Bratysława stawia na tramwaje. 60 wagonów o długości 49 metrów inwestycje sięgające 500 mln EUR

Nowe dwukierunkowe wagony Škoda ForCity Smart mają przewozić do 384 pasażerów, a wartość oferty wybranej w postępowaniu wynosi 397,14 mln EUR netto. Projekt jest częścią portfela inwestycji o wartości przekraczającej 700 mln EUR, podczas gdy od 2019 roku DPB przeznaczył już na modernizację komunikacji miejskiej prawie 500 mln EUR, a liczba wejść pasażerów do pojazdów w pierwszych ośmiu miesiącach 2026 roku przekroczyła 203,9 mln. O przetargu na 60 tramwajów dwukierunkowych pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy: tramwajowa modernizacja Bratysławy

1. Jakie parametry mają oferować 49-metrowe tramwaje Škoda ForCity Smart i na jakim etapie znajduje się ich zakup?
2. Jak inwestycje w trasę tramwajową do Petržalki, zajezdnię Krasňany i pozostałą infrastrukturę wpływają na rozwój komunikacji miejskiej?
3. Dlaczego mimo inwestycji sięgających 500 mln EUR kolejne projekty tramwajowe nadal wymagają zapewnienia finansowania?

Tramwaje w centrum programu modernizacji

Dopravný podnik Bratislava kontynuuje modernizację transportu miejskiego, w której istotną rolę odgrywa rozwój komunikacji tramwajowej. Operator przedstawił 15 października podsumowanie inwestycji realizowanych od 2019 roku, których wartość zbliżyła się do 500 mln EUR. Wśród najważniejszych kierunków dalszego rozwoju wymienił zakup nowych tramwajów wielkopojemnych oraz modernizację infrastruktury i zaplecza technicznego.

Bratysława chce zwiększać możliwości przewozowe tramwajów, szczególnie na najbardziej obciążonych trasach. W tym celu przygotowano program zakupu nawet 60 nowych wagonów dwukierunkowych o długości do 49 m. Będą to najdłuższe tramwaje przewidziane do eksploatacji w historii słowackiej komunikacji miejskiej.

Program ma pozwolić na stopniowe wycofywanie starszych wagonów pozbawionych klimatyzacji. Wprowadzenie dłuższych tramwajów zwiększy liczbę pasażerów przewożonych jednym kursem i może ograniczyć konieczność dalszego zagęszczania rozkładów jazdy na trasach zbliżających się do granic przepustowości.

Škoda ForCity Smart. Nawet 384 pasażerów w jednym tramwaju

Przetarg na zakup 60 wielkopojemnych tramwajów dwukierunkowych DPB ogłosił 8 listopada 2024 roku. Zamówienie obejmuje pojazdy niskopodłogowe o długości do 49 m, przystosowane do eksploatacji na bratysławskiej sieci tramwajowej o rozstawie toru 1000 mm. Ich konstrukcja ma zapewnić dużą pojemność pasażerską przy zachowaniu pełnej dostępności dla osób o ograniczonej mobilności.

W lutym 2025 roku operator poinformował o zakończeniu oceny ofert i wskazaniu zwycięskiej propozycji. Najkorzystniejsza okazała się oferta dotycząca tramwajów Škoda ForCity Smart, opiewająca na 397,14 mln EUR netto. Kwota ta obejmuje nie tylko potencjalną dostawę 60 pojazdów, ale również określone wyposażenie i komponenty niezbędne do zapewnienia ich dostępności eksploatacyjnej.

Według parametrów przedstawionych przez DPB nowe tramwaje będą mogły przewozić nawet 384 pasażerów. Oznacza to wzrost pojemności o niemal 60 proc. w porównaniu z obecnie wykorzystywanymi przez operatora tramwajami dwukierunkowymi. Tak duża różnica może mieć istotne znaczenie dla obsługi najbardziej obciążonych połączeń.

