1,46 mld zł na nowy tabor kolejowy z FEnIKS. Sześć projektów na liście podstawowej, kto kupi pociągi?

Ostatecznie do dofinansowania wybrano sześć projektów o łącznej wartości blisko 3,67 mld zł, którym przyznano 1,461 mld zł wsparcia. Największym beneficjentem zostało PKP Intercity z projektem zakupu nowych wagonów i lokomotyw. Poza listą podstawową znalazły się m.in. projekty Kolei Mazowieckich, Województwa Pomorskiego i Zachodniopomorskiego, a pięć kolejnych przedsięwzięć nie spełniło obligatoryjnych kryteriów wyboru. O programie pisaliśmy już w InfoRail.pl.

Rozkład jazdy:

1. Dlaczego tylko sześć z 18 zgłoszonych projektów otrzymało dofinansowanie w konkursie na zakup zeroemisyjnego taboru kolejowego?
2. Na jakie inwestycje taborowe zostanie przeznaczone łącznie ponad 1,46 mld zł przyznanego dofinansowania z programu FEnIKS?
3. Czy istnieje możliwość zwiększenia alokacji konkursu, aby dofinansowanie mogły otrzymać również projekty z listy rezerwowej, m.in. Kolei Mazowieckich, Kolei Dolnośląskich oraz województw pomorskiego, zachodniopomorskiego i wielkopolskiego?

Sześć projektów z dofinansowaniem

Skala zainteresowania konkursem była bardzo duża. Do oceny trafiło łącznie 18 projektów, zgłoszonych przez przewoźników, samorządy i organizatorów transportu. Wartość wszystkich ocenionych przedsięwzięć wyniosła 7 768 857 668,32 zł, z czego wydatki kwalifikowane to ponad 6,252 mld zł. Wnioskodawcy ubiegali się łącznie o ponad 3,066 mld zł unijnego wsparcia.

Ostatecznie na liście podstawowej znalazło się sześć przedsięwzięć. Ich łączna wartość wynosi dokładnie 3 668 795 525,72 zł, a wydatki kwalifikowane osiągają 2 982 323 690,02 zł.

Przyznane dofinansowanie UE to 1 461 338 608,11 zł.

Beneficjentami zostały: Województwo Śląskie – z dwoma projektami, PKP Intercity, Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia, Koleje Dolnośląskie oraz Województwo Małopolskie.

Co ciekawe, największego dofinansowania nie otrzymał projekt, który zdobył najwięcej punktów.

Najwięcej punktów dla ponadregionalnego taboru dla Śląska

Pierwsze miejsce na liście rankingowej zajął projekt Województwa Śląskiego „Zeroemisyjny tabor kolejowy dla Śląskiego o zasięgu ponadregionalnym”.

Projekt uzyskał 48 punktów, w tym 7 punktów w kryteriach rozstrzygających. Jego całkowita wartość została określona na 382 038 000 zł, natomiast wydatki kwalifikowane wynoszą 310 450 000 zł.

Województwu Śląskiemu przyznano na jego realizację 152 120 500 zł dofinansowania UE.

To jednak niejedyny śląski projekt, który znalazł się na liście podstawowej.

Drugi projekt Województwa Śląskiego z 173,85 mln zł

Drugie miejsce przypadło kolejnemu przedsięwzięciu Województwa Śląskiego – „Zeroemisyjny tabor kolejowy dla Śląskiego o zasięgu aglomeracyjnym”.

Projekt zdobył 46 punktów, w tym 7 w kryteriach rozstrzygających.

Jego wartość całkowita wynosi 436 588 500 zł, a wydatki kwalifikowane określono na 354 800 000 zł. Przyznane dofinansowanie to 173 852 000 zł.

Łącznie oba projekty Województwa Śląskiego otrzymały więc 325 972 500 zł unijnego wsparcia.

PKP Intercity z największą dotacją – ponad 512 mln zł

Pod względem wartości przyznanego wsparcia liderem całego konkursu zostało jednak PKP Intercity.

Projekt przewoźnika nosi nazwę „Komfortowe relacje z koleją – zakup nowych wagonów i lokomotyw dla PKP Intercity S.A.”. Wniosek uzyskał 45 punktów, w tym 8 punktów w kryteriach rozstrzygających, co dało mu trzecie miejsce na liście podstawowej.

