50 samorządów chce Metropolii Wrocławskiej. Wspólny transport publiczny jednym z celów

Dokument podpisało 50 samorządów, które zadeklarowały poparcie dla powołania formalnego związku metropolitalnego oraz gotowość współpracy z rządem nad odpowiednimi regulacjami. Jednym z najważniejszych obszarów działania nowej struktury ma być zintegrowany transport publiczny, obejmujący komunikację autobusową, tramwajową i kolejową oraz podróże pasażerów przekraczających granice administracyjne gmin. O podobnych działaniach na rzecz integracji transportu w aglomeracji trójmiejskiej pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Ilu samorządowców podpisało apel w sprawie Metropolii Wrocławskiej?
2. Ilu mieszkańców liczy Wrocławski Obszar Metropolitalny?
3. Jakie środki transportu publicznego mogłyby zostać objęte wspólną polityką metropolitalną?

Metropolia Wrocławska z transportem na pierwszym planie

Przekazanie apelu jest kolejnym etapem prac nad ustawą o związku metropolitalnym w województwie dolnośląskim. Proces koordynują Urząd Miejski Wrocławia oraz Stowarzyszenie Aglomeracja Wrocławska.

Przez ostatnie miesiące prowadzone były konsultacje i spotkania z przedstawicielami gmin oraz powiatów tworzących Wrocławski Obszar Metropolitalny. Rozmowy obejmowały projekt ustawy i statutu, sposób funkcjonowania przyszłego związku, zasady jego finansowania oraz najważniejsze wspólne potrzeby inwestycyjne. W kwietniu samorządowcom przedstawiono także wstępną koncepcję metropolitalnego transportu publicznego wraz z proponowanym modelem finansowania.

Formalny związek miałby prowadzić wspólną politykę w zakresie transportu publicznego, planowania przestrzennego, ochrony środowiska, gospodarki obiegu zamkniętego, infrastruktury błękitno-zielonej i rozwoju gospodarczego. Dla pasażerów najważniejsza byłaby możliwość koordynowania autobusów aglomeracyjnych, komunikacji miejskiej, kolei oraz węzłów przesiadkowych z poziomu całego obszaru, a nie oddzielnie przez każdy samorząd.

Sam apel nie tworzy jeszcze Metropolii Wrocławskiej i nie zmienia rozkładów jazdy, taryf ani zasad organizacji przewozów. Do powołania związku potrzebne są rozwiązania ustawowe przyjęte na szczeblu centralnym.

Codzienne podróże nie kończą się na granicy Wrocławia

Głównym argumentem samorządowców jest rosnąca liczba podróży wykonywanych pomiędzy Wrocławiem a otaczającymi go miejscowościami. Mieszkańcy codziennie dojeżdżają autobusami, pociągami i samochodami do pracy, szkół, uczelni, placówek medycznych i usług.

„Doskonale zdajemy sobie sprawę, że dalszy rozwój Wrocławia nie może być planowany w oderwaniu od otaczających go gmin i powiatów. Każdego dnia mieszkańcy przemieszczają się ponad granicami administracyjnymi – do pracy, szkół, uczelni i usług – dlatego potrzebujemy wspólnych rozwiązań w zakresie transportu, planowania przestrzennego, gospodarki odpadami, środowiska i rozwoju gospodarczego. Utworzenie Metropolii Wrocławskiej pozwoliłoby nam skuteczniej odpowiadać na te wyzwania i budować konkurencyjność całego obszaru, a nie wyłącznie jego centralnego miasta” – podkreślił Jakub Mazur, wiceprezydent Wrocławia.

Wspólne zarządzanie transportem mogłoby objąć planowanie siatki linii, dopasowanie godzin odjazdów autobusów i pociągów, finansowanie przewozów, standard taboru, system informacji pasażerskiej oraz integrację taryfową. Istotne byłoby również określenie zasad podziału kosztów pomiędzy Wrocław, gminy ościenne, powiaty i województwo.

Ponad 1,3 mln mieszkańców

W przekazanym komunikacie wskazano, że Wrocławski Obszar Metropolitalny tworzy 51 powiązanych funkcjonalnie samorządów, zamieszkanych przez ponad 1,3 mln osób. Apel popierający formalizację współpracy podpisało 50 przedstawicieli jednostek samorządowych.

Wcześniejsze konsultacje projektu ustawy i statutu obejmowały 42 gminy oraz osiem powiatów. Obszar odpowiada za około 4,7% produktu krajowego brutto Polski, co stawia go wśród najważniejszych ośrodków gospodarczych kraju.

Potencjał regionu wzmacnia pozycja Wrocławia jako ośrodka akademickiego, w którym uczy się ponad 100 tys. studentów. Według informacji przekazanych przez samorząd miasto jest drugim najważniejszym ekosystemem startupowym w Polsce, a na Dolnym Śląsku działa niemal jedna czwarta krajowych startupów.

Zdaniem autorów apelu koncentracja mieszkańców, przedsiębiorstw, uczelni, zaplecza przemysłowego i centrów logistycznych zwiększa zapotrzebowanie na transport publiczny działający w skali całej aglomeracji. Dotyczy to zarówno połączeń autobusowych, jak i kolei aglomeracyjnej, która może przejąć znaczną część dojazdów do centrum Wrocławia.

