Transport publiczny w budżetach miast 2027: Gdańsk to nowe tramwaje i zajezdnia. I wyższe koszty
13 listopada 2026 roku Gdańsk przedstawił projekt budżetu na 2027 rok, w którym rozbudowa komunikacji tramwajowej, zaplecza technicznego i powiązań kolejowych należy do najważniejszych przedsięwzięć transportowych.
W czwartym artykule naszego cyklu budżetowego analizujemy wydatki miasta w latach 2025–2027, koszty codziennego kursowania autobusów i tramwajów, wpływy z biletów oraz finansowanie nowych inwestycji. Porównujemy także plany Gdańska z budżetami Wrocławia, Łodzi i Poznania. O rekordowym pakiecie inwestycyjnym Gdańska na 2026 rok pisaliśmy wcześniej w TransInfo.pl.
Rozkład jazdy
- Jak zmieniały się wydatki Gdańska na komunikację miejską w latach 2025–2027?
- Ile miasto dopłaca do autobusów i tramwajów, a jaką część kosztów pokrywają wpływy z biletów?
- Jakie inwestycje transportowe przewidziano na 2027 rok i jak Gdańsk wypada na tle innych miast?
Gdańsk planuje 7,6 mld zł wydatków. Transport jednym z priorytetów
Projekt budżetu Gdańska na 2027 rok przewiduje wydatki w wysokości 7,585 mld zł oraz dochody wynoszące 6,962 mld zł. Planowany deficyt sięga 623 mln zł, a nadwyżka operacyjna, czyli dodatnia różnica między dochodami a wydatkami bieżącymi, ma wynieść 82,6 mln zł.
W porównaniu z budżetem uchwalonym na 2026 rok wydatki miasta wzrosną o około 617,6 mln zł, czyli 8,9%. Dochody zwiększą się o 662,4 mln zł, czyli 10,5%. Gdańsk zapowiada jednocześnie kolejny rok bardzo wysokich nakładów inwestycyjnych, przekraczających 1,2 mld zł.
Według komunikatu Urzędu Miejskiego z 13 listopada 2026 roku na inwestycje zaplanowano ponad 1,2 mld zł, z czego 348,5 mln zł mają stanowić środki zewnętrzne. W tej kwocie 232,3 mln zł pochodzić będzie z funduszy europejskich, a 116,2 mln zł ze źródeł rządowych.
Dla porównania, w uchwalonym budżecie Gdańska na 2026 rok wydatki majątkowe określono na 1,282 mld zł. W 2025 roku miasto faktycznie wydało na cele majątkowe 662,9 mln zł, realizując 71,8% planu po zmianach. Tak duża różnica pokazuje, dlaczego przy analizie inwestycji należy oddzielać budżet uchwalony od jego wykonania.
Najważniejsze przedsięwzięcia transportowe na 2027 rok to kontynuacja budowy trasy tramwajowej Gdańsk Południe–Wrzeszcz, realizacja nowej zajezdni tramwajowej, przygotowanie PKM Południe, rozwój połączeń na południu miasta oraz inwestycje rowerowe.
Ile kosztują autobusy i tramwaje? Dopłata wzrosła o prawie 86 mln zł
W przypadku finansowania komunikacji miejskiej szczególnie interesujące są dane z miejskiej prezentacji budżetu na 2026 rok. Pokazują one nie tylko wielkość wydatków na organizację przewozów, ale również strukturę ich finansowania.
W planie na 2025 rok koszty komunikacji miejskiej w ujęciu tej prezentacji wynosiły 770,7 mln zł. W planie na 2026 rok zwiększono je do 835,5 mln zł. Oznaczało to wzrost o 64,8 mln zł, czyli 8,4%.
Jeszcze szybciej rosło obciążenie samego budżetu miasta. Dopłata z jego środków zwiększyła się z 538,6 mln zł w planie na 2025 rok do 624,3 mln zł w 2026 roku, czyli o 85,7 mln zł i 15,9%.
