Gdańsk podpisał umowę z Pesą. Na najdłuższe tramwaje w Polsce Twist 3.0

Pojazdy, roboczo określane jako Twist 3.0, będą najdłuższymi tramwajami eksploatowanymi w Polsce. Każdy z nich pomieści nawet 321 pasażerów. Dostawy rozpoczną się w 2029 roku, a cały kontrakt ma zostać zrealizowany do września tego samego roku.

Rozkład jazdy:

1. Ile nowych tramwajów zamówiły Gdańskie Autobusy i Tramwaje i kiedy mają rozpocząć się ich dostawy?
2. Jakie będą najważniejsze parametry techniczne i wyposażenie nowych, niemal 47-metrowych tramwajów PESA Twist 3.0?
3. W jaki sposób Gdańsk przygotowuje infrastrukturę tramwajową do obsługi nowych, dłuższych i bardziej pojemnych pojazdów?

Tramwaje przygotowane dla rozwijającego się Gdańska

Umowę podpisano 2 września 2026 roku. Wartość zamówienia przekracza 524 mln zł. Dla Gdańska jest to rekordowa inwestycja w tabor komunikacji miejskiej. Zakup zostanie sfinansowany przy wykorzystaniu preferencyjnej pożyczki ze środków Unii Europejskiej w ramach Krajowego Planu Odbudowy, udzielonej przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Jej oprocentowanie wynosi 1 proc. 

Po realizacji zamówienia flota Gdańskich Autobusów i Tramwajów będzie liczyć 159 liniowych tramwajów. Aż 90 z nich będzie pojazdami wyprodukowanymi przez bydgoską Pesę.

Nowe pojazdy mają przede wszystkim zwiększyć możliwości przewozowe gdańskiej komunikacji. Obecnie eksploatowane w mieście tramwaje mają około 30 metrów długości i mogą zabrać około 200 pasażerów. Nowe składy będą miały 46,8 metra długości i pomieszczą ponad 321 osób, w tym 100 na miejscach siedzących. 

– To historyczny moment dla Gdańska. Najdłuższe tramwaje w Polsce zostaną wyprodukowane specjalnie dla naszego miasta przez polską firmę PESA – mówi Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska.

Jak podkreśla, inwestycja związana jest m.in. z dynamicznym rozwojem południowych dzielnic miasta i koniecznością przygotowania transportu publicznego na rosnącą liczbę mieszkańców.

– Konsekwentnie realizujemy największy od czasów Euro 2012 pakiet inwestycji w komunikację. Budujemy nową trasę tramwajową Gdańsk Południe–Wrzeszcz, projektujemy zajezdnię i kupujemy nowoczesny, pojemny tabor, który będzie mógł obsłużyć te zmiany – wskazuje Aleksandra Dulkiewicz. 

Nowe tramwaje nie będą przy tym kupowane w celu bezpośredniego zastąpienia wycofywanych pojazdów. Mają stanowić dodatkowy tabor i tym samym zwiększyć możliwości przewozowe GAiT.

46,8 metra długości i cztery wózki napędowe

Twist 3.0 dla Gdańska będzie konstrukcją pięcioczłonową. Tramwaje otrzymają cztery wózki napędowe, co ma pozwolić na sprawną obsługę m.in. projektowanej trasy Gdańsk Południe–Wrzeszcz.

Wszystkie wózki będą skrętne. Według miasta takie rozwiązanie powinno ograniczyć poziom hałasu, a jednocześnie zmniejszyć zużycie zarówno samych pojazdów, jak i infrastruktury torowej. 

Nowe tramwaje będą również szersze od obecnie użytkowanych pojazdów. Ich szerokość wyniesie 2,46 m wobec 2,40 m w przypadku dotychczasowych gdańskich tramwajów.

– Te tramwaje będą dłuższe i szersze od wszystkich tramwajów jeżdżących obecnie w Gdańsku – będą miały 2 metry 46 centymetrów szerokości, podczas gdy do tej pory wszystkie mają 2,40. Będą również cichsze, ponieważ były specjalne wymogi dotyczące poziomu emitowanego hałasu – mówi Maciej Lisicki, prezes GAiT. 

Jak przypomina prezes spółki, droga do zawarcia kontraktu nie była prosta. GAiT przeprowadziły dwa postępowania przetargowe. W drugim z nich oferta Pesy uzyskała maksymalną liczbę punktów.