Nie tylko obecne stowarzyszenie

Planowanego związku metropolitalnego nie należy utożsamiać z działającym już Stowarzyszeniem Aglomeracja Wrocławska. Organizacja powstała w 2013 r. i obecnie skupia 40 podmiotów, ale opiera się na dobrowolnym współdziałaniu swoich członków. Projektowany związek miałby być podmiotem posiadającym ustawowo określone zadania, kompetencje oraz źródła finansowania.

„Stowarzyszenie Aglomeracja Wrocławska od lat tworzy przestrzeń do współpracy między samorządami, które różnią się wielkością, potencjałem i lokalnymi potrzebami, ale mierzą się z wieloma wspólnymi wyzwaniami. Dziś ta współpraca opiera się przede wszystkim na dobrej woli i partnerstwie. Ostatnie miesiące konsultacji i spotkań pokazały, że przedstawiciele gmin oraz powiatów są zdecydowani zacieśnić współpracę, szukać kompromisów i wspólnie wypracowywać rozwiązania dla całego obszaru. Związek metropolitalny byłby naturalnym rozwinięciem i formalizacją tych działań i szansą na prowadzenie długofalowej polityki równomiernego rozwoju, z której skorzystają zarówno największe miasta, jak i mniejsze samorządy” – podkreślił Tomasz Wiśliński, prezes Stowarzyszenia Aglomeracja Wrocławska.

Samorządowcy zaznaczają, że przyszła metropolia ma działać na rzecz wszystkich tworzących ją gmin i powiatów, niezależnie od liczby mieszkańców i potencjału finansowego. Formalizacja współpracy miałaby sprzyjać wyrównywaniu dostępu do transportu publicznego, usług publicznych i inwestycji.

Aglomeracyjne autobusy już kursują

Wrocław nie zaczyna integracji transportu od zera. Miasto zawarło wieloletnie umowy na obsługę linii miejskich i aglomeracyjnych z konsorcjami, których liderami są Kłosok sp. z o.o. oraz Nowak Transport sp. z o.o.

Kontrakty obejmują łącznie około 30 mln wozokilometrów w ciągu sześciu lat. Do realizacji przewozów zamówiono między innymi autobusy SOR NS12, SOR NS18, Mercedes-Benz Citaro, Mercedes-Benz eCitaro oraz Mercedes-Benz Conecto G. W styczniu 2026 r., po uruchomieniu kolejnego etapu dostaw, aglomeracyjna flota osiągnęła poziom około 120 autobusów. (TransInfo)

Pojazdy obsługują linie łączące Wrocław między innymi z Długołęką, Czernicą i Wisznią Małą. System jest jednak nadal oparty na odrębnych umowach pomiędzy zainteresowanymi samorządami, a rozwój siatki zależy od uzgodnień dotyczących przebiegu tras, częstotliwości i udziału poszczególnych gmin w kosztach.

Kolej jako część transportu miejskiego

Drugim ważnym elementem integracji jest honorowanie biletów Urbancard w pociągach Kolei Dolnośląskich S.A. i POLREGIO S.A. na terenie Wrocławia. Porozumienie zostało przedłużone do końca 2030 r., a szacowana wartość pięcioletniej umowy wynosi 241.700.000 PLN.

Dzięki temu posiadacz odpowiedniego biletu miejskiego może korzystać z pociągu jak z kolejnego środka komunikacji miejskiej. Rozwiązanie odciąża autobusy i tramwaje oraz skraca czas przejazdu pomiędzy odległymi częściami miasta.

Stowarzyszenie Aglomeracja Wrocławska wspierało system biletu aglomeracyjnego kwotą 3.000.000 PLN. Organizacja uczestniczy również w rozszerzaniu Wrocławskiego Roweru Miejskiego na gminy ościenne, między innymi Czernicę, Kąty Wrocławskie, Kobierzyce, Siechnice i Wisznię Małą.

Formalny związek metropolitalny mógłby nadać tym działaniom jeden organizacyjny i finansowy kierunek. Nie przesądza to jednak, czy powstałby nowy zarząd transportu, wspólna taryfa dla całego obszaru albo odrębny operator kolei aglomeracyjnej. Takie rozwiązania musiałyby zostać zapisane w ustawie, statucie i późniejszych uchwałach samorządów.

Apel do rządu

Sygnatariusze zwrócili się do rządu, w szczególności do prezesa Rady Ministrów, wiceprezesów Rady Ministrów, ministra finansów oraz ministra spraw wewnętrznych i administracji, o szybkie rozpoczęcie prac nad regulacjami metropolitalnymi.

Apel odebrał Tomasz Szymański, który pełni funkcję sekretarza stanu, czyli wiceministra w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Ministrem kierującym resortem pozostaje Marcin Kierwiński.

Samorządowcy zadeklarowali gotowość do rozpoczęcia rozmów z przedstawicielami władz państwowych oraz środowisk politycznych, społecznych, gospodarczych i naukowych. Celem jest przygotowanie trwałego związku gmin i powiatów, który będzie mógł realizować zadania o znaczeniu ponadlokalnym.