To zdecydowanie największy wartościowo spośród sześciu projektów wybranych do dofinansowania. Jego całkowity koszt to aż 1 285 981 058,72 zł, natomiast wartość wydatków kwalifikowanych wynosi 1 045 513 055,87 zł.

PKP Intercity otrzyma 512 301 397,38 zł dofinansowania UE.

Oznacza to, że na projekt PKP Intercity przypada ponad jedna trzecia całej puli faktycznie przyznanego w konkursie dofinansowania.

GZM z ponad 321 mln zł

Czwarte miejsce zajęła Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia z projektem „Zeroemisyjny tabor kolejowy dla Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii”.

Wniosek otrzymał 43 punkty, w tym 7 punktów w kryteriach rozstrzygających.

Całkowita wartość przedsięwzięcia to 806 942 730 zł, natomiast wydatki kwalifikowane wynoszą 656 051 000 zł.

GZM przyznano 321 464 990 zł dofinansowania. Jest to drugi pod względem wartości wsparcia projekt w całym konkursie – ustępujący jedynie przedsięwzięciu PKP Intercity.

Koleje Dolnośląskie kupią siedem EZT

Na piątym miejscu znalazły się Koleje Dolnośląskie. Co ważne, przewoźnik złożył w tym konkursie aż cztery różne projekty, ale tylko jeden z nich znalazł się na liście podstawowej. Pełny wykaz zgłoszeń potwierdza, że KD aplikowały o środki na 3, 7 i 10 elektrycznych zespołów trakcyjnych oraz na 4 wielonapędowe, bezemisyjne zespoły trakcyjne.

Dofinansowanie otrzymał projekt „Zakup 7 sztuk wieloczłonowych elektrycznych zespołów trakcyjnych do realizacji przewozów pasażerskich o charakterze aglomeracyjnym”.

Zdobył on 40 punktów, w tym 8 w kryteriach rozstrzygających.

Wartość projektu wynosi 374 574 237 zł, z czego wydatki kwalifikowane to 304 395 000 zł. Przyznane wsparcie wynosi 149 153 550 zł.

Małopolska dostanie pieniądze na siedem EZT

Listę sześciu podstawowych projektów zamyka Województwo Małopolskie.

Samorząd ubiegał się o wsparcie projektu „Zakup Elektrycznych Zespołów Trakcyjnych do świadczenia kolejowych usług przewozowych – FEnIKS – 7 szt. dla Województwa Małopolskiego”.

Projekt otrzymał 40 punktów, a więc tyle samo co przedsięwzięcie Kolei Dolnośląskich. W kryteriach rozstrzygających Małopolska zdobyła jednak 5 punktów.

Całkowita wartość zakupu wynosi 382 671 000 zł, a wydatki kwalifikowane – 311 114 634,15 zł. Przyznane dofinansowanie to 152 446 170,73 zł.

Lista podstawowa – kto i ile otrzyma?

W efekcie podział środków pomiędzy sześć zwycięskich projektów przedstawia się następująco:

1. PKP Intercity – 512 301 397,38 zł
2. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia – 321 464 990 zł
3. Województwo Śląskie – projekt aglomeracyjny – 173 852 000 zł
4. Województwo Małopolskie – 152 446 170,73 zł
5. Województwo Śląskie – projekt ponadregionalny – 152 120 500 zł
6. Koleje Dolnośląskie – 149 153 550 zł

Łącznie daje to wspomniane 1 461 338 608,11 zł.

Sześć projektów rezerwowych. Zabrakło pieniędzy

Na tym jednak wyniki konkursu się nie kończą. Szczególnie interesująca jest lista projektów, które spełniły obligatoryjne kryteria wyboru, ale nie zakwalifikowały się do dofinansowania z powodu braku wystarczającej alokacji.

Na liście rezerwowej znalazło się sześć przedsięwzięć. Ich łączna wartość to 2 400 597 587,60 zł, a wartość kwalifikowana wynosi 1 951 008 980,16 zł. Wnioskowane dofinansowanie dla tej grupy to aż 959 194 400,28 zł.

