Patent na upał? Kijów chłodzi tory tramwajowe. Na sieć wyjeżdżają wagony polewaczki

Ich zadaniem jest profilaktyczne nawilżanie i chłodzenie torowisk, aby ograniczyć wpływ upału na metalowe szyny i utrzymać bezpieczny ruch tramwajów. To druga część naszego cyklu „Patent na upał”, po materiale o Pradze, gdzie Dopravní podnik hl. m. Prahy ograniczył prędkość tramwajów do 40 km/h. O “patencie” pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Przy jakiej temperaturze Kyivpastrans kieruje na trasy tramwajowe wagony polewaczki?
2. Ile wody mogą przewozić specjalne wagony w Kijowie?
3. Jakie doświadczenie muszą mieć motorniczowie prowadzący taki specjalistyczny tabor?

Kijowski sposób na gorące szyny

W czasie upałów miejskie przedsiębiorstwa transportu publicznego muszą chronić nie tylko pasażerów i kierowców, ale też samą infrastrukturę. W Kijowie odpowiedzią na wysokie temperatury jest profilaktyczne zraszanie torów tramwajowych. КП «Київпастранс» / Kyivpastrans informuje, że gdy temperatura powietrza przekracza +28°C, na trasy kierowane są specjalne wagony polewaczki.

Ich główne zadanie jest proste: schładzać i nawilżać szyny. W praktyce chodzi o ograniczenie wpływu wysokich temperatur na metal, który podczas upału rozszerza się i może powodować naprężenia w torze. Takie działanie ma zmniejszać ryzyko deformacji infrastruktury tramwajowej i wspierać bezpieczną eksploatację wagonów w komunikacji miejskiej.

„Kiedy temperatura powietrza przekracza +28°C, na trasy tramwajowe wypuszczane są specjalne wagony polewaczki. Ich podstawowym zadaniem jest chłodzenie i nawilżanie szyn. Pozwala to zmniejszyć wpływ wysokich temperatur na metal, który podczas upału rozszerza się, oraz zapobiegać możliwym deformacjom toru” – powiedziała pełniąca obowiązki dyrektora generalnego КП «Київпастранс» / Kyivpastrans Tatiana Tarasko.

Specjalny tabor na obu brzegach miasta

W okresie letnim specjalistyczny tabor jest regularnie wykorzystywany na kijowskiej sieci tramwajowej. Kyivpastrans podaje, że wagony pracują zarówno na prawym, jak i na lewym brzegu stolicy. To ważne, bo kijowska sieć tramwajowa jest rozproszona i obsługuje różne części miasta, a wpływ upału na infrastrukturę nie ogranicza się do pojedynczych odcinków.

W zależności od typu wagonu pojazdy mogą przewozić 18 ton albo 32 tony wody. To duża pojemność, pozwalająca prowadzić regularne zraszanie torowisk bez konieczności częstych powrotów do zaplecza technicznego. W takim zastosowaniu wagon tramwajowy pełni funkcję pojazdu utrzymaniowego, który działa bezpośrednio na sieci i wspiera codzienną pracę komunikacji tramwajowej.

Kyivpastrans zwraca uwagę również na wymagania wobec prowadzących. Do kierowania specjalnym taborem dopuszczani są wyłącznie kierowcy pierwszej klasy z co najmniej trzyletnim stażem pracy. To pokazuje, że obsługa wagonu polewaczki nie jest traktowana jak zwykła jazda liniowa.

Wagon techniczny porusza się po czynnej sieci, często w warunkach wysokiej temperatury, przy zwiększonym obciążeniu infrastruktury i w pobliżu normalnego ruchu tramwajów. Wymaga to doświadczenia, znajomości torowisk i umiejętności prowadzenia pojazdu utrzymaniowego w sposób, który nie zakłóci nadmiernie pracy komunikacji miejskiej.

Praga zwolniła, Kijów polewa

Kijowskie rozwiązanie dobrze uzupełnia przykład z Pragi. Tam od 27 czerwca 2026 roku, po wejściu fali upałów, Dopravní podnik hl. m. Prahy ograniczył prędkość tramwajów w całej sieci do maksymalnie 40 km/h. W newralgicznych miejscach, w tym przy krzyżowaniu przewodów trakcyjnych, tramwaje mogły jechać tylko 10 km/h. Powodem było zwisanie sieci trakcyjnej i ostrożność wobec infrastruktury torowej.

W Kijowie akcent jest inny. Zamiast sieciowego ograniczenia prędkości opisano działania utrzymaniowe, czyli chłodzenie torów wodą. Cel jest jednak podobny: zabezpieczyć infrastrukturę przed skutkami upału i utrzymać możliwie stabilny ruch pasażerski.

W obu przypadkach widać, że ekstremalne temperatury stają się realnym problemem operacyjnym dla transportu publicznego. Upał wpływa na szyny, sieć trakcyjną, pojazdy, rozkłady jazdy i komfort pasażerów. Zarządcy infrastruktury tramwajowej muszą więc korzystać zarówno z prostych narzędzi eksploatacyjnych, jak ograniczenia prędkości, jak i z taboru technicznego, takiego jak wagony polewaczki.

Szyny tramwajowe, podobnie jak kolejowe, reagują na temperaturę. Metal rozszerza się pod wpływem ciepła, a przy wysokich temperaturach rosną naprężenia w torze. W skrajnych warunkach może to prowadzić do odkształceń, które są niebezpieczne dla ruchu tramwajów i wymagają interwencji służb technicznych.

Zraszanie torów ma ograniczać nagrzewanie się infrastruktury i poprawiać warunki pracy szyn w czasie największego upału. To rozwiązanie utrzymaniowe, które nie eliminuje problemu klimatycznego, ale pozwala ograniczyć ryzyko i utrzymać transport publiczny w ruchu. Dla pasażera efekt jest pośredni: mniej awarii torowych, większa szansa na utrzymanie przejezdności i bezpieczniejsza komunikacja tramwajowa.