Gdańsk: Tramwaje i elektrobusy z tańszym prądem. Umowa GAiT z Portem Czystej Energii

Rozkład jazdy:

1. Jaki udział energii z OZE zasili gdańską komunikację miejską?
2. Ile GAiT zaoszczędzi rocznie dzięki energii z Portu Czystej Energii?
3. Dlaczego model in-house ma znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego miasta?

Energia z odpadów dla transportu publicznego

Nowy model zakłada, że Gdańskie Autobusy i Tramwaje będą głównym odbiorcą energii elektrycznej produkowanej przez Port Czystej Energii, zlokalizowany w Gdańsku-Szadółkach. Według założeń aż 74–75 proc. energii elektrycznej wykorzystywanej przez komunikację miejską w Mieście Gdańsk będzie pochodzić właśnie z tej instalacji. Oznacza to, że trzy czwarte prądu zużywanego przez autobusy elektryczne, tramwaje oraz infrastrukturę trakcyjną będzie miało charakter odnawialny i lokalny.

– Od początku 2026 roku Gdańskie Autobusy i Tramwaje będą zasilane prądem z miejskiej spółki Port Czystej Energii, który uzyskujemy dzięki termicznemu przekształcaniu odpadów. Dzięki temu aż trzy czwarte energii elektrycznej wykorzystywanej przez komunikację miejską będzie pochodzić ze źródeł odnawialnych – podkreślił Piotr Borawski, wiceprezydent Gdańska.

Władze miasta podkreślają, że to istotny krok w stronę niezależności energetycznej oraz stabilizacji kosztów funkcjonowania transportu publicznego. GAiT zużywa rocznie około 35 tys. MWh energii elektrycznej, a dzięki nowej umowie większość tego wolumenu będzie pochodzić z jednego, miejskiego źródła.

– Instalacja Portu Czystej Energii nie tylko pozwala na bezpieczne zagospodarowanie odpadów nienadających się do recyklingu, ale również na produkcję ciepła i energii elektrycznej dla miasta – powiedziała Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska.

Kluczowym elementem porozumienia jest preferencyjna cena energii. GAiT będzie kupować prąd z PCE po 430 PLN/MWh, podczas gdy dotychczasowa cena rynkowa wynosiła 469,60 PLN/MWh. Różnica ta oznacza ponad 1.000.000 PLN oszczędności rocznie wyłącznie na kosztach zakupu energii elektrycznej, co bezpośrednio przekłada się na niższe wydatki miasta na rekompensatę dla operatora komunikacji miejskiej.

– W tym roku po raz pierwszy w historii trzy czwarte energii zużywanej przez autobusy i tramwaje będzie pochodziło z PCE. Co istotne, będzie to energia ekologiczna, bo do tej pory prąd zasilający tramwaje pochodził głównie ze źródeł nieodnawialnych – zaznaczył Maciej Lisicki, prezes Gdańskich Autobusów i Tramwajów.

Szerzej niż tylko komunikacja miejska

Energia elektryczna z PCE trafi nie tylko do GAiT, ale również do Zakładu Utylizacyjnego, Gdańskiej Agencji Rozwoju Gospodarczego, a także do placówek edukacyjnych – Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 6 oraz Przedszkola nr 68. Stała cena energii w modelu in-house ma zapewnić przewidywalność budżetową i większe bezpieczeństwo finansowe miejskich jednostek.

– W ciągu pierwszych dziesięciu miesięcy funkcjonowania w Porcie Czystej Energii wytworzyliśmy blisko 80 tys. MWh energii elektrycznej i ponad 492 tys. GJ energii cieplnej. To pokazuje bardzo duży potencjał wytwórczy na kolejne lata – dodała Marta Szabłowska, wiceprezes Portu Czystej Energii.

Jak podkreśla magistrat, projekt wpisuje się w działania Gdańskiego Klastra Energii, którego celem jest łączenie potencjałów miejskich spółek i instytucji. Od momentu uruchomienia PCE miasto ograniczyło emisję CO₂ o ponad 52 tys. ton, a w ciągu ostatnich trzech lat zmniejszyło zużycie energii elektrycznej o 12 proc.

Naszym zdaniem

Model zastosowany w Gdańsku to jeden z najbardziej kompleksowych przykładów powiązania transportu publicznego z lokalnym systemem energetycznym w Polsce. Połączenie komunikacji miejskiej, autobusów, tramwajów i miejskiej instalacji odzysku energii z odpadów realnie obniża koszty funkcjonowania przewozów i zwiększa odporność miasta na wahania cen energii. Biorąc pod uwagę wcześniejsze inwestycje GAiT w tabor nisko- i zeroemisyjny oraz rozwój zaplecza energetycznego, kierunek obrany przez Gdańsk wydaje się spójny i długofalowy – bez teoretycznych deklaracji, za to z mierzalnymi efektami finansowymi i środowiskowymi.