Nowe pojazdy mają być wyposażone w system antykolizyjny, zapewniający dodatkowe wsparcie motorniczemu. Przewidziano również zastosowanie odpowiednio ukształtowanego czoła zwiększającego ochronę pieszych oraz innych niechronionych uczestników ruchu. Systemy bezpieczeństwa będą uzupełnione nowoczesnym wyposażeniem informacyjnym, komunikacyjnym i sterującym.

W konstrukcji przewidziano również superkondensator, który ma wspomagać efektywne gospodarowanie energią. Rozwiązanie to pozwala wykorzystywać energię odzyskiwaną podczas hamowania, ograniczając zapotrzebowanie na energię pobieraną z sieci. Wymagania obejmują ponadto odpowiednie rozwiązania dla pasażerów z niepełnosprawnościami.

Wybrany producent, ale dostawy zależą od finansowania

Rozstrzygnięcie postępowania nie oznacza jeszcze, że wszystkie 60 tramwajów zostało zamówionych i posiada zapewnione finansowanie. DPB wskazuje, że program zakłada możliwość stopniowego uruchamiania dostaw, zależnie od dostępności środków finansowych. W październikowym podsumowaniu przewoźnik ponownie umieścił megatramwaje w grupie projektów przygotowanych do realizacji.

Wartość całego portfela takich przedsięwzięć przekracza 700 mln EUR. Są to projekty obejmujące zarówno zakup nowego taboru, jak i modernizację infrastruktury. Ich przygotowanie nie jest jednak równoznaczne z zapewnieniem pełnego finansowania ani rozpoczęciem wszystkich dostaw.

W przypadku tramwajów Škoda ForCity Smart kluczowe będą decyzje dotyczące dostępności środków europejskich i krajowych. Bratysławski operator deklaruje gotowość do dalszej realizacji programu, ale jego skala i harmonogram pozostają uzależnione od finansowania.

Osobny przetarg na 20 tramwajów unieważniony

O tym, jak istotne są możliwości finansowania, świadczy decyzja DPB z początku października 2026 roku. Przewoźnik unieważnił wówczas odrębne postępowanie na zakup 20 tramwajów jednokierunkowych, którego wartość przekraczała 71 mln EUR. Przetarg został ogłoszony w 2024 roku, ale nie zakończył się zawarciem umowy.

Jedną z przyczyn anulowania postępowania był brak możliwości zabezpieczenia finansowania w zakresie niezbędnym do realizacji kontraktu. Dodatkowo wybrany wcześniej wykonawca, czyli konsorcjum spółek z grupy Škoda i ŽOS Trnava, nie potwierdził utrzymania pierwotnie zaoferowanej ceny oraz warunków realizacji zamówienia.

To postępowanie należy odróżnić od programu 60 wielkopojemnych tramwajów dwukierunkowych. Dotyczyło innego rodzaju pojazdów i miało osobną procedurę zakupową. Jego unieważnienie pokazuje jednak, że przygotowanie projektu i wybór oferty nie wystarczają bez zagwarantowania środków na realizację.

Według danych DPB w taborze przedsiębiorstwa znajduje się obecnie około 160 tramwajów, z czego 100 stanowią nowoczesne, niskopodłogowe i klimatyzowane wagony. Operator oczekuje ponadto dostawy 10 kolejnych tramwajów dwukierunkowych w 2027 roku. Pozwoli to kontynuować wymianę starszych pojazdów, choć pełna realizacja programu megatramwajów pozostaje osobnym przedsięwzięciem.

Petržalka. Nowa trasa zwiększa znaczenie tramwajów

Jednym z najważniejszych projektów infrastrukturalnych zrealizowanych w Bratysławie jest rozbudowa sieci tramwajowej w dzielnicy Petržalka. Inwestycja obejmowała przedłużenie trasy od rejonu Bosákovej w kierunku Janíkovego dvoru. Dzięki temu tramwaj stał się podstawowym środkiem transportu na kolejnych obszarach dużej dzielnicy mieszkaniowej położonej na południe od Dunaju.

