrocław–Szczecin, nr 131 Chorzów Batory–Tczew, nr 9 Warszawa–Gdańsk oraz nr 201 Nowa Wieś Wielka–Gdynia. Każda z nich pełni odmienną funkcję w krajowym systemie transportowym, ale wszystkie mają znaczenie dla przepustowości sieci kolejowej.

Najbardziej bezpośredni wpływ na przewozy pasażerskie mogą mieć modernizacje linii nr 9 i 401, obsługujących ważne połączenia między dużymi miastami oraz dojazdy do miejscowości turystycznych. Pozostałe inwestycje dotyczą także szlaków o dużym udziale ruchu towarowego, jednak poprawa ich parametrów może pośrednio zwiększać możliwości prowadzenia ruchu pasażerskiego.

Ustawa nie przesądza o szczegółowym zakresie technicznym każdego projektu ani nie oznacza automatycznego rozpoczęcia wszystkich wymienionych robót. Jej celem jest stworzenie korzystniejszych warunków proceduralnych dla przygotowania i realizacji inwestycji, których znaczenie zostało wskazane w przepisach.

Warszawa–Gdańsk. Ważna magistrala pasażerska na liście

Jednym z najistotniejszych dla pasażerów projektów objętych ustawą jest modernizacja linii kolejowej nr 9 Warszawa–Gdańsk. To jeden z podstawowych korytarzy dalekobieżnych w Polsce, wykorzystywany przez pociągi PKP Intercity, a na wybranych odcinkach również przez przewozy regionalne i aglomeracyjne.

Magistrala łączy Warszawę z północną Polską i stanowi ważny element połączeń w kierunku Trójmiasta. Jest wykorzystywana między innymi przez pociągi kategorii EIP, EIC, IC oraz składy obsługujące ruch regionalny. Dlatego każda kolejna inwestycja w jej przepustowość, bezpieczeństwo i niezawodność może mieć znaczenie dla dużej liczby pasażerów.

Wpisanie linii nr 9 do katalogu strategicznych inwestycji nie oznacza jednak, że zaplanowano przebudowę całej trasy od początku ani że ustawodawca wskazał nowy docelowy czas podróży. Konkretne zadania będą wynikały z dokumentacji poszczególnych inwestycji i decyzji zarządcy infrastruktury.

Z punktu widzenia rynku kolejowego ważne jest przede wszystkim to, że dla projektów realizowanych na tak istotnej magistrali mają być dostępne usprawnione procedury administracyjne. Może to mieć znaczenie przy przygotowaniu kolejnych etapów modernizacji infrastruktury liniowej, urządzeń sterowania ruchem i obiektów towarzyszących.

Szczecin–Świnoujście. Kolej ważna dla mieszkańców i turystów

Drugim projektem o wyraźnym znaczeniu pasażerskim jest linia kolejowa nr 401 Szczecin Dąbie–Świnoujście, łącząca aglomerację szczecińską z zachodnią częścią polskiego wybrzeża Bałtyku.

Trasa jest wykorzystywana zarówno przez połączenia regionalne, jak i pociągi dalekobieżne. W sezonie letnim ma szczególne znaczenie dla ruchu turystycznego, ponieważ zapewnia dojazd do Świnoujścia i innych miejscowości położonych w północno-zachodniej Polsce.

Jednocześnie linia obsługuje potrzeby transportowe portów i zaplecza gospodarczego regionu. Oznacza to współistnienie przewozów pasażerskich i towarowych, co przy intensywnym ruchu może wymagać odpowiedniej przepustowości infrastruktury.

W ustawie znalazła się również linia nr 273 Wrocław–Szczecin, znana jako Nadodrzanka. Jest ona jednym z głównych szlaków kolejowych zachodniej Polski, ważnym przede wszystkim dla transportu towarowego, ale wykorzystywanym także przez połączenia pasażerskie.

W obu przypadkach usprawnienie procesu inwestycyjnego może pomóc w przygotowaniu modernizacji infrastruktury, przy czym szczegółowe efekty dla rozkładów jazdy będą zależały od zakresu przyszłych robót. Sama ustawa nie określa nowych częstotliwości pociągów ani skrócenia czasu przejazdu.

Linia nr 131 i kolejowy korytarz do Trójmiasta

Kolejną pozycją w katalogu jest linia kolejowa nr 131 Chorzów Batory–Tczew, czyli magistrala węglowa łącząca Górny Śląsk z północną Polską.

