Kryzys paliwowy w lotnictwie. Przewoźnicy ograniczają siatki i podnoszą taryfy

Sytuacja geopolityczna związana z konfliktem w Iranie oraz ograniczeniami w dostawach surowców wpływa bezpośrednio na funkcjonowanie linii lotniczych i lotnisk w Europie.

Przewoźnicy reagują poprzez ograniczanie liczby połączeń oraz podwyżki cen biletów dla pasażerów. Zmiany te mogą mieć długofalowy wpływ na dostępność transportu lotniczego i strukturę rynku.

Rozkład lotu

• Do jakiego poziomu wzrosły ceny paliwa lotniczego za baryłkę?
• Jaki udział w kosztach operacyjnych linii stanowi paliwo lotnicze?
• O ile Lufthansa planuje ograniczyć zużycie paliwa dzięki redukcji lotów?

Według danych rynkowych ceny paliwa lotniczego wzrosły w ostatnich tygodniach z poziomu 85–90 dolarów za baryłkę do nawet 150–200 dolarów, co stanowi bezprecedensowy skok kosztów dla operatorów samolotów pasażerskich. Jednocześnie Międzynarodowa Agencja Energetyczna wskazała 16 kwietnia 2026 roku, że zapasy paliwa lotniczego w Europie mogą wystarczyć „być może na sześć tygodni”, co dodatkowo zwiększa presję na sektor komunikacji lotniczej.

W reakcji na rosnące koszty paliwa Lufthansa zdecydowała się na odwołanie 20 tys. lotów krótkodystansowych w okresie od maja do października, aby ograniczyć zużycie paliwa. Z kolei Air France-KLM planuje podnieść ceny biletów w klasie ekonomicznej o 50 euro w obie strony, kompensując rosnące koszty operacyjne. KLM odwołał 160 lotów w Europie, natomiast SAS zapowiedział anulowanie około tysiąca rejsów w kwietniu.

W Polsce sytuację monitoruje PLL LOT, który podkreśla znaczenie paliwa w strukturze kosztów operacyjnych. Jak wskazało biuro prasowe przewoźnika: „W typowych warunkach rynkowych jego udział kształtuje się na poziomie około 20–30 proc. całkowitych kosztów operacyjnych, przy czym poziom ten jest zmienny i silnie uzależniony od sytuacji makroekonomicznej”. Jednocześnie spółka zaznaczyła: „Polskie Linie Lotnicze LOT mierzą się obecnie – podobnie jak cała branża – z bezprecedensowym wzrostem cen paliwa, który istotnie podnosi koszty operacyjne”.

Pomimo stosowania instrumentów zabezpieczających, takich jak hedging, przewoźnik wskazuje na ograniczoną możliwość przenoszenia kosztów na pasażerów. „Spółka prowadzi działania hedgingowe, jednak przy tak dynamicznych zmianach rynkowych nie są one w stanie w pełni zneutralizować presji kosztowej. Dostrzegamy ograniczone możliwości przełożenia tych wzrostów na ceny biletów – dlatego koncentrujemy się na optymalizacji operacyjnej, dostosowując kształt siatki połączeń do nowych realiów” – podkreśliło biuro prasowe PLL LOT.

Zużycie paliwa w lotnictwie jest ściśle powiązane z liczbą operacji, długością tras oraz strukturą floty samolotów. Jak wskazano: „W ujęciu ogólnym można wskazać, że jest to wolumen rzędu dziesiątek do setek tysięcy ton miesięcznie”, przy czym nowoczesne samoloty pasażerskie zużywają orientacyjnie do około 5 litrów paliwa na pasażera na 100 km, co pozostaje jednym z kluczowych wskaźników efektywności w komunikacji lotniczej.

Istotnym elementem stabilizującym rynek paliwowy w Polsce pozostaje działalność Orlen, który zapewnia ciągłość dostaw paliw lotniczych. Spółka wskazała, że obecnie nie identyfikuje ryzyk dla krajowego zaopatrzenia, a dostawy realizowane są niezależnie od szlaków przez Cieśninę Ormuz. Orlen Aviation obsługuje tankowanie i magazynowanie paliwa w 11 strategicznych portach lotniczych, w tym w Warszawie, Krakowie, Gdańsku, Katowicach i Poznaniu.

Na poziomie europejskim sytuację analizuje Komisja Europejska, która zapowiedziała przygotowanie wytycznych na wypadek potencjalnych niedoborów paliwa transportowego. Działania te mają na celu utrzymanie stabilności systemu transportu publicznego i zapewnienie ciągłości operacji lotniczych.

W ostatnich latach linie lotnicze, w tym PLL LOT, konsekwentnie inwestowały w nowoczesne samoloty o niższym zużyciu paliwa oraz optymalizowały siatki połączeń w celu poprawy efektywności operacyjnej. Obecna sytuacja związana z gwałtownym wzrostem cen paliwa przyspiesza te procesy, zmuszając przewoźników do dalszej restrukturyzacji operacji i dostosowania oferty do nowych realiów rynku komunikacji lotniczej.