Nowy odcinek o długości około 4 km został przygotowany do obsługi regularnych przewozów w 2025 roku. Jego budowa obejmowała nie tylko torowisko, ale również przystanki, obiekty inżynieryjne oraz infrastrukturę przeznaczoną dla pieszych i rowerzystów. Projekt został zrealizowany przy wykorzystaniu środków europejskich.

Linia przez Petržalkę jest jednym z przykładów inwestycji, które mają zwiększać rolę transportu szynowego w codziennym przemieszczaniu się mieszkańców. Dzięki rozbudowie sieci możliwe stało się zapewnienie kolejnych bezpośrednich połączeń tramwajowych z centrum Bratysławy. Wzrost znaczenia takich tras stanowi również argument za pozyskiwaniem pojazdów o większej pojemności.

Przedstawiciele Komisji Europejskiej, którzy w maju 2026 roku wizytowali inwestycje finansowane ze środków UE, pozytywnie ocenili między innymi projekt tramwajowy w Petržalce. Dla władz miasta jest to potwierdzenie znaczenia inwestowania w podstawowe korytarze transportu publicznego.

Zajezdnia Krasňany. Prawie 70 mln EUR na zaplecze tramwajowe

Dużą częścią bratysławskiego programu modernizacji była przebudowa zajezdni Krasňany, jednego z ważniejszych obiektów zaplecza tramwajowego. Wartość inwestycji wyniosła prawie 70 mln EUR, a projekt zrealizowano przy wsparciu funduszy Unii Europejskiej. Przebudowa pozwoliła zastąpić przestarzałe obiekty nowoczesną infrastrukturą techniczną.

Powstały nowe hale i stanowiska przeznaczone do obsługi oraz napraw taboru. Modernizacja objęła również instalacje techniczne, zaplecze socjalne i rozwiązania ograniczające wpływ funkcjonowania zajezdni na środowisko. W obiekcie zastosowano między innymi własną oczyszczalnię ścieków i rozległy zielony dach.

W przypadku nowoczesnych tramwajów odpowiednie zaplecze utrzymaniowe ma znaczenie porównywalne z zakupem samych pojazdów. Wieloczłonowe konstrukcje niskopodłogowe wymagają wyposażenia warsztatowego, diagnostyki elektronicznej i wyspecjalizowanych stanowisk serwisowych. Modernizacja Krasňan zwiększyła możliwości techniczne operatora w tym zakresie.

Dla DPB inwestycja oznacza również poprawę organizacji pracy i ograniczenie części kosztów związanych z utrzymaniem taboru. Operator może dzięki temu skuteczniej wykorzystywać flotę nowoczesnych tramwajów i przygotowywać się do kolejnych dostaw.

Depo Jurajov dvor kolejnym dużym projektem

Na liście przyszłych inwestycji znajduje się również kompleksowa modernizacja zajezdni Jurajov dvor, największego zaplecza komunikacji miejskiej na Słowacji. Projekt jest częścią przygotowanego programu rozwojowego o wartości przekraczającej 700 mln EUR. Jego realizacja ma umożliwić dalsze dostosowywanie infrastruktury technicznej do współczesnych wymagań transportu publicznego.

Przewoźnik chce poprawić warunki utrzymania pojazdów, zwiększyć możliwości obsługowe i unowocześnić zaplecze pracownicze. Projekt wpisuje się w strategię zakładającą równoległy rozwój taboru i infrastruktury. Podobnie jak w przypadku zakupu megatramwajów, tempo realizacji będzie jednak uzależnione od zabezpieczenia środków finansowych.

Prawie 500 mln EUR inwestycji od 2019 roku

Według danych przedstawionych przez DPB łączna wartość inwestycji w komunikację miejską od 2019 roku zbliżyła się do 500 mln EUR. Obejmuje ona zakup autobusów, tramwajów i trolejbusów, modernizację torowisk oraz przebudowę infrastruktury technicznej. Wartość projektów realizowanych przy wykorzystaniu funduszy europejskich przekroczyła 300 mln EUR.