Historycznie była ona jednym z najważniejszych korytarzy transportu ładunków z obszarów przemysłowych na Wybrzeże. Nadal odgrywa dużą rolę w przewozach towarowych, ale na poszczególnych odcinkach wykorzystywana jest również przez pociągi pasażerskie.

Modernizacja tej infrastruktury ma więc znaczenie szersze niż poprawa warunków transportu do portów. Przy odpowiednim zakresie prac może wpływać także na organizację przewozów regionalnych i dalekobieżnych oraz ograniczanie konfliktów pomiędzy różnymi kategoriami ruchu kolejowego.

Włączenie magistrali do ustawy pokazuje, że przyjęte rozwiązania mają dotyczyć nie tylko połączeń bezpośrednio kojarzonych z codziennym transportem pasażerskim. Część projektów będzie usprawniać działanie całej sieci, w której ruch towarowy i pasażerski korzystają ze wspólnych zasobów infrastrukturalnych.

Z tego względu efekty ustawy należy oceniać nie tylko przez pryzmat poszczególnych modernizowanych odcinków, ale również zdolności sieci do obsługi rosnącej liczby pociągów.

Linia nr 201 i nowe połączenia na Pomorzu

Duże znaczenie dla Pomorza ma wskazana w ustawie linia kolejowa nr 201 Nowa Wieś Wielka–Gdynia Port. To ważna trasa prowadząca z regionu kujawsko-pomorskiego w kierunku Trójmiasta, wykorzystywana między innymi w obsłudze kolejowego zaplecza portowego.

Modernizacja tego korytarza może również tworzyć korzystniejsze warunki dla rozwoju przewozów pasażerskich na wybranych odcinkach. Istotna jest przy tym możliwość powiązania inwestycji z rozwojem regionalnej sieci kolejowej w północnej Polsce.

W ustawie znalazła się także osobna grupa przedsięwzięć dotyczących budowy lub przebudowy infrastruktury kolejowej zapewniającej dojazd do ośmiu pomorskich gmin: Nowa Wieś Lęborska, Lębork, Wicko, Łeba, Wejherowo, Choczewo, Gniewino oraz Krokowa.

Ta część katalogu jest bezpośrednio powiązana z przygotowaniem infrastruktury towarzyszącej pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Obejmuje obszar, na którym planowane są zarówno potrzeby transportowe związane z budową dużej inwestycji energetycznej, jak i obsługą mieszkańców oraz ruchu turystycznego.

Dla transportu publicznego szczególnie interesująca jest możliwość wykorzystania modernizowanych linii również do przewozów pasażerskich. Dotyczy to zwłaszcza obszarów, w których dostępność kolei jest obecnie ograniczona lub zależy od sezonu.

Nie oznacza to jednak, że sama ustawa uruchamia regularne połączenia pasażerskie do wszystkich wymienionych gmin. Rozkłady jazdy, organizacja przewozów i dostępność przystanków będą wymagały odrębnych decyzji organizatorów oraz przewoźników.

GSM-R. Łączność kolejowa z dodatkowymi ułatwieniami

Wśród strategicznych przedsięwzięć znalazła się również budowa elementów Kolejowego Systemu Ruchomej Łączności Radiowej GSM-R na obszarze kolejowym.

Jest to infrastruktura służąca do zapewnienia łączności pomiędzy maszynistami, dyżurnymi ruchu i innymi uczestnikami prowadzenia ruchu kolejowego. GSM-R stanowi także element technicznego zaplecza europejskiego systemu sterowania ruchem kolejowym ERTMS.

Dla pasażerów inwestycje w łączność kolejową są mniej widoczne niż budowa nowych peronów czy modernizacja torów, ale mają duże znaczenie dla bezpieczeństwa i niezawodności funkcjonowania sieci.

W toku prac parlamentarnych przyjęto poprawkę rozszerzającą zakres przepisów stosowanych przy realizacji przyłączy energetycznych dla elementów GSM-R. To ważne doprecyzowanie, ponieważ urządzenia łączności wymagają nie tylko infrastruktury telekomunikacyjnej, ale także zapewnienia odpowiedniego zasilania.

Ułatwienia dotyczące takich przyłączy mogą ograniczać problemy formalne podczas budowy lub modernizacji elementów systemu. Nie przesądzają jednak o terminie uruchomienia poszczególnych odcinków sieci GSM-R ani o zakresie wdrożenia nowych systemów sterowania ruchem.