Radary, lidar i automatyczne hamowanie

Istotną częścią wyposażenia nowych tramwajów będą systemy bezpieczeństwa wykorzystujące kamery, radar oraz lidar, czyli czujniki laserowe.

Informacje zbierane przez system mają być analizowane w czasie rzeczywistym. Motorniczy będzie otrzymywał ostrzeżenia o potencjalnym zagrożeniu, natomiast w sytuacji krytycznej system będzie mógł automatycznie rozpocząć hamowanie. 

Każdy tramwaj otrzyma także rozbudowany monitoring składający się z 18 kamer wewnętrznych i ośmiu zewnętrznych. Zamontowane zostaną również rejestratory zdarzeń, określane jako „czarne skrzynki”.

Po każdej stronie pojazdu znajdzie się siedem par szerokich drzwi dostępnych z poziomu niskiej podłogi. Dla pasażerów przewidziano 17 ekranów systemu informacji pasażerskiej, gniazda USB-A i USB-C oraz automatyczną klimatyzację. 

PESA: duże wyzwanie inżynieryjne

Dla Pesy kontrakt oznacza konieczność przygotowania nowej konstrukcji o parametrach odpowiadających wymaganiom Gdańska. Producent deklaruje, że połączy dużą pojemność pojazdu z rozwiązaniami zwiększającymi bezpieczeństwo i komfort podróży.

– Zaprojektowanie i budowa najdłuższych w Polsce, niemal 47-metrowych tramwajów to dla Pesy duże, ale w pełni przemyślane wyzwanie inżynieryjne. Połączyliśmy w tych pojazdach wysoką pojemność z zaawansowanymi systemami bezpieczeństwa i rozwiązaniami zwiększającymi komfort podróżowania – mówi Krzysztof Zdziarski, prezes zarządu PESA Bydgoszcz.

Jak dodaje, pojazdy mają być również ciche i przystosowane do obsługi intensywnie rozwijających się tras tramwajowych. 

Dostawy w 2029 roku

Umowa przewiduje trzyletni okres na dostarczenie wszystkich 20 tramwajów, przy czym pierwsze pojazdy mają pojawić się w Gdańsku wcześniej. Z informacji przekazanych przez prezesa GAiT wynika, że dostawy rozpoczną się w 2029 roku, a cały kontrakt zostanie zakończony we wrześniu 2029 roku. 

Tramwaje zostaną objęte co najmniej trzyletnią gwarancją. Dla części wyposażenia przewidziano dłuższe okresy ochrony – system informacji pasażerskiej będzie miał pięć lat gwarancji, natomiast powłoka lakiernicza siedem lat.

PESA przeszkoli również ponad 60 pracowników technicznych, motorniczych oraz przyszłych instruktorów jazdy. Jeden z nowych Twistów zostanie specjalnie przystosowany do szkolenia motorniczych i uzupełni wykorzystywany obecnie w tym celu tramwaj typu N8C. 

Gdańsk przygotowuje infrastrukturę na 47-metrowe składy

Zakup tak długich tramwajów wymaga również przygotowania infrastruktury. Dyrekcja Rozbudowy Miasta Gdańska i GAiT pracują nad projektem nowej zajezdni tramwajowej przy ul. Warszawskiej.

Inwestycja ma być realizowana w taki sposób, aby część nowych pojazdów mogła korzystać z obiektu jeszcze przed całkowitym zakończeniem jego budowy.

Równolegle prowadzone są działania związane z wydłużeniem kilkunastu przystanków. Mają one zostać dostosowane do obsługi 47-metrowych składów przed rozpoczęciem ich eksploatacji. Jak zapewnia miasto, zdecydowana większość gdańskich przystanków już obecnie jest przygotowana do przyjmowania tramwajów tej długości. 

Nowe Twisty mają być jednym z elementów znacznie większego programu rozwoju komunikacji tramwajowej w Gdańsku. Oprócz zakupu taboru obejmuje on budowę trasy Gdańsk Południe–Wrzeszcz, przygotowanie nowej zajezdni oraz dostosowanie istniejącej infrastruktury. W efekcie 20 rekordowo długich tramwajów nie tylko powiększy flotę GAiT, ale ma przede wszystkim zapewnić dodatkową pojemność na trasach, na których wraz z rozwojem miasta będzie rosło zapotrzebowanie na transport publiczny.