W tym samym czasie planowane wpływy z komunikacji miejskiej zmniejszyły się z 232,1 mln zł do 211,3 mln zł. Spadek wynosił 20,8 mln zł, czyli 9%. W efekcie udział środków własnych miasta w finansowaniu komunikacji wzrósł z 69,9% do 74,7%.
| Finansowanie komunikacji miejskiej | 2025 – plan | 2026 – plan | Zmiana |
|---|---|---|---|
| Koszty komunikacji miejskiej | 770,7 mln zł | 835,5 mln zł | +8,4% |
| Dopłata z budżetu miasta | 538,6 mln zł | 624,3 mln zł | +15,9% |
| Wpływy z komunikacji miejskiej | 232,1 mln zł | 211,3 mln zł | −9,0% |
| W tym wpływy ze sprzedaży biletów | 187,2 mln zł | 182,3 mln zł | −2,6% |
| Udział dopłaty miasta | 69,9% | 74,7% | +4,8 pkt proc. |
Dane pochodzą z oficjalnej prezentacji budżetu Gdańska na 2026 rok i przedstawiają porównywane plany finansowe, a nie wykonanie obu lat. Wpływy z komunikacji obejmują więcej źródeł niż sama sprzedaż biletów.
Takie zestawienie pokazuje ważne zjawisko: koszty transportu publicznego rosną szybciej niż wpływy pasażerskie, co zwiększa obciążenie finansowe samorządu. Przy utrzymaniu zaplanowanej struktury finansowania niemal trzy czwarte kosztów codziennego funkcjonowania gdańskiej komunikacji pokrywałby budżet miasta.
Komunikacja 2025–2027. Co pokazuje wieloletnia prognoza finansowa?
Bardziej szczegółowy obraz daje sprawozdanie z wykonania budżetu Gdańska za 2025 rok. W ramach zadania „Zapewnienie komunikacji miejskiej na terenie miasta Gdańska” wydatkowano 607,43 mln zł, wobec planu po zmianach wynoszącego 607,84 mln zł. Oznaczało to wykonanie na poziomie 99,9%.
W dokumencie dotyczącym zmiany Wieloletniej Prognozy Finansowej, przedstawionym w marcu 2026 roku, na to samo zadanie prognozowano 642,34 mln zł w 2026 roku i 706,57 mln zł w 2027 roku. W odniesieniu do wykonania z 2025 roku dawałoby to wzrost o około 99,1 mln zł, czyli 16,3%.
To jednak dane dotyczące jednego, wyodrębnionego działania, a nie wszystkich kosztów komunikacji miejskiej. Ponadto wielkość na 2027 rok pochodzi z wcześniejszej prognozy finansowej, a nie z ostatecznie uchwalonego przyszłorocznego budżetu. Nie powinna być również utożsamiana z pełną kwotą przewidzianą na transport zbiorowy w listopadowym projekcie na 2027 rok.
Różnica między 607,43 mln zł wydatków na wskazane zadanie a szerszym kosztem komunikacji prezentowanym przez miasto wynika z odmiennego zakresu danych. Osobno ujmowane są m.in. pozostałe zadania organizacyjne, finansowe i inwestycyjne.
Warto dodać, że w „Raporcie o stanie Miasta Gdańska za 2025 rok” cała funkcja budżetu zadaniowego określona jako „System komunikacji miejskiej” osiągnęła 1,161 mld zł. Ta szeroka kategoria obejmuje jednak również zarządzanie miejskim systemem dróg. Nie można więc traktować jej jako kosztu samych przewozów autobusowych i tramwajowych.
Projekt budżetu na 2027 rok podtrzymuje wysoki poziom wydatków związanych z transportem. Dla oceny zmian kosztów bieżących najważniejsze będzie jednak porównanie tych samych kategorii z pełnych planów finansowych ZTM i miejskich spółek, a nie zestawienie całego działu transportowego z wydatkami na samo kursowanie pojazdów.
Bilety pokrywają coraz mniejszą część wydatków
Największym problemem ekonomicznym gdańskiej komunikacji jest rosnąca różnica między kosztami przewozów a wpływami pasażerskimi.
Z miejskiej prezentacji budżetowej wynika, że planowane wpływy z biletów zmniejszyły się ze 187,2 mln zł w 2025 roku do 182,3 mln zł w 2026 roku. Jednocześnie całkowite koszty komunikacji w prezentowanym zakresie wzrosły o ponad 64 mln zł.
