APTA 2026: ENC debiutuje z marką ZAVIR. Dwa elektryczne autobusy MINI od podstaw

Nowa platforma została zaprojektowana od podstaw dla przewozów lokalnych, shuttle i paratransitu, a nie jako adaptacja samochodu dostawczego. O innych premierach z Chicago pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl: https://transinfo.pl/infobus/apta-2026-solaris-rusza-na-podboj-usa-premiera-autobusu-urbino-40-electric/

Rozkład jazdy: premiera ZAVIR na APTA 2026

1. Czym ZAVIR różni się od typowych amerykańskich minibusów budowanych na podwoziach dostawczych?

2. Jakie parametry mają odmiany Low Floor i High Floor oraz napędy BEV i REEV?

3. Kiedy ENC planuje rozpocząć seryjną produkcję i kto może kupować nowe pojazdy?

6,7 metra i dwie wersje nadwozia: Low Floor oraz High Floor

ENC, amerykański producent autobusów miejskich z ponad 50-letnią historią, wykorzystał targi APTA TRANSform & EXPO 2026 do wejścia w zupełnie nowy segment rynku.

Na stoisku 1006 w Chicago pokazano dwa prototypy marki ZAVIR, przeznaczone do przewozów o mniejszym zapotrzebowaniu pasażerskim. Nowa marka należy do ENC i stanowi rozszerzenie oferty producenta poza tradycyjne, pełnowymiarowe autobusy miejskie AXESS.

W Chicago zaprezentowano dwa warianty tej samej platformy konstrukcyjnej:

• Pierwszym był biały ZAVIR High Floor, z wysoko położoną podłogą pasażerską.

• Drugim – szary ZAVIR Low Floor, przygotowany z myślą o łatwiejszym dostępie do wnętrza, szczególnie dla pasażerów z ograniczoną mobilnością.

Oba pojazdy mają długość 22 stóp, czyli około 6,71 metra, oraz szerokość 8 stóp, odpowiadającą około 2,44 metra.

Według deklaracji producenta wnętrze może pomieścić do 18 pasażerów na miejscach siedzących, a ponadto przewidziano miejsca stojące. Dostępność dla osób poruszających się na wózkach ma zapewniać rampa lub podnośnik, zależnie od ostatecznej konfiguracji pojazdu. Nowe autobusy mają być oferowane w różnych układach siedzeń, tak aby operatorzy mogli dostosować je do charakteru wykonywanych przewozów.

Nie są to jednak jeszcze pojazdy w ostatecznej wersji seryjnej. Producent podkreśla, że pokazane na APTA autobusy mają charakter koncepcyjny, a poszczególne parametry mogą ulec zmianie przed rozpoczęciem produkcji.

Nowa konstrukcja zamiast dostawczaka z zabudową pasażerską

Najważniejszą cechą ZAVIR-a jest sposób opracowania konstrukcji pojazdu.

Na amerykańskim rynku małych autobusów i pojazdów shuttle bardzo rozpowszechnione są konstrukcje typu cutaway.

Powstają one na bazie gotowych podwozi samochodów dostawczych, do których następnie montuje się specjalistyczne nadwozia pasażerskie.

Takie pojazdy wykorzystują często podzespoły znane z modeli Ford E-Series, Ford Transit, Chevrolet lub innych lekkich pojazdów użytkowych.

ENC zdecydowało się na inną koncepcję. ZAVIR został opracowany od początku jako pojazd przeznaczony do przewozu pasażerów. Wspólnie projektowano konstrukcję nadwozia, układ napędowy, wejścia, rozwiązania zapewniające dostępność, przedział pasażerski oraz stanowisko kierowcy.

Takie podejście ma ograniczać kompromisy konstrukcyjne wynikające z dostosowywania samochodu dostawczego do funkcji autobusu. W nowej platformie zastosowano panoramiczną szybę przednią, charakterystyczne oświetlenie oraz nowoczesne stanowisko kierowcy.

Projekt nadwozia uwzględnia również elementy poprawiające aerodynamikę. Producent podkreśla, że konstrukcja powstała przede wszystkim dla operatorów wykonujących codzienne przewozy pasażerskie, a nie dla okazjonalnych zastosowań transportowych. ZAVIR ma być oferowany między innymi przewoźnikom realizującym komunikację lokalną, usługi dla osób z niepełnosprawnościami, transport lotniskowy, przewozy pracownicze, hotelowe i kampusowe. W przyszłości marka może również wejść w kolejne segmenty lekkich pojazdów użytkowych.