Największa część nakładów, wynosząca ponad 275 mln EUR, została przeznaczona na odnowę floty. W tym obszarze środki europejskie pokryły około 170 mln EUR, czyli 62 proc. wydatków. Pozwoliło to wprowadzać do ruchu nowoczesne pojazdy bez konieczności finansowania wszystkich zakupów wyłącznie z miejskiego budżetu.

Ponad 110 mln EUR przeznaczono na infrastrukturę, w tym modernizację torowisk tramwajowych, tras trolejbusowych i przystanków. Kolejne ponad 100 mln EUR skierowano na poprawę zaplecza technicznego i warunków pracy. Inwestycje objęły również rozwój systemów informacji pasażerskiej.

W ciągu ostatnich lat zamontowano 290 nowych elektronicznych tablic przystankowych prezentujących rzeczywiste czasy przyjazdów. Powstało również 368 nowych wiat na 335 przystankach. Są to elementy wspólne dla różnych rodzajów komunikacji, ale istotne również dla pasażerów tramwajów.

Prawie 204 mln wejść do pojazdów. Rośnie zainteresowanie transportem publicznym

Inwestycjom towarzyszy wzrost liczby pasażerów. W okresie od stycznia do sierpnia 2026 roku DPB odnotował 203 990 481 wejść do pojazdów komunikacji miejskiej, czyli o niemal 9,7 mln więcej niż rok wcześniej. Oznacza to wzrost o ponad 5 proc. w porównaniu z analogicznym okresem 2025 roku.

Dane obejmują cały system transportowy, a więc autobusy, tramwaje i trolejbusy. Nie stanowią osobnej statystyki przewozów tramwajowych, ale pokazują rosnące zainteresowanie komunikacją publiczną jako całością. Dla operatora jest to argument za dalszym zwiększaniem zdolności przewozowej podstawowych tras szynowych.

Od 2019 roku DPB wprowadził do eksploatacji 380 nowych pojazdów różnych rodzajów, co według spółki pozwala obsługiwać nowoczesnym taborem około 75 proc. dziennej obsady przewozowej. W 2026 roku operator planuje wprowadzenie kolejnych 136 pojazdów, przy czym największą część tegorocznych dostaw stanowią autobusy. Program tramwajowy rozwijany jest osobno, w oparciu o wcześniej zawarte umowy oraz przygotowywane inwestycje.

Bratysławskie władze informują również o wzroście zadowolenia mieszkańców z komunikacji miejskiej do 90,1 proc. W europejskich badaniach satysfakcji miasto odnotowało poprawę o 7 punktów procentowych. Według DPB wyniki te potwierdzają, że modernizacja pojazdów i infrastruktury jest zauważana przez pasażerów.

Transportowe tło: 60 megatramwajów czeka na finansowanie

Przyszłość bratysławskiej komunikacji tramwajowej zależy od połączenia trzech elementów: dalszej rozbudowy sieci, wymiany starszego taboru oraz modernizacji zaplecza technicznego. Inwestycje w Petržalce i Krasňanach pokazują skalę już zrealizowanych przedsięwzięć, natomiast program wielkopojemnych tramwajów ma umożliwić kolejny wzrost zdolności przewozowej.

Największe znaczenie ma projekt 60 tramwajów Škoda ForCity Smart o długości do 49 m i pojemności do 384 pasażerów. Wartość wybranej oferty wynosi 397,14 mln EUR netto, jednak realizacja pełnego programu pozostaje uzależniona od dostępności finansowania. Nowe wagony pozwoliłyby zastępować starsze konstrukcje i zwiększać pojemność połączeń bez konieczności proporcjonalnego zwiększania liczby kursów.

Doświadczenia z unieważnionego w październiku 2026 roku przetargu na 20 tramwajów jednokierunkowych pokazują, że samo zakończenie procedury zakupowej nie gwarantuje realizacji inwestycji. Dla producentów oznacza to konieczność uwzględniania ryzyka finansowego i harmonogramowego, a dla operatora potrzebę odpowiedniego zabezpieczenia środków przed uruchamianiem kolejnych dostaw.