Udział samych wpływów biletowych w kosztach komunikacji wynosił zatem około 24,3% w planie na 2025 rok oraz około 21,8% w planie na 2026 rok. Pozostałą część finansowania zapewniały przede wszystkim środki miejskie, a także inne wpływy związane z organizacją transportu.
Takie proporcje oznaczają, że z każdych 100 zł wydatków na komunikację miejską wpływy biletowe miały pokryć w 2026 roku niespełna 22 zł. Dla porównania w 2024 roku, według miejskiego raportu, relacja wpływów ze sprzedaży biletów do kosztów przewozów była wyższa, a dopłata z budżetu miasta wyniosła 458,8 mln zł.
W dłuższej perspektywie Gdańsk mierzy się więc z tym samym problemem co Wrocław, Łódź i Poznań: zwiększanie wydatków na transport publiczny nie oznacza proporcjonalnego wzrostu przychodów z biletów.
W analizie budżetu na 2027 rok istotne będą zatem nie tylko środki przeznaczone na nowe tramwaje i autobusy, lecz także koszty wykonywanej pracy przewozowej, planowane przychody taryfowe i poziom miejskiej rekompensaty dla operatorów.
Gdańsk Południe–Wrzeszcz. Największa inwestycja tramwajowa
Najważniejszym przedsięwzięciem komunikacyjnym Gdańska pozostaje budowa trasy tramwajowej Gdańsk Południe–Wrzeszcz, określanej skrótem GPW. W budżetowej prezentacji z listopada 2026 roku miasto wskazało wartość inwestycji na poziomie około 354 mln zł, w tym 260 mln zł dofinansowania ze środków unijnych.
Umowa na realizację trasy została podpisana 15 października 2026 roku. Do listopada rozpoczęły się już działania przygotowawcze, natomiast zasadniczy etap prac budowlanych przypadnie na kolejne miesiące i 2027 rok. Inwestycja stanowi jeden z głównych elementów programu rozbudowy komunikacji tramwajowej miasta.
Nowa trasa będzie miała około 3,6 km długości i połączy istniejącą sieć tramwajową w rejonie Piecki-Migowo z Wrzeszczem. Zaplanowano siedem nowych przystanków, węzeł przesiadkowy oraz 280-metrowy tunel pod ulicą Wileńską.
Według założeń miasta tramwaje mają kursować nowym połączeniem nawet co pięć minut, zapewniając możliwość przewiezienia ponad 2500 pasażerów w ciągu godziny w okresach największego natężenia ruchu. Prognozowany czas przejazdu między przystankami Warneńska i Miszewskiego wynosi około 12 minut.
W projekcie przewidziano również około 4,8 km infrastruktury rowerowej oraz przebudowę około 2,8 km dróg. To oznacza, że przedsięwzięcie obejmie nie tylko nową trasę szynową, ale także przebudowę układu komunikacyjnego i dostęp do przystanków.
Kwota 354 mln zł dotyczy wartości projektu, a nie całej sumy wydatków zaplanowanych na 2027 rok. W poprzednich dokumentach budżetowych podawano również większe wartości dotyczące szerszego programu inwestycyjnego, dlatego przy porównywaniu kosztów trzeba rozróżniać zakresy poszczególnych przedsięwzięć.
Nowa zajezdnia tramwajowa i 20 najdłuższych tramwajów w Polsce
Równolegle z nową trasą Gdańsk realizuje inwestycje w zaplecze techniczne i tabor tramwajowy. W projekcie na 2027 rok istotne miejsce zajmuje budowa nowej zajezdni tramwajowej na Ujeścisku, której łączny koszt wynosi około 320 mln zł.
Umowę na zaprojektowanie i budowę tego obiektu Gdańsk podpisał 1 kwietnia 2026 roku z konsorcjum Budimex i KZN Rail. Zajezdnia powstanie na terenie o powierzchni około 4 ha i zostanie wyposażona w halę postojową dla około 30 tramwajów, stację obsługi technicznej, myjnię oraz dyspozytornię. Uruchomienie obiektu planowane jest na początek 2030 roku.
Nowe zaplecze będzie przystosowane do obsługi długich tramwajów, które Gdańsk zakontraktował we wrześniu 2026 roku. Gdańskie Autobusy i Tramwaje podpisały wówczas umowę z PESA Bydgoszcz na dostawę 20 dwukierunkowych, niskopodłogowych składów o długości niemal 47 metrów.
