PKP PLK o przyszłości warszawskiego węzła kolejowego. Więcej torów na wlotach, separacja ruchu i lepsza integracja transportu

Rozkład jazdy:

1. Jakie działania PKP PLK planują na kluczowych wlotach do Warszawy, aby zwiększyć przepustowość i pogodzić ruch aglomeracyjny, dalekobieżny oraz towarowy?
2. Jakie konkretne efekty ma przynieść przebudowa odcinka Warszawa Wawer – Otwock, w tym likwidacja przejść w poziomie szyn i budowa przejść podziemnych?
3. Jakie są główne cele przebudowy „ścisłego” warszawskiego węzła kolejowego w perspektywie kilkunastu lat (dostępność, niezawodność, integracja transportu)?

„To dopiero początek renesansu polskiej kolei”

Już na początku spotkania podkreślono, że miejsce nie jest przypadkowe. Warszawa Zachodnia ma dla kolejarzy znaczenie szczególne – to jeden z kluczowych punktów stołecznej sieci, a także symbol dużych zmian, jakie PKP PLK prowadziły w ostatnich latach w ramach modernizacji infrastruktury w aglomeracji.

Przedstawiciele PKP PLK zwracali uwagę, że kolej znajduje się obecnie w bardzo dobrym momencie – notowane są rekordy przewozów pasażerskich, a zainteresowanie podróżami pociągiem rośnie. Jednocześnie podkreślono, że ten trend nie jest chwilowy.

W trakcie spotkania padły słowa, że to nie jest „ostatni” dobry okres dla kolei w Polsce, lecz dopiero początek szerzej rozumianego „renesansu”. Jednak rosnący popyt staje się też wyzwaniem: skoro pasażerów przybywa, przewoźnicy będą chcieli uruchamiać więcej pociągów, a zarządca infrastruktury musi zapewnić warunki do takiej oferty.

Warszawski węzeł kolejowy jako centralny punkt sieci

PKP PLK przypomniały, że polska sieć kolejowa ma charakter policentryczny, ale warszawski węzeł kolejowy jest kluczowy z uwagi na skalę ruchu generowaną przez stolicę. Dlatego planowanie rozwoju Warszawy ma uwzględniać nie tylko ścisłe centrum, ale też wloty – czyli odcinki, którymi pociągi dojeżdżają do miasta.

Podkreślono przy tym, że spodziewany jest znaczący i trwały wzrost liczby pasażerów, a wraz z nim presja na zwiększenie przepustowości. W praktyce oznacza to m.in. konieczność rozbudowy wybranych odcinków do układów czterotorowych, aby możliwe było pogodzenie:

• pociągów aglomeracyjnych i regionalnych,
• pociągów dalekobieżnych,
• oraz ruchu towarowego.

Zwrócono uwagę, że poprawa przepustowości musi iść w parze z poprawą standardu infrastruktury „w bezpośrednim odbiorze pasażerów”. Jako przykład wskazano Warszawę Zachodnią, oddaną niedawno w pełni do dyspozycji podróżnych.

Modernizacja obwodnicy towarowej Warszawy: więcej miejsca dla pasażerów

Ważnym wątkiem spotkania była też rola ruchu towarowego. PKP PLK zapowiedziały zbliżającą się modernizację tzw. obwodnicy towarowej Warszawy (wypowiedź wskazywała na ciąg „na południe odcinka od Skierniewic do Pilawy przez Czachówki”). W ocenie spółki ma to przynieść płynniejszy ruch pociągów towarowych „wokół Warszawy”, co z kolei ma tworzyć lepsze warunki przepustowościowe dla stale rosnącego ruchu pasażerskiego w samym mieście.