ZAVIR EV: 241 km zasięgu i ładowanie do 200 kW

Pierwszym planowanym wariantem napędowym jest ZAVIR EV, czyli w pełni bateryjny autobus elektryczny.

Według wstępnych danych ENC pojazd ma osiągać zasięg około 150 mil, czyli 241 kilometrów, na jednym ładowaniu.

To wartość projektowa, której producent nie potwierdził jeszcze ostatecznymi badaniami eksploatacyjnymi.

Autobus ma obsługiwać szybkie ładowanie prądem stałym o mocy do 200 kW.

Taka moc może pozwolić na stosunkowo szybkie uzupełnianie energii podczas przerw w pracy, choć faktyczny czas ładowania będzie zależał od pojemności baterii, charakterystyki ładowania i dostępnej infrastruktury. ENC nie ujawniło jeszcze szczegółowej specyfikacji układu bateryjnego. Nie podano pojemności akumulatorów, producenta ogniw, mocy silnika elektrycznego ani napięcia instalacji trakcyjnej. Nie są również znane masa własna pojazdu i dopuszczalna masa całkowita w poszczególnych konfiguracjach.

Oznacza to, że na obecnym etapie nie można precyzyjnie porównywać efektywności energetycznej ZAVIR-a z dostępnymi już na rynku minibusami elektrycznymi. Projektowany zasięg 241 km wskazuje jednak na przeznaczenie przede wszystkim do obsługi lokalnych tras, przewozów wahadłowych i usług realizowanych w ramach jednego obszaru miejskiego lub kampusu.

ZAVIR REEV: elektryczny napęd i ponad 724 km zasięgu

Drugą wersją będzie ZAVIR REEV, czyli Range-Extended Electric Vehicle.

Jest to konstrukcja wykorzystująca elektryczny układ napędowy, ale wyposażona dodatkowo w generator napędzany silnikiem benzynowym.

Jego zadaniem ma być wytwarzanie energii elektrycznej podczas eksploatacji, dzięki czemu autobus będzie mógł pokonywać znacznie dłuższe trasy bez konieczności częstego ładowania zewnętrznego.

Według deklaracji ENC całkowity zasięg wersji REEV ma przekraczać 450 mil, czyli 724 kilometry.

To około trzykrotnie więcej niż przewidywany zasięg odmiany w pełni bateryjnej.

Rozwiązanie ma być kierowane do operatorów realizujących dłuższe przewozy oraz do firm działających w regionach o słabo rozwiniętej infrastrukturze ładowania.

Producent wskazuje również na korzyści podczas eksploatacji w chłodniejszym klimacie, kiedy zapotrzebowanie na energię do ogrzewania może ograniczać zasięg pojazdów bateryjnych.

Istotne jest to, że ZAVIR REEV nie ma być klasycznym autobusem hybrydowym z mechanicznym napędem kół przez silnik spalinowy.

Podstawę układu ma stanowić napęd elektryczny, natomiast jednostka benzynowa będzie wykorzystywana jako źródło energii dla systemu.

ENC nie podało jeszcze mocy generatora, pojemności zbiornika paliwa ani wielkości akumulatora przeznaczonego dla wersji REEV.

Deklarowany zasięg ponad 724 km należy więc traktować jako cel projektowy, a nie potwierdzony wynik seryjnego autobusu.

Dwa prototypy, ale seryjna produkcja dopiero w 2028 roku

Premiera w Chicago stanowi początek procesu wprowadzania ZAVIR-a na rynek. ENC przedstawiło wstępny harmonogram rozwoju nowej platformy. W 2027 roku planowane jest przeprowadzenie badań autobusów w amerykańskim ośrodku Altoona Bus Research and Testing Center, działającym w systemie badań Federal Transit Administration. Testy Altoona mają duże znaczenie dla producentów zainteresowanych sprzedażą pojazdów amerykańskim operatorom transportu publicznego korzystającym z federalnego wsparcia finansowego. Program obejmuje badania trwałości, niezawodności, bezpieczeństwa i różnych parametrów eksploatacyjnych.

ENC przewiduje rozpoczęcie przyjmowania rezerwacji na ZAVIR-a pod koniec 2027 roku. Właściwa produkcja seryjna i komercyjna dostępność nowego autobusu zostały zaplanowane na 2028 rok. Pojazdy mają powstawać w zakładzie ENC w Jurupa Valley w Kalifornii. Producent zaznacza jednak, że wszystkie wskazane terminy mają charakter planów i mogą ulec zmianie w zależności od przebiegu prac rozwojowych, badań oraz przygotowań produkcyjnych. Na obecnym etapie nie podano ceny pojazdów ani nie ogłoszono zamówień od konkretnych operatorów.