Wartość kontraktu przekracza 524 mln zł. Każdy tramwaj pomieści do 321 pasażerów, w tym co najmniej 96 na miejscach siedzących. Nowe pojazdy mają obsługiwać przede wszystkim rozbudowywaną sieć, w tym trasę GPW. Pierwsze dostawy przewidziano na przełom 2028 i 2029 roku.
Po realizacji umowy flota liniowa GAiT ma liczyć 159 tramwajów, w tym 90 wyprodukowanych przez Pesę. Wprowadzenie nowych, pojemniejszych pojazdów będzie wymagało dostosowania infrastruktury przystankowej, torowisk oraz zaplecza technicznego.
Wartości 320 mln zł za zajezdnię i ponad 524 mln zł za tramwaje dotyczą całych wieloletnich kontraktów. Nie są to wydatki, które w całości zostaną poniesione w budżecie Gdańska na 2027 rok.
Autobusy elektryczne. W 2026 roku zakończono największą dostawę
Rozwój komunikacji tramwajowej nie oznacza ograniczenia inwestycji autobusowych. W 2026 roku Gdańsk zakończył dostawy 30 nowych elektrobusów Solaris dla Gdańskich Autobusów i Tramwajów. Zamówienie obejmowało 18 autobusów Solaris Urbino 12 electric i 12 przegubowych Solarisów Urbino 18 electric.
Wartość kontraktu wyniosła 110,7 mln zł brutto. Wszystkie pojazdy dotarły do Gdańska do początku września 2026 roku, zwiększając liczbę autobusów bateryjnych we flocie GAiT z 21 do 51. Łącznie z dziesięcioma autobusami wodorowymi operator dysponował już 61 autobusami zeroemisyjnymi.
Kolejnym elementem modernizacji floty jest zamówienie pięciu autobusów Solaris Urbino 9 LE electric, którego wartość wynosi 15,79 mln zł brutto. Pierwsze dwa pojazdy mają trafić do Gdańska w kwietniu 2027 roku, a pozostałe do sierpnia 2028 roku.
W 2026 roku ZTM oraz GAiT prowadziły również kolejne postępowania na łącznie 40 autobusów elektrycznych. Obejmowały one 20 autobusów dla ZTM oraz 20 przegubowych pojazdów dla GAiT. Dostawy będą uzależnione od zakończenia procedur zakupowych i harmonogramów finansowania.
Gdańsk przygotowuje także osobną inwestycję w zaplecze autobusowe na Ujeścisku. W październiku 2026 roku podpisano umowę na projekt nowej zajezdni, której rozwiązania mają uwzględniać rozwój floty elektrycznej oraz automatyzację parkowania pojazdów. To przedsięwzięcie jest odrębne od budowanej w tej samej części miasta zajezdni tramwajowej.
PKM Południe i infrastruktura rowerowa. Transport metropolitalny w budżecie
Jednym z największych planowanych projektów transportowych pozostaje Pomorska Kolej Metropolitalna Południe. Miasto przygotowuje dokumentację tej inwestycji, której wartość oszacowano na 2,4 mld zł. Na projekt ma przypaść około 1,5 mld zł dofinansowania rządowego.
W 2027 roku przewidziano dalsze prace przygotowawcze oraz działania związane z rozpoczęciem procedury wyboru wykonawcy. PKM Południe ma stanowić odrębny od komunikacji tramwajowej element systemu transportowego, poprawiający obsługę południowych dzielnic Gdańska i ich powiązania z siecią kolejową.
Dla rozwoju tej części miasta ważny jest również pakiet inwestycji drogowych o łącznej wartości 241,2 mln zł, obejmujący Nową Jabłoniową, fragment ulicy Kampinoskiej, ulice Turzycową i Czermińskiego oraz projekt przyszłej trasy tramwajowej Nowa Bulońska Południowa.
Wśród przedsięwzięć istotnych dla InfoBike znajduje się budowa trasy rowerowej wzdłuż ulicy Kartuskiej, od Łostowickiej do Źródlanej. Wartość całej inwestycji wynosi 32 mln zł. Zadanie obejmuje nie tylko drogę dla rowerów, lecz także przebudowę elementów infrastruktury drogowej i inżynierskiej.