Wlot Warszawa–Nasielsk: nowy odcinek dla dalekobieżnych i wyższe prędkości

Pierwszym omawianym szczegółowo kierunkiem był odcinek Warszawa–Nasielsk. W perspektywie około 15 lat PKP PLK chcą zakończyć etap dokumentacji projektowej, a następnie przystąpić do realizacji. Wśród założeń wskazano:

• zwiększenie prędkości na linii,
• budowę nowego odcinka linii kolejowej dedykowanego pociągom dalekobieżnym,
• nadrzędny cel: poprawę przepustowości.

Podkreślono, że spółka finalizuje prace nad dokumentacją studialną (studium wykonalności), a równolegle analizuje ewentualne korekty rozwiązań tak, aby projekt był „jak najbardziej akceptowany społecznie”, a jednocześnie dawał efekt w postaci wyraźnego wzrostu przepustowości na dojeździe do Warszawy.

Wlot Warszawa–Tłuszcz: dodatkowe tory i poprawa infrastruktury pasażerskiej

Kolejnym wlotem, o którym mówiono, jest odcinek Warszawa–Tłuszcz. Tu także wskazano końcowy etap prac studialnych i plan przejścia do przygotowania dokumentacji projektowej. Założenia obejmują:

• zwiększenie przepustowości poprzez dobudowę pary torów,
• poprawę infrastruktury pasażerskiej,
• przygotowanie do dalszego wzrostu ruchu aglomeracyjnego, w tym rozwoju przewozów obsługiwanych m.in. przez Koleje Mazowieckie i SKM.

Zapowiedziano, że postępowanie dotyczące dokumentacji projektowej ma zostać ogłoszone w drugiej połowie bieżącego roku.

Warszawa Wawer – Otwock: start robót, cztery tory, przejścia podziemne i skrzyżowania bezkolizyjne

Najbardziej „zaawansowany realizacyjnie” fragment, o którym mówili przedstawiciele PKP PLK, to Warszawa Wawer – Otwock (w wypowiedziach pojawiał się też szerszy kontekst „wlotu od strony Lublina”). Podpisano umowę na roboty budowlane kilka miesięcy wcześniej, a prace mają się rozpocząć wkrótce.

Założenia i harmonogram przedstawiono bardzo konkretnie:

• celem jest uczynienie wlotu czterotorowym,
• pierwsze utrudnienia dla ruchu kolejowego i drogowego mają pojawić się w marcu,
• zaplanowano dwutygodniową przerwę w ruchu w kwietniu, aby wykonać najbardziej inwazyjne prace w bezpiecznych warunkach i możliwie szybko wrócić z ruchem pociągów.

Efekty mają być wielowymiarowe:

• ogromna poprawa przepustowości ruchu aglomeracyjnego,
• domknięcie całości prac na osi Warszawa–Lublin,
• likwidacja wszystkich przejść w poziomie szyn,
• budowa 4 skrzyżowań bezkolizyjnych,
• budowa 20 przejść podziemnych (nie tylko przy stacjach i przystankach, ale też w ciągach komunikacyjnych dla mieszkańców).

Zwrócono uwagę, że poprawi to komunikację wewnątrzdzielnicową: ma być wygodniej, bardziej komfortowo i bezpieczniej. W spotkaniu padła też orientacyjna data zakończenia prac: druga połowa 2028 roku.

Warszawa – Czachówek Południowy (LK nr 8): separacja ruchu i nowe przystanki

Kolejnym kluczowym odcinkiem przygotowywanym do przyszłych inwestycji jest Warszawa – Czachówek Południowy, czyli fragment linii kolejowej nr 8. PKP PLK wskazały, że zakończono prace studialne i przechodzi się do etapu przygotowania dokumentacji projektowej.

Podstawowy cel nazwano wprost: zwiększenie przepustowości poprzez separację ruchu aglomeracyjnego, regionalnego i dalekobieżnego. Wskazano też na rosnący potencjał tej linii, wynikający m.in. z rozbudowy południowych okolic Warszawy.