ENC rozwija ZAVIR obok ciężkich autobusów AXESS

Wprowadzenie nowej marki stanowi istotną zmianę w strategii produktowej ElDorado National California. Producent, działający od 1975 roku, przez dekady koncentrował się na pełnowymiarowych autobusach przeznaczonych do komunikacji miejskiej. Najważniejszą rodziną w jego ofercie pozostaje AXESS, dostępny w różnych długościach i konfiguracjach napędowych.

ENC oferuje obecnie autobusy z silnikami wysokoprężnymi, napędami hybrydowymi i bateryjnymi, a także rozwija kolejne rozwiązania zeroemisyjne. Na tegorocznych targach w Chicago obok ZAVIR-a pokazano również AXESS EVO-HEV, czyli pełnowymiarowy autobus miejski z napędem hybrydowym łączącym silnik Diesla z układem elektrycznym. Nowa marka ma więc uzupełnić ofertę ENC, a nie zastępować dotychczasowe modele. Podział będzie stosunkowo czytelny.

• AXESS pozostanie rodziną pełnowymiarowych autobusów miejskich o dużej wytrzymałości konstrukcyjnej.

• ZAVIR ma rozwijać segment mniejszych autobusów shuttle i pojazdów przeznaczonych do lokalnego transportu pasażerskiego.

To ważne rozszerzenie oferty, ponieważ w Stanach Zjednoczonych segment małych autobusów jest silnie związany z konstrukcjami budowanymi na bazie samochodów dostawczych.

ENC chce wykorzystać doświadczenie z produkcji ciężkich autobusów miejskich do zaoferowania pojazdu zaprojektowanego specjalnie dla tej grupy klientów.

Zakupowe tło

Premiera ZAVIR-a nastąpiła w okresie istotnych zmian organizacyjnych i zakupowych w ENC.

W październiku 2024 roku dotychczasowy właściciel przedsiębiorstwa, REV Group, sprzedał ElDorado National California spółce Rivaz Inc. za 52 mln USD. Po zmianie właściciela firma rozpoczęła odbudowę działalności produkcyjnej i rozwój nowej oferty autobusowej. Rivaz deklaruje, że przeznaczył na rozwój ENC ponad 50 mln USD. Wśród celów jest zwiększenie zdolności zakładu w Kalifornii do około 800–1000 autobusów rocznie.

Najważniejszym ostatnim wydarzeniem w działalności producenta było zatwierdzenie przez Los Angeles Metro dużego zamówienia na autobusy elektryczne.

24 września 2026 roku rada operatora zatwierdziła kontrakt obejmujący 220 autobusów bateryjnych ENC AXESS EVO-BE o długości 40 stóp, czyli około 12,2 metra. Producent poinformował o tej decyzji 30 września, podkreślając, że jest to największe podstawowe zamówienie na 40-stopowe autobusy elektryczne zatwierdzone przez amerykańską agencję transportową.

AXESS EVO-BE wykorzystuje elektryczny układ napędowy BAE Systems Gen3 oraz może być wyposażony w baterie trakcyjne o pojemności do 738 kWh. Pojazdy mają być produkowane w zakładzie ENC w Jurupa Valley, gdzie realizowane są kolejne etapy wytwarzania autobusów, od konstrukcji szkieletu po montaż końcowy i testy.

Dla nowej marki ZAVIR istotne jest wykorzystanie tego samego zaplecza przemysłowego, doświadczenia inżynieryjnego i kontaktów z dostawcami komponentów. Jednocześnie nie należy utożsamiać zatwierdzonego zamówienia dla Los Angeles z przyszłą sprzedażą ZAVIR-a. Są to dwa odrębne segmenty rynku, a nowy minibus pozostaje na etapie rozwoju konstrukcyjnego.

ENC rozwija również inne kontrakty autobusowe. We wrześniu 2026 roku przewoźnik Memphis Area Transit Authority zamówił 32 autobusy AXESS Clean Diesel o długości 40 stóp. Producent pozostaje więc aktywny w kilku segmentach napędowych, nie ograniczając swojej oferty wyłącznie do pojazdów elektrycznych.

Na tle tych zamówień ZAVIR jest próbą wejścia do nowej kategorii pojazdów, w której potencjalnymi odbiorcami będą nie tylko wielcy operatorzy komunikacji miejskiej, ale także lotniska, uczelnie, szpitale, lokalne przedsiębiorstwa przewozowe i firmy transportowe.