Gdańsk realizuje jednocześnie szerszy program rozwoju transportowych tras rowerowych w latach 2024–2029, o wartości przekraczającej 112 mln zł. Projekt uzyskał około 35 mln zł dofinansowania z funduszy europejskich i zakłada poprawę połączeń pomiędzy górnym a dolnym tarasem miasta.
Budżety transportowe 2027. Gdańsk dołącza do porównania czterech metropolii
Po Wrocławiu, Łodzi i Poznaniu Gdańsk jest czwartym miastem naszego cyklu, dla którego analizujemy projekt budżetu transportowego na 2027 rok.
| Wskaźnik – projekt 2027 | Wrocław | Łódź | Poznań | Gdańsk |
|---|---|---|---|---|
| Wydatki miasta ogółem | 10 285 mln zł | 9 069 mln zł | 8 206 mln zł | 7 585 mln zł |
| Wydatki majątkowe / komunikowany plan inwestycyjny | 1 779 mln zł* | 1 647 mln zł | 1 552 mln zł | ponad 1 200 mln zł |
| Transport i łączność – ogółem | 1 996 mln zł | — | 1 926 mln zł | — |
| Inwestycje transportowe i drogowe | ok. 643 mln zł | 838,9 mln zł | ok. 605 mln zł | — |
| Główne inwestycje w komunikację | TAT Swojczyce, torowiska | Tabor i zajezdnie MPK | Ratajczaka, torowiska | GPW, zajezdnia tramwajowa, PKM Południe |
Dla Wrocławia podano pełne wydatki majątkowe według projektu WPF; miasto komunikowało równolegle 1,544 mld zł budżetu inwestycyjnego o węższym zakresie. W Gdańsku pokazano komunikowany program inwestycyjny. Znaki „—” oznaczają, że nie ustalono jeszcze porównywalnej wartości w identycznym zakresie. Tabela dotyczy projektów budżetów, a nie wykonania.
Pod względem wielkości całego budżetu miast w analizowanej czwórce prowadzi Wrocław, a następnie Łódź, Poznań i Gdańsk. Nie oznacza to jednak identycznej kolejności w finansowaniu komunikacji miejskiej. Poszczególne samorządy różnią się wielkością sieci, liczbą operatorów, udziałem transportu szynowego oraz sposobem finansowania taboru i infrastruktury.
Wydatki transportowe ogółem są najwyższe wśród miast z potwierdzonymi porównywalnymi wartościami we Wrocławiu i Poznaniu. Łódź wyróżnia się natomiast dużą skalą planowanych inwestycji transportowo-drogowych, które stanowią ponad połowę jej budżetu majątkowego.
Gdańsk prowadzi równolegle kilka bardzo dużych, wieloletnich projektów transportowych. Sama trasa GPW, nowa zajezdnia tramwajowa i kontrakt na 20 tramwajów PESA mają wartości liczone w setkach milionów złotych. Nie oznacza to jednak, że suma tych kontraktów jest równa nakładom miasta w 2027 roku. Harmonogramy płatności rozłożono na kolejne lata, a poszczególne zadania są finansowane z różnych źródeł.
Istotna różnica dotyczy również finansowania kosztów codziennych przewozów. Gdańsk przedstawił szczegółową strukturę dopłat i wpływów z biletów, pokazując wzrost udziału środków budżetowych w finansowaniu komunikacji do niemal 75% w planie na 2026 rok. W innych miastach podobne obciążenia również są wysokie, ale ich bezpośrednie porównanie wymaga ujednolicenia zakresu kosztów.
Zestawienie czterech projektów pozwala już wskazać wspólny kierunek polityki transportowej dużych samorządów: rozbudowę i modernizację sieci tramwajowej, elektryfikację komunikacji autobusowej oraz rozwój infrastruktury przesiadkowej. Równocześnie najważniejszym wyzwaniem finansowym pozostaje utrzymanie codziennych przewozów.
To właśnie koszty organizowania autobusów i tramwajów, wielkość dopłat z miejskich budżetów, wpływy z biletów oraz rzeczywista skala inwestycji będą podstawą kolejnych porównań w naszym cyklu o finansowaniu komunikacji miejskiej w Polsce.
Komentarze