W ramach przygotowań mają się pojawić:

• nowe przystanki,
• poprawa infrastruktury pasażerskiej,
• ułatwienia w przesiadkach z autobusów i dojściu do przystanków.

Ważnym elementem projektu ma być też dobudowa drugiego toru pomiędzy Warszawą Główną Towarową a Warszawą Zachodnią, aby usprawnić wjazd pociągów w kierunku Warszawy Zachodniej (dziś wskazano tam połączenie jednotorowe).

Padło również pytanie o dobudowę drugiego toru na tzw. linii siekierkowskiej (w rozmowie pojawił się numer linii „937”). Odpowiedź wskazywała, że temat jest elementem projektu i analiz, z możliwym etapowaniem prac oraz spojrzeniem w kierunku Konstancina – ze względu na prognozowane potoki i potencjał pasażerski. Etapowanie ma być uzależnione od możliwości finansowych w perspektywie 15 lat, ale jednocześnie zakłada się przygotowanie dokumentacji „dla całości”, aby móc prowadzić roboty z utrzymaniem ruchu pociągów.

Warszawa – Mińsk Mazowiecki: cztery tory, wyższe prędkości i bezkolizyjne skrzyżowania

Na spotkaniu omówiono też wlot Warszawa – Mińsk Mazowiecki, o którym wcześniej wspominał również wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak. PKP PLK wskazały, że to kolejny odcinek wymagający rozbudowy do czterech torów, z celem zwiększenia prędkości oraz przepustowości. W wypowiedziach pojawiły się także kwestie:

• likwidacji wybranych przejazdów kolejowo-drogowych,
• budowy skrzyżowań bezkolizyjnych,
• separacji ruchu aglomeracyjnego od dalekobieżnego,
• usprawnienia ruchu towarowego i roli modernizowanej obwodnicy towarowej.

Zapowiedziano zakończenie studium wykonalności i przejście do dokumentacji projektowej.

Co ma zmienić przebudowa ścisłego warszawskiego węzła?

W końcowej części spotkania przedstawiciele PKP PLK zebrali cele dla „ścisłego centrum” warszawskiego węzła kolejowego. Wśród nich wymieniono:

• zwiększenie liczby pociągów mogących przejeżdżać przez węzeł, a w konsekwencji zachęcanie większej liczby pasażerów do podróży koleją,
• skracanie czasów przejazdu, co ma mieć znaczenie również w kontekście przyszłych połączeń dużych prędkości w kierunkach m.in. Łodzi, Wrocławia i Poznania,
• eliminację barier architektonicznych i zwiększanie dostępności,
• ograniczenie usterek i wzrost niezawodności infrastruktury – przy bardzo intensywnym ruchu w Warszawie „każda usterka” mocno oddziałuje na punktualność i płynność,
• podniesienie poziomu bezpieczeństwa w systemie kolejowym,
• wzmacnianie roli kolei jako niskoemisyjnego, ekologicznego środka transportu i zwiększanie udziału podróży transportem szynowym w aglomeracji,
• integrację kolei z innymi środkami transportu, we współpracy z miastem Warszawa – jako przykład podano Warszawę Zachodnią, gdzie wkrótce dostępny ma być także przystanek tramwajowy, a infrastruktura różnych środków transportu szynowego ma być możliwie najlepiej połączona.

Spotkanie na Warszawie Zachodniej pokazało, że PKP PLK patrzą na stołeczny węzeł w horyzoncie kilkunastu lat jako na system naczyń połączonych: od modernizacji stacji i odcinków w centrum, przez rozbudowę wlotów do czterech torów, po działania „odciążające” ruch w Warszawie poprzez lepiej zorganizowany transport towarowy na obwodnicach. Wspólnym mianownikiem wszystkich zapowiedzi jest jedno: przygotować infrastrukturę na dalszy wzrost liczby pociągów i pasażerów, który – jak podkreślali przedstawiciele spółki – ma się utrzymywać i przyspieszać.