Koleje Dolnośląskie pierwsze pod kreską

Najwyżej na liście rezerwowej znalazł się kolejny projekt Kolei Dolnośląskich – tym razem dotyczący zakupu 4 wieloczłonowych, wielonapędowych, bezemisyjnych zespołów trakcyjnych do przewozów aglomeracyjnych.

Projekt zdobył 37 punktów, w tym 7 punktów rozstrzygających.

Jego wartość to 295 346 124 zł, a wydatki kwalifikowane – 240 mln zł. KD ubiegały się o 117,6 mln zł, ale przyznane dofinansowanie wynosi 0 zł.

Kolejny na liście jest również projekt KD, dotyczący zakupu trzech wieloczłonowych EZT do przewozów aglomeracyjnych. Jego wartość to 160 627 053 zł, a przewoźnik ubiegał się o 63 922 950 zł wsparcia. Projekt zdobył 37 punktów, ale tylko 5 w kryteriach rozstrzygających.

Pomorskie bez 234,5 mln zł dofinansowania

Na liście rezerwowej znalazło się również Województwo Pomorskie z projektem „Nowoczesny tabor kolejowy dla transportowego kręgosłupa aglomeracji trójmiejskiej”.

Projekt zdobył 36 punktów, w tym 5 punktów rozstrzygających.

Jego wartość całkowita wynosi 588 544 815,60 zł, a wydatki kwalifikowane – 478 481 720 zł. Samorząd ubiegał się o 234 456 042,80 zł dofinansowania, ale na obecnym etapie go nie otrzymał.

Koleje Mazowieckie bez pieniędzy na 11 EZT

Taki sam wynik punktowy – 36 punktów i 5 punktów rozstrzygających – uzyskały Koleje Mazowieckie.

Projekt przewoźnika to „Zakup 11 sztuk Elektrycznych Zespołów Trakcyjnych II”. Jego całkowita wartość wynosi 520 336 740 zł, natomiast wydatki kwalifikowane to 422 856 000 zł.

KM wnioskowały o 207 199 440 zł wsparcia UE. Projekt spełnił kryteria obligatoryjne, ale ze względu na brak środków nie znalazł się na liście podstawowej.

Zachodniopomorskie bez środków na osiem EZT

Piąty projekt rezerwowy należy do Województwa Zachodniopomorskiego i dotyczy wykonania oraz dostawy ośmiu zeroemisyjnych, niskopodłogowych elektrycznych zespołów trakcyjnych do przewozów aglomeracyjnych.

Projekt zdobył 35 punktów, w tym 4 punkty w kryteriach rozstrzygających.

Całkowita wartość przedsięwzięcia wynosi 393 758 055 zł, wydatki kwalifikowane to 320 mln zł, a wnioskowane dofinansowanie – 160 mln zł.

Wielkopolska również pod kreską

Listę rezerwową zamyka Województwo Wielkopolskie z projektem dotyczącym ograniczenia negatywnego wpływu transportu na środowisko poprzez zakup zeroemisyjnego taboru kolejowego.

Projekt uzyskał 34 punkty, w tym 5 punktów rozstrzygających.

Jego wartość to 441 984 800 zł, a wydatki kwalifikowane wynoszą 359 216 260,16 zł. Wielkopolska wnioskowała o 176 015 967,48 zł, jednak również w tym przypadku przyznane dofinansowanie wyniosło 0 zł.

Pięć projektów nie spełniło kryteriów obligatoryjnych

Trzecia grupa jest zasadniczo inna od listy rezerwowej. Znalazły się na niej przedsięwzięcia, które nie spełniły obligatoryjnych kryteriów wyboru projektów.

Jest ich pięć, o łącznej wartości 1 699 464 555 zł. Ich wydatki kwalifikowane wynoszą 1,319 mld zł, natomiast wnioskowane wsparcie sięga 646 395 260 zł.

Największym wartościowo jest projekt Kolei Dolnośląskich dotyczący 10 wieloczłonowych EZT do przewozów ponadregionalnych. Co ciekawe, zdobył on 40 punktów, w tym 8 rozstrzygających, ale znalazł się w grupie projektów niespełniających kryteriów obligatoryjnych. Jego wartość to 535 074 600 zł, a oczekiwane dofinansowanie wynosiło 213 076 500 zł.

