Liberec wybrał projekt nowego terminala. Pociągi i autobusy bliżej pasażera

Połączy on kolej z autobusami i poprawi komfort pasażerów transportu publicznego. Najlepszy okazał się projekt pracowni Ov Architekti, zakładający uporządkowanie przestrzeni między dworcem kolejowym i autobusowym. W projekcie najważniejsze są krótsze, bezbarierowe przesiadki, czytelny układ ruchu i zachowanie szacunku dla historycznej architektury dworca.

Rozkład jazdy:

1. Która pracownia wygrała konkurs na terminal przesiadkowy w Libercu?
2. Co ma skrócić przesiadki między pociągami i autobusami?
3. Jakie rozwiązanie energetyczne przewidziano na dachu terminala?

Terminal, który ma połączyć kolej i autobusy

Správa Železnic, Kraj Liberecki i Miasto Liberec wybrali zwycięski projekt architektoniczny dla nowego terminala przesiadkowego transportu kolejowego i autobusowego w Libercu. Konkurs dotyczył przestrzeni między obecnym dworcem kolejowym i autobusowym, która od lat wymaga uporządkowania pod kątem ruchu pasażerów, autobusów, pociągów, zieleni i jakości przestrzeni publicznej.

Porota najwyżej oceniła propozycję pracowni Ov Architekti. Według organizatorów projekt rozwiązuje większość długotrwałych problemów obecnego układu terenu. Zakłada przejrzystą architekturę, czytelne prowadzenie ruchu oraz uporządkowaną zieleń. Ważne jest też to, że koncepcja została przygotowana tak, aby można było realizować ją etapami i dzielić inwestycję pomiędzy poszczególnych inwestorów.

„Zwycięski projekt pokazuje, jak nowoczesny terminal transportowy może funkcjonować jako jedna czytelna całość. Przesunięciem stanowisk autobusowych bliżej torów i naciskiem na dostępność bez barier skrócimy przesiadki do minimum i znacząco zwiększymy komfort podróżnych. Takie rozwiązanie tworzy wysokiej jakości przestrzeń publiczną, a swoje miejsce znajduje w nim również szacunek dla historii” – powiedział Tomáš Tóth, dyrektor generalny Správa Železnic.

Z punktu widzenia transportu publicznego kluczowe jest właśnie zbliżenie autobusów do kolei. Dzisiejszy układ dworcowy w Libercu rozdziela podróże autobusowe i kolejowe, a nowy terminal ma zmienić ten model na bardziej zintegrowany. Dla pasażera oznacza to krótszą drogę między pociągiem a autobusem, lepszą orientację i wygodniejszą obsługę przesiadek.

Historyczny dworzec i nowa część autobusowa

Projekt Ov Architekti zakłada zachowanie i rekonstrukcję historycznego budynku dworca kolejowego. Ma on zostać uzupełniony o nowoczesną przybudowę terminala autobusowego. Połączenie hali odjazdowej i przyjazdowej oraz dodanie nowych usług ma stworzyć duży wspólny obszar obsługi pasażerów, odpowiadający randze Liberca jako piątego największego miasta w Czechach.

„Obecny historyczny budynek dworca zostanie zrekonstruowany i uzupełniony o nowoczesną przybudowę terminala autobusowego. Połączeniem hali odjazdowej i przyjazdowej oraz uzupełnieniem kolejnych usług powstanie duża wspólna przestrzeń odprawy, odpowiadająca znaczeniu piątego największego miasta w Czechach” – ocenił Martin Půta, hetman Kraju Libereckiego.

To ważny element także dla autobusowej części projektu. Terminal ma nie być wyłącznie miejscem postoju autobusów, ale pełnoprawnym węzłem przesiadkowym, w którym pasażer korzysta z jednej, spójnej przestrzeni. W takim modelu autobus regionalny, komunikacja miejska i pociąg tworzą jeden system podróży, a nie trzy oddzielne punkty obsługi.

