Ministerstwo Infrastruktury planuje rozwój połączeń dalekobieżnych. Pociągi dotowane mają podwoić pracę przewozową

Nowy plan przewiduje uruchomienie wielu nowych relacji międzywojewódzkich, zwiększenie częstotliwości kursowania pociągów oraz wejście kolei dalekobieżnej na nowe linie kolejowe – w tym również na odcinki dopiero budowane.

Rozkład jazdy:

1. Jakie nowe połączenia dalekobieżne planuje uruchomić Ministerstwo Infrastruktury w ramach Planu transportowego na lata 2031–2034?
2. W jaki sposób budowa Kolei Dużych Prędkości oraz nowych linii kolejowych ma wpłynąć na czas podróży i rozwój siatki połączeń w Polsce?
3. Dlaczego po 2030 roku obsługa dotowanych połączeń kolejowych może być wybierana w drodze przetargów zamiast bezpośrednio powierzana PKP Intercity?

Coraz więcej połączeń dalekobieżnych

Projekt rozporządzenia został opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji i dotyczy połączeń międzywojewódzkich oraz międzynarodowych realizowanych jako usługi publiczne, czyli zamawianych i dotowanych przez Ministerstwo Infrastruktury.

Plan nie obejmuje połączeń komercyjnych uruchamianych bez dopłat.

Resort przypomina, że jeszcze w ramach obecnie obowiązującego planu mają pojawić się nowe relacje dalekobieżne, takie jak:

• Warszawa – Łomża,
• Łódź – Kielce – Rzeszów,
• Warszawa – Zielona Góra przez Kalisz i Głogów,
• Warszawa – Grudziądz.

Po 2030 roku siatka połączeń ma zostać jeszcze bardziej rozbudowana.

Pociągi dalekobieżne pojadą nowymi trasami

W projekcie wskazano kolejne odcinki linii kolejowych, na których po 2030 roku mają pojawić się pociągi międzywojewódzkie.

Wśród planowanych relacji znalazły się m.in.:

• Olsztyn – Mikołajki – Ełk (połączenia sezonowe),
• Jelenia Góra – Lubań Śląski – Żagań,
• Rzeszów – Zagórz – Ustrzyki Dolne,
• Zwierzyniec – Hrebenne,
• Kielce – Staszów – Tarnobrzeg,
• Chojnice – Szczecinek – Runowo Pomorskie,
• Gorzów Wielkopolski – Zbąszynek,
• Piła – Stargard.

Ministerstwo nie wyklucza również uruchomienia pociągów dalekobieżnych na kolejnych liniach, które obecnie nie zostały ujęte w planie. Wśród potencjalnych tras wymieniono m.in.:

• Skawina – Oświęcim,
• Kłodzko – Wałbrzych,
• Kluczbork – Oleśnica,
• Kłodzko – Stronie Śląskie,
• Jelenia Góra – Karpacz,
• Sławno – Darłowo,
• Kartuzy – Lębork – Łeba.

Decyzje mają zależeć od prognoz ruchu, dostępności przepustowości linii oraz spójności całej sieci kolejowej.

Kolej Dużych Prędkości i nowa trasa przez Bełchatów

Jednym z najważniejszych elementów planu jest rozwój Kolei Dużych Prędkości.

Około 2032 roku do eksploatacji ma wejść pierwszy odcinek KDP „Y” między Warszawą a Łodzią przez Port Polska. Nowy korytarz transportowy ma przejąć część ruchu z obecnie eksploatowanych linii Warszawa – Koluszki oraz Warszawa – Kutno.

W projekcie nie przesądzono jeszcze, kto będzie organizował połączenia prowadzące przez nowe lotnisko. Ministerstwo wskazuje jednak możliwość stworzenia osobnego segmentu przewozów pod nazwą AeroExpress (AEx).

– Połączenia organizowane przez Ministra będą stanowić uzupełnienie tej oferty i zapewnią dojazd do lotniska z bardziej odległych części kraju – zapisano w projekcie dokumentu.

Zanim jednak powstanie pełna linia KDP Warszawa – Wrocław, resort chce uruchomić szybsze połączenie alternatywną trasą prowadzącą przez:

• Bełchatów,
• Wieluń,
• Oleśnicę.

Realizacja tego planu będzie wymagała elektryfikacji istniejącej linii z Piotrkowa Trybunalskiego do Bełchatowa oraz jej przedłużenia do Wielunia.

Krótsze podróże do Zakopanego i Łeby

Ministerstwo wskazuje również na inne inwestycje, które mają poprawić atrakcyjność połączeń kolejowych.

W Małopolsce budowana obecnie linia Podłęże – Piekiełko z najdłuższym tunelem kolejowym w Polsce ma na początku lat 30. skrócić czas podróży do Zakopanego i Nowego Sącza.

Z kolei na Pomorzu projektowana linia związana z budową elektrowni jądrowej ma umożliwić uruchomienie szybszych sezonowych połączeń do Łeby.

Nowa trasa ma być krótsza od obecnej prowadzącej przez Lębork.

Liczba kilometrów przejeżdżanych przez pociągi wzrośnie dwukrotnie

W 2026 roku pociągi dotowane przez państwo mają wykonać pracę eksploatacyjną na poziomie 58,3 mln kilometrów.

Według planu:

• w 2030 roku będzie to już 92,9 mln km,
• w 2031 roku – 106 mln km,
• a w 2034 roku ponad 117 mln km.

Wzrost ma wynikać zarówno z uruchamiania nowych połączeń, jak i zwiększenia częstotliwości kursowania.

Ministerstwo zakłada, że:

• między największymi miastami standardem stanie się takt godzinny,
• między pozostałymi ważnymi ośrodkami pociągi będą kursować co dwie godziny.

Planowane jest również uruchomienie większej liczby połączeń typu sprinter.

Najbardziej obciążone trasy pozostaną głównie komercyjne

Największa liczba pociągów dotowanych po 2031 roku ma kursować m.in. na odcinkach:

• Warszawa – Koluszki,
• Warszawa – Tłuszcz,
• Poznań – Wrocław,
• Wrocław – Opole – Katowice – Kraków – Tarnów,
• Tczew – Gdańsk – Gdynia.

Na liście nie znalazły się najbardziej dochodowe trasy z Warszawy do Poznania, Trójmiasta oraz Krakowa i Katowic przez Centralną Magistralę Kolejową.

Ministerstwo zakłada, że tam dominować będą połączenia komercyjne, a dotowane mają jedynie uzupełniać ofertę przewozową.

Po 2030 roku możliwe przetargi na obsługę połączeń

Obecna umowa ramowa pomiędzy Ministerstwem Infrastruktury a PKP Intercity obowiązuje do 2030 roku.

Nowy plan zakłada, że po tej dacie przewozy o charakterze publicznym mogłyby być wybierane w drodze przetargów, a nie – jak obecnie – poprzez bezpośrednie zlecenie dla jednego przewoźnika.

Ministerstwo podkreśla, że takie rozwiązania wynikają z unijnych regulacji i są już szeroko stosowane w wielu krajach Europy.

Według danych Komisji Europejskiej udział komercyjnych operatorów świadczących usługi publiczne wzrósł w Unii Europejskiej z 8 proc. w 2018 roku do 29 proc. w 2022 roku.

– Doświadczenia tych państw udowadniają, że szersze stosowanie procedur konkurencyjnych w ramach usług publicznych sprzyja poprawie efektywności kosztowej i jakości świadczonych usług – podkreślono w uzasadnieniu projektu rozporządzenia.