Wszystkie trzy projekty POLREGIO bez dofinansowania

Na tej samej liście znalazły się wszystkie trzy przedsięwzięcia zgłoszone przez POLREGIO.

Pierwsze dotyczyło zakupu 6 EZT do obsługi relacji Łódź – Częstochowa. Wartość projektu wynosi 294 937 887 zł, a przewoźnik oczekiwał 106 722 000 zł dofinansowania. Projekt zdobył 39 punktów.

Drugi wniosek zakładał zakup 5 EZT do przewozów pasażerskich na obszarze aglomeracji kieleckiej. Wartość inwestycji określono na 245 823 741 zł, a oczekiwane wsparcie wynosiło 88 935 000 zł. Projekt otrzymał 37 punktów.

Trzeci projekt POLREGIO dotyczył 6 EZT do obsługi relacji Poznań – Łódź – Warszawa. Jego wartość wynosi 294 942 807 zł, a oczekiwane wsparcie – 106 722 000 zł. Projekt zdobył 30 punktów.

Łącznie POLREGIO ubiegało się więc w tych trzech projektach o środki na 17 elektrycznych zespołów trakcyjnych.

Opolskie również bez wsparcia w tym projekcie

Kryteriów obligatoryjnych nie spełnił również jeden z projektów Województwa Opolskiego – „Pociągi dla Opolskiego – usprawnienie ponadregionalnego transportu zbiorowego poprzez zakup 8 szt. EZT”.

Projekt otrzymał 36 punktów, w tym aż 8 w kryteriach rozstrzygających. Jego wartość wynosi 328 685 520 zł, a wydatki kwalifikowane – 267 224 000 zł.

Województwo ubiegało się o 130 939 760 zł dofinansowania.

Z dokumentacji Komisji Oceny Projektów wynika przy tym, że Województwo Opolskie zgłosiło w naborze dwa odrębne przedsięwzięcia: „Pociągi dla Opolskiego – usprawnienie transportu zbiorowego” oraz „Pociągi dla Opolskiego – rozwój transportu zbiorowego”.

Ponad 3 mld zł oczekiwanego wsparcia przy puli 1,5 mld zł

Wyniki pokazują skalę zapotrzebowania samorządów i przewoźników na finansowanie wymiany taboru. Wszystkie 18 projektów miało łączną wartość 7,769 mld zł, a wnioskowana pomoc unijna wynosiła ponad 3,066 mld zł. Tymczasem alokacja konkursu wynosiła 1,5 mld zł.

Ostatecznie przyznano 1,461 mld zł, a więc niemal całą dostępną pulę. Według oficjalnego zestawienia pozostała niewykorzystana kwota 38 661 391,89 zł.

To jednocześnie znacznie mniej niż 117,6 mln zł, o które ubiegał się najwyżej sklasyfikowany projekt rezerwowy Kolei Dolnośląskich.

Kto skorzysta na konkursie?

Największym pojedynczym beneficjentem finansowym jest PKP Intercity z kwotą ponad 512,3 mln zł. Bardzo duże środki trafią jednak również na Śląsk. Dwa projekty Województwa Śląskiego oraz projekt Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii otrzymały łącznie 647 437 490 zł.

Do tego dochodzą projekty Kolei Dolnośląskich i Województwa Małopolskiego, które otrzymały odpowiednio 149,15 mln zł oraz 152,45 mln zł.

Wyniki konkursu pokazują jednocześnie, że nawet pozytywne przejście obligatoryjnych kryteriów nie gwarantowało uzyskania pieniędzy. Sześć projektów o wartości 2,4 mld zł trafiło na listę rezerwową wyłącznie ze względu na ograniczoną pulę środków. W tej grupie znalazły się zakupy planowane przez Koleje Dolnośląskie, Koleje Mazowieckie oraz województwa pomorskie, zachodniopomorskie i wielkopolskie.

Dla rynku kolejowego oznacza to, że rozstrzygnięcie konkursu daje finansowe podstawy do realizacji sześciu dużych przedsięwzięć taborowych, ale jednocześnie pozostawia pokaźną grupę gotowych projektów, dla których zabrakło środków w obecnej alokacji.