Według Správa Železnic projekt ma też lepiej powiązać dworzec z przyszłą przestrzenią wypoczynkową, parkingiem wielopoziomowym, budynkami dawnego Skloexportu oraz główną osią wejściową w stronę centrum miasta, czyli ulicą 1. máje.

Dach w kształcie „jaskółki” i energia słoneczna

Zwycięski projekt został pozytywnie oceniony nie tylko za funkcjonalność, ale także za sposób pracy z istniejącym charakterem dworca. Szczególną uwagę zwrócono na zachowanie pierwotnego stylu zadaszenia peronów, których profil przypomina kształt jaskółki. Jednocześnie cała powierzchnia dachu ma zostać wykorzystana jako źródło energii słonecznej dla dworca.

„Terminal świetnie nawiązuje do przyszłej przestrzeni wypoczynkowej, domu parkingowego, a w kierunku centrum miasta także do budynków dawnego Skloexportu i wejściowej głównej alei 1. máje. Unikalny jest także sposób, w jaki projekt pracuje z zachowaniem pierwotnego stylu zadaszenia peronów, których profil przypomina kształt jaskółki. Cała powierzchnia dachu staje się jednocześnie źródłem energii słonecznej dla dworca” – powiedział Jiří Janďourek, zastępca prezydenta Liberca ds. architektury, przestrzeni publicznej i inwestycji transportowych.

Ten fragment dobrze pokazuje kierunek współczesnych inwestycji transportowych. Terminal nie jest już tylko peronem, zadaszeniem i rozkładem jazdy. Ma być przestrzenią miejską, punktem integracji różnych form mobilności, miejscem usług dla pasażera oraz elementem transformacji energetycznej.

Konkurs: siedem zgłoszeń, pięć projektów w drugim etapie

Do pierwszej części otwartego, dwuetapowego konkursu zgłosiło się siedmiu uczestników. Porota wybrała pięć zespołów do kolejnej fazy, a z nich wskazano trzy nagrodzone propozycje. W składzie jury znaleźli się przedstawiciele Správa Železnic, Kraju Libereckiego, Miasta Liberec, a także niezależni architekci i eksperci od inwestycji transportowych.

Drugie miejsce w konkursie zajęło konsorcjum SIAL Architekti A Inženýři oraz VALBEK. Trzecie miejsce przypadło pracowni Perspektiv. W drugiej fazie konkursu przygotowano również modele w rzeczywistości wirtualnej, co pozwoliło lepiej ocenić przestrzeń, skalę i funkcjonalność proponowanych rozwiązań.

Wystawa projektów konkursowych, które przeszły do drugiej rundy, ma być prezentowana na przełomie maja i czerwca w libereckim centrum kultury Linserka. To ważne, bo tak duża inwestycja w terminal kolejowo-autobusowy będzie wpływać nie tylko na pasażerów, ale także na mieszkańców, ruch miejski i sposób korzystania z przestrzeni wokół dworca.

Węzeł dla kolei, autobusów i miasta

Nowy terminal w Libercu ma uporządkować jeden z najważniejszych punktów transportu publicznego w mieście. Z jednej strony chodzi o wygodne przesiadki między pociągiem i autobusem. Z drugiej o czytelne powiązanie dworca z centrum, przyszłym parkingiem i przestrzeniami publicznymi. Wcześniejsze informacje o projekcie Central Station wskazywały, że w przyszłości węzeł ma integrować kolej, autobusy oraz komunikację miejską, co czyni go jednym z najważniejszych projektów transportowych w Libercu. (

Dla pasażerów najważniejsze będą krótsze dojścia, brak barier, lepsza informacja i możliwość przejścia między różnymi środkami transportu bez zbędnego chaosu. Dla operatorów autobusowych i kolejowych liczyć się będzie czytelny układ stanowisk, sprawny ruch pojazdów i możliwość etapowej realizacji inwestycji. Dla miasta istotne będzie natomiast to, czy terminal stanie się rzeczywistą bramą do centrum, a nie tylko technicznym zapleczem transportu.