Zrównoważone paliwa lotnicze obowiązkowe. Polska dostosowuje prawo do regulacji UE

Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę wdrażającą przepisy dotyczące udziału zrównoważonych paliw lotniczych w komunikacji lotniczej – poinformowała 30 kwietnia Kancelaria Prezydenta.

Nowelizacja prawa lotniczego wprowadza do polskiego lotnictwa mechanizmy realizacji unijnego rozporządzenia ReFuelEU Aviation.

Rozkład lotu

• Jaki minimalny udział paliw SAF obowiązuje w latach 2025–2029?
• Który urząd będzie nadzorował linie lotnicze i lotniska?
• Do jakiego poziomu ma wzrosnąć udział SAF do 2050 roku?

Decyzja oznacza formalne dostosowanie rynku lotniczego w Polsce do wymogów obowiązujących w Unii Europejskiej od 1 stycznia 2025 roku. Nowe regulacje obejmują linie lotnicze, lotniska oraz dostawców paliw, wpływając bezpośrednio na funkcjonowanie sektora transportu lotniczego.

Podpisana ustawa wprowadza przepisy umożliwiające egzekwowanie rozporządzenia 2023/2405/UE dotyczącego zapewnienia równych warunków działania dla zrównoważonego transportu lotniczego. Zgodnie z nowymi regulacjami paliwa lotnicze tankowane na wybranych lotniskach w Unii Europejskiej muszą zawierać minimalny udział zrównoważonych paliw SAF, które produkowane są m.in. z odpadów, biomasy czy wodoru odnawialnego. W latach 2025–2029 poziom ten wynosi 2 proc., a w kolejnych dekadach będzie stopniowo zwiększany aż do 70 proc. w 2050 roku.

Nowelizacja szczegółowo określa obowiązki uczestników rynku komunikacji lotniczej. Wprowadza definicję dostawcy paliw lotniczych oraz precyzuje zakres odpowiedzialności operatorów statków powietrznych i zarządzających lotniskami. Kluczowym elementem jest obowiązek raportowania ilości wykorzystanego paliwa SAF, co ma zapewnić przejrzystość i kontrolę nad realizacją celów klimatycznych w sektorze transportu publicznego.

Zgodnie z ustawą nadzór nad przestrzeganiem przepisów przez linie lotnicze i lotniska będzie sprawował Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Do jego kompetencji należeć będzie m.in. rozpatrywanie wniosków o czasowe zwolnienia z obowiązku stosowania SAF oraz nakładanie kar za naruszenia. Z kolei nadzór nad dostawcami paliw lotniczych powierzono Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki, co ma zapewnić spójność regulacyjną pomiędzy sektorem energetycznym a transportem lotniczym.

Ustawa przewiduje również szczegółowe procedury w przypadku niewywiązywania się z obowiązków informacyjnych przez operatorów statków powietrznych oraz podmioty obsługujące paliwo. Linie lotnicze będą zobowiązane do przekazywania zarządzającym lotniskami dokumentów potwierdzających dostawy paliw SAF, ewentualne trudności w ich zapewnieniu oraz zawarte umowy na dostawy.

Istotnym elementem nowych regulacji są mechanizmy sankcyjne. Operator statku powietrznego, który nie spełni obowiązku tankowania co najmniej 90 proc. potrzebnego paliwa na lotnisku objętym regulacją, będzie podlegał karze pieniężnej w wysokości dwukrotności iloczynu średniej ceny paliwa lotniczego za tonę oraz ilości niezatankowanego paliwa. Dodatkowo brak raportowania danych o tankowaniu paliwa i wykorzystaniu SAF może skutkować karą do 100 tys. zł. Zarządzający lotniskiem, który nie przekaże wymaganych informacji lub nie podejmie działań zapobiegających niedostępności paliw SAF, może zostać ukarany odpowiednio do 10 tys. zł lub do 50 tys. zł.

Wprowadzenie nowych przepisów stanowi istotny krok w kierunku dekarbonizacji sektora transportu lotniczego i dostosowania polskiego rynku do europejskich standardów. Regulacje te będą miały bezpośredni wpływ na operacje realizowane przez linie lotnicze oraz funkcjonowanie infrastruktury lotniskowej, w tym planowanie tankowania samolotów i zarządzanie łańcuchem dostaw paliw.

Podsumowując, wdrożenie przepisów dotyczących paliw SAF wpisuje się w szerszy proces transformacji sektora lotniczego w Polsce. W ostatnich latach działania regulacyjne koncentrowały się głównie na rozwoju infrastruktury lotniskowej oraz zwiększaniu przepustowości portów lotniczych, natomiast obecna nowelizacja rozszerza ten zakres o aspekty środowiskowe. To kolejny etap dostosowywania polskiego transportu lotniczego do wymogów unijnych, podobnie jak wcześniejsze regulacje związane z zarządzaniem ruchem lotniczym czy bezpieczeństwem operacji.